Otomatik katılım sisteminin (OKS) tamamlayıcı emeklilik sistemine (TES) geçişi, uzun süredir tartışma konusu. 2024-2028 yıllarını kapsayan 11. Kalkınma Planı çerçevesinde, OKS işveren katkısını içerecek şekilde geliştirileceğine ve fon çeşitliliğinin artırılacağına yer verildi. Yine, 2025 ve 2026 yılları için belirlenen Cumhurbaşkanlığı Programı'nda OKS’nin işveren katkısını da içeren bir ikinci basamak emeklilik sistemine dönüşmesi planlanıyor.
Ancak, bu konuda yapılan taslak çalışmada çeşitli bakanlıklarla birlikte işveren kuruluşları geri dönüş yaptı. İşverenlerin, bu sistemin ek yük getirmesinden dolayı olumsuz baktıkları bildirildi.
İŞÇİ SENDİKALARI DA KARSILIK GÖSTERİYOR
Öte yandan, işçi sendikaları, işveren katkısının zorunlu olduğu bir sistemin tüm çalışanlar için geçerli olmasının son derece zorlayıcı olacağını ifade ediyor. Özellikle, mevcut OKS sistemine kıyasla TES’in daha katı kurallara sahip olması sendikaların endişelerini artırıyor.
CEVDET YILMAZ'DAN AÇIKLAMA
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, yılın başlarındaki bir açıklamasında, uygulanan dezenflasyon programı çerçevesinde işletmelerin bulunduğu durum nedeniyle ek yük getirecek bir yaklaşıma sıcak bakmadıklarını ifade ederek, OKS’nin TES’e dönüşüm planının şu an için gündemde olmadığını belirtti. Bu durum, 2027 Cumhurbaşkanlığı Programı’na da yansıdı.
Programda yer alan politika ve tedbirlerin genel başlığında, bireysel emeklilik sisteminin cazibesinin artırılması, otomatik katılım sisteminin işveren katkısını içerecek şekilde geliştirilmesi gerektiği vurgulandı.
FON ÇEŞİTLİLİĞİ ARTACAK
OKS’nin TES’e dönüşüm sürecine dair mevcut durumda herhangi bir eylem veya zamanlama bulunmamakta. Özellikle, OKS’de fon çeşitliliği artırılacağı ve mevzuatın güncelleneceği ifade edildi. Ayrıca, katılımcıların risk algısı ve tercihlerine göre daha geniş bir yatırım yelpazesi sunulması hedefleniyor.
BES KESİNTİLERİNDE YENİ DÜZENLEME
Bireysel emeklilik sisteminde katılımcılardan alınan giriş aidatı, yönetim gideri kesintisi ve fon işletim gideri kesintisi gibi uygulamalara ilişkin sadeleştirme yapılacağı belirtiliyor. 2027 yılında, bu kesintilerinin azaltılması amacıyla yeni mevzuatın yürürlüğe girmesi bekleniyor.
BES katılımcıları, mevcut düzenlemelere göre, en az beş asgari ücret tutarında para yatırmış olmaları durumunda evlilik, konut alma veya eğitim gibi durumlarda yarısı kadar birikmiş paralarını çekebiliyor. Ayrıca, bedelli askerlik ve hac gibi yeni durumların eklenmesi için mevzuat değişikliği de gündemde.
TOPLAM FON TUTARI 2,6 TRİLYON LİRA
Bireysel emeklilik sistemi 2003 yılında faaliyete geçti ve 2017 yılında yürürlüğe giren OKS ile birlikte devlet teşvikleri sayesinde tasarrufların artırılmasını sağladı. 30 Eylül 2026 tarihi itibarıyla bireysel emeklilik sistemi katılımcı sayısı 10,4 milyon kişi, toplam fon büyüklüğü ise 2 trilyon 397,7 milyar liraya ulaştı. Ayrıca, 510 bin 846 kişi bu sistemden emekli oldu.
OKS kapsamındaki çalışan sayısı ise yaklaşık 7,9 milyon kişi, fon büyüklüğü de 161,9 milyar lira olarak kaydedildi. Bireysel emeklilik sistemi ile OKS’deki toplam fon tutarı 2 trilyon 559,6 milyar lirayı buldu.
