Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, İstanbul Kongre Merkezi'nde gerçekleştirilen TRT World Forum 2026'da konuşma yaptı. Burhanettin Duran, küresel siyasetteki gelişmeleri, uluslararası sistemin karşılaştığı zorlukları ve Türkiye’nin yeni dünya düzenine dair bakış açısını değerlendirdi. Duran, dünyanın derin bir yapısal krizden geçtiğini ifade etti ve uluslararası sistemde güç merkezlerinin arttığına, ancak ortak kuralların zayıfladığına dikkat çekti.
Duran, küresel rekabetin gittikçe sertleştiğini belirterek ortak sorumluluk anlayışının giderek zayıfladığını vurguladı. Ayrıca, dünyada barışın alanının daraldığını, konvansiyonel savaş risklerinin ve vekalet çatışmalarının arttığını ifade etti. Merkezsizleşen dünyada, insanlığın kaderini etkileyen kararların sayısının arttığını, ancak bu kararların hesabını verecek siyasi iradenin giderek zayıfladığını söyledi.
ULUSLARARASI KURUMLAR GİDEREK İŞLEVİNİ KAYBETMEKTEDİR
Dünya genelinde barışın alanının daraldığını kaydeden Duran, bu durumun uluslararası kurumları giderek işlevsiz hale getirdiğini belirtti. İklim krizi, göç, salgınlar ve gıda güvenliği gibi sorunların uluslararası dayanışma gerektirdiğine dikkat çeken Duran, tehditlerin küreselleşmesine karşın çözümlerin millileştiğini ifade etti. Bu yapısal krizin Gazze'de en çarpıcı örneğini bulduğunu vurguladı.
Duran, dünyanın gözü önünde yaşanan soykırımın, uluslararası sistemin yalnızca krizleri önlemekte değil, insan onurunu korumakta da yetersiz kaldığını gösterdiğini aktardı. Uluslararası düzenin en büyük paradoksunun, mevcut düzeni aşındıran bir yıkıcı merkezsizleşme ile daha adil bir uluslararası düzen inşa edilebilecek bir boşluğun ortaya çıkması olduğunu ifade etti.
3. DÜNYA SAVAŞI İHTİMALİ
Duran, mevcut uluslararası ortamın, iki dünya savaşı arasındaki yılları hatırlattığını ve büyük güçler arasındaki rekabetin tırmandığını söyledi. Ayrıca, ekonomik korumacılığın yayıldığını ve uluslararası kurumların etkilerini yitirdiğini belirtti. İnsanlığın geçmişte yeni bir uluslararası düzenin ancak milyonlarca insanın hayatına mal olduğu büyük bir yıkımın ardından kurulabildiğini hatırlattı.
Duran, “Bugün ne yazık ki 3. Dünya Savaşı ihtimalinin tartışıldığı bir dönemdeyiz. Peki, aynı tarihsel döngüyü yaşamak zorunda mıyız? 1945’in kurucu iradesine 1939’un felaketini yaşamadan ulaşamaz mıyız? İşte bu konuda cevap arayacağımız esas soru budur.” dedi.
Cumhurbaşkanının liderliğinde bu soruya verdikleri cevabın açık olduğunu söyledi. Duran, uluslararası ilişkilerde yeni bir düzenin kurulmasının savaş olmadan gerçekleştirilmesi gerektiğini ifade etti.
"Büyük bir yıkımdan sonra masaya oturmak zorunda kalabiliriz; ama asıl hedef, bu yıkımdan önce yeni bir uzlaşmayı sağlamak ve bunun için gereken siyasi iradeyi ortaya koymaktır," diyen Duran, barışın sadece savaşların galiplerinden değil, aynı zamanda yeni bir barış düzeninin yaratıcılara ihtiyaç duyulduğunu vurguladı.
Eski savaşların ardından uygulanan kurumsal reformların, bu kez barış ortamında yapılmasının önemini dile getirerek, bu faktörün çağımızın en büyük siyasi sınavı olduğunu aktardı.
YENİ BİR ULUSLARARASI DÜZENİN İNŞASINI ESAS ALIYORUZ
Duran, Türkiye'nin daha dengeli bir güç yapısını, kapsayıcı bir temsil anlayışını ve ortak bir sorumluluğa dayalı yeni bir uluslararası düzenin oluşturulmasını hedeflediğini söyledi. Bu sürecin, kurucu bir çoğunlukla gerçekleştirilmesinin gerekliliğine dikkat çeken Duran, dünya aktörlerinin geçmişte erteledikleri reform ihtiyaçlarının artık zamanında ele alınması gerektiğini belirtti.
Ayrıca, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın uluslararası topluma ortak hareket etme çağrısını devam ettirdiğini ifade etti. Diplomasi alanında fikirlerin ve kurumsal altyapının güçlendirilmesinin önemine vurgu yapan Duran, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı'nın geliştirdiği forum diplomasisi ile zirve düzeyindeki diplomasi süreçlerine katkı sağladıklarını söyledi.
İstanbul'da her yıl uluslararası iletişim ve güvenlik konularını gündeme getiren tartışmaların düzenlendiğini belirten Duran, NATO zirvesi çerçevesinde Münih Güvenlik Konferansı ve SETA Vakfı ile iş birliği yaparak, küresel güvenliğin geleceği üzerine tartışmalar yaptıklarını aktardı.
Ayrıca, Türk Devletleri Teşkilatı zirvesi ile düzenlenen Türk Dünyası Diyalog Forumu'nda Türk dünyasının ortak geleceği değerlendirildiğini belirten Duran, gelecek ay Afrika-Türkiye Zirvesi sırasında benzer bir forumun gerçekleştirileceğini de açıkladı.
