Sayıştay'ın 2025 yılı için yayımladığı Denetim Raporu'nda, Şırnak Üniversitesi'nde öğretim üyesi kadrolarına alım ilanlarında denetlenebilir kriterlere uyulmadığı tespit edildi. Bazı ilanların, belirli adayları tanımlayıcı ve akademik rekabeti engelleyici şartlar içerdiği vurgulandı.
Rapor, atamalarda kriter olarak öne çıkan şartlarla ilgili kitap, makale veya doktora tezleri bulunan adayların seçildiğini, ancak kadroların büyük kısmına yalnızca bir kişinin başvurduğunu ortaya koydu.
ÖRNEK KİTAP VE MAKALE KRİTERLERİ
Sayıştay raporunda, öğretim üyesi kadroları için belirlenen bazı ek kriterlere örnekler verildi. Bu kriterler arasında Bahçe Bitkileri Yetiştirme ve Islahı bilim alanında doçent unvanına sahip olmanın yanı sıra "sebzelerde biyotik ve abiyotik stres", "serada sebze yetiştiriciliği", "sanayi domatesinde su stresi" ve "bitki besleme" konularında çalışmalar yapmış olmak yer aldı.
Bitki Koruma bilim alanında da doçent unvanına sahip olmak için, "entomopatojen nematodlar", "bitki paraziti nematodlar" ve "tarımsal zararlılarda insektisit ve akarisit direnci" konularında çalışma yapmış olma şartları yer aldı.
FARKLI ALANLARDAN KRİTERLER
Diğer örnekler arasında Zootekni alanında yüksek lisans ve doktora yapmış olmanın yanı sıra, "büyükbaş hayvan verilerinin parçalı regresyon ve lojistik regresyon ile analizleri" üzerine çalışmalar yapmış olma şartı da bulunuyor. Tefsir ilminde "Ayet-Sure ilişkisi" ve "İbâdiyye'nin tefsir anlayışıyla ilgili çalışmalar" gibi belirli konularda da kriterler olduğu kaydedildi.
Raporda ayrıca, Yönetim ve Strateji bilim alanında doçent unvanına sahip olmanın yanı sıra "örgütsel ve kadın çalışanlar" konularında araştırmalar yapmış olma şartının da yer aldığı belirtildi.
KANUN VE İLKELERE AYKIRILIK
Sayıştay, bu örnekler üzerinden öğretim üyesi kadroları için belirlenen ek kriterlerin, 2547 sayılı Kanun'da öngörülen objektiflik ve denetlenebilirlik ilkelerine aykırı olduğunu değerlendirdi. Raporda, ilanlarda "spesifik ve belli bir kişiyi çağrıştıran şartlar" arandığı ifade edildi.
Denetimlerde, atanan öğretim üyelerinin tamamının, kriter olarak getirilen şartlarla ilgili eserlerinin bulunduğu, bu nedenle alım yapılacak kadroların çoğuna yalnızca birer kişinin başvuru yaptığı belirlendi.
YÖK'ÜN AÇIKLAMALARI
Sayıştay, Yükseköğretim Kurulu'nun (YÖK) akademik kadro ilanlarında aranan ek koşullara ilişkin yayımladığı bilgi notunu da raporuna dahil etti. YÖK, üniversitelerin akademik personel alımlarında belirlenen ek koşulların bazı durumlarda belirli adayları işaret edecek şekilde belirlendiği yönündeki şikayetleri aktardı.
Bilgi notunda, bilimsel kalite gerekçesiyle belirlenen kısıtlayıcı koşulların Anayasa'nın eşitlik ilkesine ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'na aykırı olabileceği vurgulandı. Bu tür atamaların iptal edilebileceği ve atama işlemlerinde rol alan yetkililerin idari ve cezai sorumluluk taşıyabileceği ifade edildi.
ÜNİVERSİTENİN SAVUNMASI
Şırnak Üniversitesi, Sayıştay'a verdiği yanıtta, ilan şartlarının YÖK Akademik sayfasından kontrol edildiğini ve kişiye özel ilan koşulları taşımadığına özen gösterildiğini savundu. Ayrıca, ilan şartlarına ilişkin akademik çalışmaların değerlendirildiğini belirtti. Ancak Sayıştay, üniversitenin cevabının, raporda örnekleri verilen ilanların kişiyi tanımlamaya ve akademik rekabeti engellemeye yönelik olduğu tespiti ile örtüşmediğini değerlendirdi.
Sayıştay, öğretim üyesi alım ilanlarında belirlenen ek koşulların kişiyi tanımlamaya yönelik ve akademik rekabeti engelleyici nitelikte olmasının Anayasa'nın eşitlik ilkesine ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'na aykırılık teşkil ettiğini bildirdi.
