Sermaye Piyasası Kanunu'nun ilgili hükümleri çerçevesinde, Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) tarafından 17 Eylül 2026 tarihinde alınan kararlarla, tasfiyesine karar verilen yatırım fonlarına ilişkin yeni düzenleme yürürlüğe girdi. Bu düzenlemenin amacı, tasfiyeleri tamamlanmamış olan fonların adil, şeffaf ve etkin bir şekilde tasfiye edilmesini sağlamaktır.
Düzenleme, ayrıca yatırım fonlarının malvarlığından hukuka aykırı olarak çıkarılan değerlerin geri kazanılması, fon kaybı ve zararlarının sorumlulardan tahsil edilmesi ile geri kazanılan değerlerin fon pay sahiplerine ödenmesine ilişkin usul ve esasları belirlemeyi hedefliyor. Ancak, bu kanunun hükümleri, belirtilenler dışındaki diğer yatırım fonları için genel veya sürekli bir tasfiye ve sorumluluk rejimi oluşturmayacak.
Yeni düzenlemenin, Tasfiyenin yürütülmesine ilişkin genel esaslar ve fon pay sahipliğinin belirlenmesi başlıklı kısmına göre, fonların tasfiyesi SPK'nın denetimi altında tasfiye ile görevli kuruluşlar tarafından gerçekleştirilecek. Kurul, tasfiye sürecinin aşamalarını, fon varlıklarının tespitini, değerleme esaslarını, fon pay sahipliğinin nasıl belirleneceğini, ödemelerin sırasını ve tasfiyeye dair diğer usul ve esasları belirlemeye yetkili olacak.
Tasfiye ile görevli kuruluşlar, yatırımcı menfaatini gözeterek en yüksek ekonomik değerin elde edilmesi için gerekli özeni gösterecek. Eğer borsada oluşan fiyat ilgili varlığın gerçek değerini yansıtmıyorsa veya tasfiyeyi geciktirecekse, SPK bu durumda tasfiye işlemlerinde geçici olarak farklı fiyat marjı uygulanmasına karar verebilecek.
Kurul, tasfiye ile görevli kuruluşların talebi üzerine varlıkların Borsa dışında satışına da onay verebilecek. Bu tür satış işlemleri için, yatırım fonlarına ilişkin mevcut düzenlemelerde yer alan kısıtlamalar uygulanmayacak. Ayrıca, Borsa'da veya Borsa dışında yapılacak satış yoluyla varlıkları satın alacak yatırımcıların, bu varlıkları belirli bir süre Borsa'da satamayacaklarına ve herhangi bir işlemde bulunamayacaklarına karar verilebilecek.
Tasfiye sürecinde tahsil edilen tutarlar, yönetim ve tasfiye giderleri düşüldükten sonra tasfiye malvarlığına dahil edilecek. Tasfiyenin tamamlanmasının ardından tahsil edilen tutarlar ise, mükerrer ödemeye yol açmayacak şekilde geri kazanım hesabına aktarılacak.
Merkezi Kayıt Kuruluşu AŞ (MKK), Takasbank, Borsa İstanbul AŞ (Borsa), Türkiye Bankalar Birliği, tasfiye süreciyle görevlendirilen kuruluşlar, portföy yönetim şirketleri, portföy saklama kuruluşları ve diğer sermaye piyasası ile kamu kurumları, bu düzenlemenin uygulanması için gerekli olan bilgi ve belgeleri Kurula, Yatırımcı Tazmin Merkezine (YTM) ve/veya Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna (TMSF) talep üzerine derhal sunmak zorunda kalacak.
Bu kurumlar, özel mevzuatlarındaki gizlilik ve sır saklama ile ilgili maddelere dayanarak bilgi vermekten kaçınamayacak. Fon pay sahipliği, tasfiye ile ilgili olan kuruluşlar tarafından MKK kayıtları ile uyumlu bir şekilde fon ve hesap bazında belirlenecek.
Katılma payı sahipleri için Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu'na (TEFAS) iletilmiş olmasına rağmen, ilgili fonun temerrüdü veya fiyat açıklamaması gibi nedenlerle gerçekleştirilemeyen talimatlar geçersiz hale geldiğinden, TEFAS İşlem Blokaj Alt Hesabında katılma payı bulunanların da fon pay sahibi olarak tasfiye sürecine dahil olduklarının tespit edilmesi hedefleniyor.
Bu kapsamda, tasfiye kapsamındaki fonlara dair olarak 17 Eylül 2026 tarihi ve öncesinde TEFAS'a iletilmiş olan, ancak ilgili fonun temerrüdü ya da katılma payı fiyatının açıklanmaması nedeniyle gerçekleştirilemeyen talimatlar dolayısıyla katılma payları bloke edilenler, fon pay sahibi olarak düzenlemedeki tasfiye şartlarına tabi tutulacak.
Sermaye Piyasası Kanunu’ndaki piyasa bozucu eylemler, bilgi suistimali ve piyasa dolandırıcılığı konularını düzenleyen maddelerde belirtilen fiillerin, Kurulun 17 Eylül 2026 tarihli kararlarıyla tasfiyesine karar verilen fonlar tarafından gerçekleştirilmesi ya da bu fonlarla birlikte hareket edilmesi durumunda, bu fiilleri icra eden veya bu fonlarla birlikte hareket eden kişi ve kurumlara, Kurulun bu tarihli kararları doğrultusunda tasfiyesine karar verilen fonların tasfiye ve geri kazanım hesabından ödeme yapılmayacaktır.
NET YATIRIM TUTARI, ARA ÖDEME VE NİHAİ ÖDEME
Yeni düzenlemenin net yatırım tutarı, ara ödeme ve nihai ödeme konularını kapsayan maddesine göre, fon varlıklarının nakde dönüştürülmesi sonucunda elde edilen dağıtılabilir nakit miktarının, tasfiye kararının alındığı günden önceki gün sonu itibarıyla geçerli olan fon birim pay fiyatı ile ödemeye esas katılma payı sayıları üzerinden hesaplanacak toplam tutarı karşılamaya yetersiz kalması durumunda; Sermaye Piyasası Kanunu’nda belirtilen piyasa bozucu eylemler, bilgi suistimali ve piyasa dolandırıcılığına dair düzenlemelerin geçerliliği saklı kalmak kaydıyla, tasfiye bakiyesinden yapılacak ödemelerde, fon pay sahibinin net yatırım tutarı dikkate alınacaktır.
Fon pay sahibinin, fona yaptığı her bir nakit girişinin ve çıkışının tasfiye tarihine kadar Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan tüketici fiyat endeksi ile yurt içi üretici fiyat endeksinin değişim oranlarının aritmetik ortalaması kullanılarak hesaplandığı giriş ve çıkış tutarları üzerinden, giriş tutarının çıkış tutarından fazla olması halinde, MKK tarafından hesaplanacak olan nakit çıkışlarının, ilk giren ilk çıkar esasına göre düşülmesi gerekecektir.
Fon pay sahiplerine tasfiye bakiyesinden yapılacak ödemelerde, ilgili hükme uygun olarak hesaplanan net yatırım tutarının endeksleme uygulanmadan bulunan kısmını geçmemek şartıyla, Kurul tarafından belirlenen fonlarda, net yatırım tutarı 1 milyon Türk lirasının altında olan yatırımcılar için bu tutarda, 1 milyon Türk lirası ve üzerindeki yatırımcılar için ise en fazla 1 milyon Türk lirası ara ödeme yapılabilecektir.
Ayrıca, söz konusu ara ödeme tutarı, para piyasası niteliğindeki fonlar hariç, ara ödeme tutarının hesaplandığı tarihten bir gün önceki gün sonu itibarıyla ilgili fon pay sahibinin hesabında bulunan fon katılma paylarının toplam değeri ile sınırlı olacaktır.
Fonun önceki gün sonu fiyatı, tasfiye sürecinde görevlendirilen kuruluşlardan temin edilen bilgiler doğrultusunda, ilgili gün için yapılan değerleme üzerinden Takasbank tarafından belirlenecek.
Eğer dağıtılabilir nakit, düzenlemelerde hesaplanan net yatırım tutarlarını ve/veya ara ödeme tutarlarını karşılamazsa, Kurul, mevcut nakitten en fazla sayıda fon pay sahibinin yararlanabilmesi amacıyla, net yatırım tutarı en düşük olan pay sahibinden başlayarak ödeme yapılması ve/veya tüm pay sahipleri için geçerli asgari bir ara ödeme tutarı belirlenerek bu meblağa kadar ödeme yapılmasına karar verme yetkisine sahip olacak.
Bu ödemelerde, hiçbir fon pay sahibine net yatırım tutarını veya tasfiye tarihinden önceki gün sonu itibarıyla hesaplanmış hak ve alacak tutarlarını aşan bir ödeme gerçekleştirilemeyecek. Ayrıca, ara ödeme karşılığında herhangi bir katılma payı iade talebi de kabul edilmeyecek. Bu katılma payları yalnızca nihai tasfiye ödemeleri sırasında iade edilebilecek.
Kurulun 17 Eylül 2026 tarihli kararlarıyla tasfiye işlemlerine konu olan fonlarda, tasfiye tarihine kadar katılma paylarını iade ederek ödeme alan kişilerin, giriş tarihlerine kadar Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan tüketici fiyat endeksi ile yurt içi üretici fiyat endeksindeki değişim oranlarının aritmetik ortalaması kullanılarak hesaplanacak miktarı aşan getiri tutarları, Kurul tarafından ilan edilen hesaplara isteğe bağlı olarak iade edilebilecek.
Bu fonların malvarlığında bulunan ve Kurulca Sermaye Piyasası Kanunu'nun ilgili maddelerine tabi olan paylardan kazanç sağlayan kişilerin, elde ettikleri getirinin, söz konusu payların alım maliyetinin tasfiye tarihine kadar Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan endekslerdeki değişim oranlarının aritmetik ortalaması ile hesaplanan miktarı aşan kısmı, Kurul tarafından belirlenen genel hisse iade hesabına isteğe bağlı olarak iade edilebilecek.
Bu kapsamda, hesaplama döneminin belirlenmesi, iade edilecek tutarın tespitinde kullanılacak yöntem ve diğer uygulama esasları Kurul'un yetkisi altında olacak. Nihai ödemelerde, fon pay sahibine tasfiye malvarlığından, geri kazanım hesabından veya diğer hukuki yollarla daha önce yapılmış ödemeler mahsup edilecektir.
*Haberin görselleri ANKA tarafından servis edilmiştir.
