İstanbul Kültür Sanat Vakfı (İKSV) tarafından düzenlenen 30. İstanbul Tiyatro Festivali, Koç Holding Enerji Grubu Şirketleri Aygaz, Entek, Opet ve Tüpraş'ın sponsorluğunda 22 Ekim'de açılış yapacak. Mehmet Birkiye'nin küratörlüğünde hayata geçirilecek olan festival, toplamda altı uluslararası ve on bir yerli gösteri ile tiyatro tutkunlarını bir araya getirecek.
Festival, 3 Aralık tarihine kadar sürecek ve bu yıl iki yapım İKSV'nin Genç Sanatçı Fonu'ndan destek alacak. Hafıza teması, festivalde öne çıkan konulardan biri olacak. Murat Gülsoy'un kaleme aldığı ve Mehmet Birkiye'nin yönetiminde sahnelenen 'Ve Ateş Bizi Tüketiyor', kaybolmuş bir kişinin arayışındaki kimlik ve geçmişine dair bir yolculuğu ele alıyor.
YENİ YAPIMLAR
Çiğdem Erdöl'ün yazdığı ve Elif Sözer ile Zeynep Özden'in yönettiği 'Sanatçısı Belirsiz *İvi Buradaydı', 1964 yılındaki sürgün sonrasında kentin kültürel hafızasından silinmiş bir ressamı yeniden anımsatıyor. Elif Özge Maltepe'nin kaleme aldığı 'Bir Çeyiz Sözleşmesi', 129 yıllık bir çeyiz senedinin yeniden okunmasını, yazıldığı Yeniköy'deki bir kilisede sahneye taşıyor.
Taldans'ın koreografisi ile hazırlanan 'En Son Neyi Unuttuğumu Hatırlamıyorum', geçmişte arşivlenmiş bir sahne çalışmasını günümüz bedenleri ile yeniden canlandırıyor.
DİL VE İLETİŞİM TEMALARI
Programda, dil ve iletişim gibi önemli temalar da izleyicilerin düşünmesine olanak tanıyor. Marah Haj Hussein'in projesi 'Dil Broblem Değil', işgal altındaki bir ailenin ses kayıtları ile anadil üzerindeki kuşaklar arası değişimleri gözler önüne seriyor.
Ramesh Meyyappan ve George Mann'ın üretimi 'Veda Ritüeli', doğuştan sağır bir adamın, işaret dilini öğrenmemiş babasının ölümünde ona veda etme ritüelini sunuyor.
FESTİVALİN İLK OYUNU
Caroline Guiela Nguyen'in yazıp yönettiği 'Lacrima', festivalin açılış oyunu olarak sahnede yer alacak ve farklı dillerdeki sahneleriyle iş gücü zincirinin karmaşık dinamiklerini inceleyecek. Festivalde ele alınan meseleler, çeşitli zaman dilimlerinden ve coğrafyalardan gelen temalarla zenginleşiyor.
Usta yönetmen Dmitry Krymov'un sahneye taşıdığı 'Requiem', Rusya-Ukrayna savaşının etkilerini sorgularken; Suzie Miller'in kaleme aldığı 'Anna K', sosyal medya platformlarında bir kadının özel hayatının nasıl bir hashtag'e dönüştüğünü anlatıyor. J.M. Coetzee'nin 'Romancının Romanı' kitabından uyarlanan 'Elizabeth Costello', edebiyat ve etik üzerine bir yerleşim sunuyor.
Yeşim Özsoy'un yazdığı ve sahneye koyduğu 'Aksak Deliryum' ise tanımlanamayan bir felaketin, gündelik hayatta nasıl sızdığını gösteriyor. Yngvild Aspeli ile Paola Rizza'nın kukla anlatımını temel alarak hazırladığı Bir Bebek Evi, festivalin bu serisinde dikkat çeken yapımlardan biridir. Dans gösterileri, her zaman olduğu gibi festivalin önemli unsurlarından birini oluşturmaktadır.
Nederlands Dans Theater'ın festival kapsamındaki programı, Jiří Kylián ve Marco Goecke'nin NDT repertuarındaki iki eserle Noé Soulier'in yeni çalışmasını bir araya getirerek topluluğun farklı kuşaklardan koreograflarına dair bir seçki sunmaktadır.
ÖZEL İŞBİRLİĞİ
Otuzuncu festivale özel olarak koreograf Fernando Melo'ya sipariş edilen Rüzgâr Ağacı, İstanbul Devlet Opera ve Balesi işbirliğiyle MDTistanbul dansçıları tarafından sahneye konulacaktır.
Beş yıl önce İstanbul'a yazılan bir aşk hikâyesi olan İstanbul Mon Amour, bu yıl Aşk > Nefret < Aşk alt başlığıyla, Murat Mahmutyazıcıoğlu'nun kaleme aldığı öykülerle Kadıköy'e gelerek kentle olan ilişkisini yeni duraklar ve karşılaşmalarla zenginleştirmeye devam etmektedir.
Önceki yıl başlatılan Reşad Ekrem Koçu uyarlamaları, Silahşör Kızı Rabia Hanım ile farklı bir İstanbul hikayesinin izleyiciyle buluşmasını sağlamaktadır.
MEHMET BİRKIYE YÖNETİMİNDE
Oscar Wilde'ın klasik eseri Dorian Gray'in Portresi, festivalin küratörlüğünü üstlenen Mehmet Birkiye tarafından yönetilecek ve bu oyun, festivalin sona ermesiyle kapanışını gerçekleştirecektir. Bu yıl, festivaldeki ücretsiz etkinlikler, Festival Artı adı altında daha geniş bir çerçevede izleyicilere sunulacaktır.
Eylül ayında başlayacak program, festival dönemine hazırlık amaçlı söyleşiler ve ustalık sınıfları ile açılış yapacaktır. 30. İstanbul Tiyatro Festivali, çeşitli ücretsiz etkinliklerle devam edecektir. Festival Artı programına ilişkin detaylı bilgilere tiyatro.iksv.org adresinden erişim sağlanabilir. İstanbul'un iki yakasında yer alacak 30. İstanbul Tiyatro Festivali, 17 farklı mekânı ziyaretçilere açacak.
Bu mekânlar arasında; AKM Tiyatro Salonu, Alan Kadıköy, Arter, DoubleTree by Hilton Kadıköy, Fiba Salon İKSV, İBB Şehir Tiyatroları Harbiye Muhsin Ertuğrul Sahnesi, İstanbul Manifaturacılar Çarşısı, İstanbul Özel Saint-Joseph Fransız Lisesi, Komünite, Leyla Gencer Opera ve Sanat Merkezi, Panayia Kilisesi, Paribu Art, Phebus Müzayede Evi, Tarih Edebiyat Sanat Kütüphanesi (TESAK), Yeldeğirmeni Sanat, Zorlu PSM bulunmaktadır.
Festival biletleri, İKSV Lale Kart üyesi olanlar için 7 Eylül Pazartesi günü saat 10.30'da ön satışa başlayacak, genel satış ise 11 Eylül Cuma günü saat 10.30'da Passo üzerinden gerçekleşecektir. Eczacıbaşı Genç Bilet projesi kapsamında sınırlı sayıda öğrenci bileti 50 TL'den satışa sunulacaktır.
Engelli izleyiciler ve refakatçileri, %50 indirimli biletlerini web sitesindeki Engelsiz Bilet Al seçeneklerinden temin edebilirler. 30. İstanbul Tiyatro Festivali'nin ödül töreni 9 Eylül Çarşamba akşamı The Marmara Otel Taksim'de sunucu Salih Bademci'nin eşliğinde gerçekleşti.
Bu organizasyonda söz alan İKSV Yönetim Kurulu Başkanı Bülent Eczacıbaşı, İstanbul Kültür Sanat Vakfı'nın 1989 yılından beri sürdürdüğü İstanbul Tiyatro Festivali'nin, her yıl yerli ve uluslararası sanatçıları İstanbul’da buluşturduğunu ifade etti. Bu festival, farklı nesillerin tiyatro sanatıyla tanışmasına ve İstanbul'daki kültürel ve sanatsal hayatın zenginleşmesine önemli katkılarda bulundu.
İKSV'nin tüm etkinliklerinde olduğu gibi, İstanbul Tiyatro Festivali de genç sanatçılara destek vermekte ve yeni yaratıcı çalışmalara zemin hazırlamaktadır. Genç izleyicileri, değişik sahne dilleri ve özgün dünya örnekleriyle buluşturmayı hedeflemektedir. Bu bağlamda attıkları adımları son yıllarda Eczacıbaşı Genç Bilet ve İKSV Genç Sanatçı Fonu gibi programlarla çeşitlendirebilmeleri kendilerini mutlu etmekte.
İKSV Genç Sanatçı Fonu sayesinde son dört yıl içerisinde 13 yeni yapımın desteklenmiş olması da bu yolda kaydedilen ilerlemeyi göstermektedir. 1989 yılından itibaren süregelen bu uzun soluklu serüvenin devam ettirilmesi, sürdürülebilir iş birlikleri ile mümkün olmaktadır.
Festivalin eş sponsorları arasında bulunan Koç Holding Enerji Grubu'na bağlı Aygaz, Entek, Opet ve Tüpraş, 20 yılı aşkın bir süredir İstanbul Tiyatro Festivali'ne destek vermektedir. Uzun süreli işbirlikleri için kendilerine içtenlikle teşekkür eden Eczacıbaşı, tüm sponsorlar, kamu kurumları, uluslararası kültür kuruluşları, Lale Kart üyeleri ve bu programın hazırlanmasına katkı sağlayan tüm çalışmalara teşekkürlerini sundu.
Bülent Eczacıbaşı, 30. İstanbul Tiyatro Festivali'nin İstanbul’un kültürel ve sanatsal yaşamına yeni deneyimler katmasını umduğunu belirtti. Festivalin küratörü Mehmet Birkiye, bu süreçte kendisine destek olan İKSV Yönetim Kurulu'na, Bülent Eczacıbaşı'na, Görgün Taner ve Yeşim Gürer Oymak’a, mesai arkadaşı Handan Uzal Dündar’a ve Ferhat Asniya ile Defne Epikmen’e teşekkürlerini iletti.
Birkiye, ilk kez bu kürsüye çıktığında sponsorlarına duyduğu minnettarlığı dile getirdiğini hatırlatarak, sponsorlarının kendisine bu konuda daha fazla teşekkür etme imkânı sağladıklarını vurguladı. Ayrıca, bu üç yıl boyunca İstanbul Tiyatro Festivali’ne sürekli katılım gösteren seyircilere de sonsuz teşekkürlerini sundu.
Tennessee Williams’ın 'Sırça Kümesi' oyununda Tom’un kardeşi Laura’ya söylediği ‘Değil mi ki dünya yıldırımlarla aydınlanıyor, en iyisi mi sen mumlarını bir an önce söndür’ sözlerini anımsatan Mehmet Birkiye, günümüzde de dünyanın benzer bir şekilde yıldırımlarla aydınlandığını ifade etti.
Tiyatrocular, Tennessee Williams’ın sözlerini dinlemeyi reddettiklerini belirterek, ‘Mumlarımız hep yanacak, onların zarif ve masum ışığından asla vazgeçmeyeceğiz’ ifadesini kullandılar. Bu açıklamanın ardından İstanbul Tiyatro Festivali Programlama Yöneticisi Handan Uzal Dündar, festival programıyla ilgili detayları paylaştı.
ONUR ÖDÜLÜ TİLBE SARAN'A VERİLDİ
İstanbul Tiyatro Festivali Onur Ödülü, 9 Eylül Çarşamba akşamı The Marmara Otel Taksim’de gerçekleştirilen bir törende oyuncu Tilbe Saran’a takdim edildi. Saran, bu ödülü alacağını öğrendiğinde içindeki heyecanı şöyle ifade etti: ‘Tahmin edersiniz ki içimde kelebekler uçuştu. Ve o kelebekler, birçok anıyı aklıma getirdi.'
Saran, 1989'dan bu yana 37 yıl içinde İstanbul Tiyatro Festivali'nde izlediği 636 işten unutmuş olabileceği bir kısmını hatırladığını belirterek, ‘Dikmen hocanın bir yazısında dediği gibi, hayatımızın akışını değiştiren bazı anlar vardır.’ şeklinde konuştu. Bu ödül haberiyle birlikte Saran, hayatındaki bazı oyunları, oyuncuları, mekanları ve sesleri düşünmeye başladığını sözlerine ekledi.
İstanbul Tiyatro Festivali'nde izlediği 14 oyun ile ilgili anılarının zihininde canlandığını ifade eden Saran, ‘Gözlerim doldu, düşündükçe anılarım arttı’ dedi. Saran, unutamadığı dostlarını ve ustalarını anarak, şehirdeki pek çok mekanın zamanla silindiğini vurguladı. Kaybettikleriyle yüzleşmenin zor olduğunu anlatan oyuncu, sonunda kendisine tanıdık bir duygunun, yani umudun geldiğini dile getirdi.
‘İstanbul Tiyatro Festivali bana en çok ‘umut’ verdi’ ifadesinde bulundu. Saran, gündelik hayatın streslerinden bahsetmeden Havel’in tanımladığı umuttan söz etti. ‘İyimserlikle aynı şey olmayan, belirsizliğe rağmen bir şeyin anlamlı olduğuna duyulan güven duygusu.’ diyerek duygu ve düşüncelerini paylaştı.
Festivalin açılışı, Fransız yönetmen Caroline Guiela Nguyen'in sahneye koyduğu 'Lacrima' ile gerçekleştirilecek. Nguyen, Theatre National de Strasbourg'un kadın yöneticisi olup, yazıp yönettiği oyun 22-23 Ekim tarihleri arasında Zorlu Performans Sanatları Merkezi'nin Turkcell Sahnesi'nde izleyicilerle buluşacak.
Fransızca, Tamilce, İngilizce ve Fransız işaret dili ile sahnelenen bir yapım, Paris'teki bir modaevinden Mumbai'deki nakış atölyelerine uzanan iş gücü zincirini ele alıyor. Ayrıca, İstanbul Devlet Opera ve Balesi (İDOB) ile MDTistanbul'un iş birliğiyle hazırlanan Rüzgar Ağacı, festival kapsamında izleyicilerle buluşacak. Fernando Melo'nun koreografisini üstlendiği bu eser, 24-25 Ekim tarihlerinde AKM Tiyatro Salonu'nda sahnelenecek.
Dünyanın en prestijli çağdaş dans topluluklarından biri olan Nederlands Dans Theater (NDT 2), uzun bir aradan sonra festival çerçevesinde İstanbul'a gelecek. Topluluğun, farklı kuşaklardan koreografların eserlerinin bir araya getirildiği üç bölümlük gösterimi, 27-28 Kasım tarihlerinde Zorlu PSM Turkcell Sahnesi'nde sanatseverlerle bir araya gelecek.
Festivalin uluslararası programında Rus yönetmen Dmitry Krymov'un yazıp yönettiği Requiem ile Filistinli sanatçı Marah Haj Hussein'in Dil Broblem Değil adlı eseri de yer alıyor. Requiem, 11-12 Kasım tarihlerinde Harbiye Muhsin Ertuğrul Sahnesi'nde sahne alacakken, Dil Broblem Değil ise 28-29 Kasım tarihlerinde Alan Kadıköy'de izleyici karşısına çıkacak.
Ödüllü topluluk Ad Infinitum'un Veda Ritüeli isimli sözsüz solo performansı, 7-8 Kasım tarihlerinde Paribu Art'ta sergilenecek. Festivalin İstanbul'a odaklanan gösterimlerinden biri de İstanbul Mon Amour: Aşk > Nefret < Aşk adlı yapım olacak. Murat Mahmutyazıcıoğlu'nun kaleme aldığı ve yönettiği bu eser, 21-22 Kasım tarihlerinde Kadıköy'ün çeşitli mekanlarında sahne alacak.
İstanbul tarihçisi Reşad Ekrem Koçu'nun hikayelerinden yola çıkarak hazırlanan Silahşör Kızı Rabia Hanım, 24-25 Ekim tarihlerinde Phebus Müzayede Evi'nde izleyicilerle buluşacak. Elif Özge Maltepe'nin yazıp, Murat Daltaban'ın yönettiği Bir Çeyiz Sözleşmesi ise 30-31 Ekim ve 1 Kasım tarihlerinde Yeniköy Panayia Rum Ortodoks Kilisesi'nde sanatseverlerin beğenisine sunulacak.
Festivalde kadın yazar, yönetmen ve oyuncuların eserlerini görünür kılmayı hedefleyen Bu İşte Bir Kadın Var seçkisi de devam edecek. Henrik Ibsen'in klasik eseri Nora, Bir Bebek Evi, Norveçli yönetmen, oyuncu ve kukla sanatçısı Yngvild Aspeli'nin elinden 14-15 Kasım tarihlerinde Harbiye Muhsin Ertuğrul Sahnesi'nde sahnelenmesi planlanıyor.
Sanatçısı Belirsiz: İvi Buradaydı ise İstanbul doğumlu Rum ressam İvi Stangali'nin izini sürmekte. Bu yapım, 3-4 Kasım tarihlerinde Arter Karbon'da, 17 Kasım'da ise Bakırköy Leyla Gencer Opera ve Sanat Merkezi'nde gösterilecek.
Festival kapsamında ayrıca Suzie Miller'ın kaleme aldığı, Nagihan Gürkan'ın yönettiği Anna K, Saim Güveloğlu'nun uyarlayıp yönettiği Elizabeth Costello ve Yeşim Özsoy'un yönettiği Aksak Deliryum gibi eserler de sahnelenecek. Üç yıl önce başlatılan Yeni Arayışlar bölümü, bu yıl En Son Neyi Unuttuğumu Hatırlamıyorum ve Aksak Deliryum ile devam edecek.
Taldans tarafından sahneye taşınan "En Son Neyi Unuttuğumu Hatırlamıyorum" eserinin, yaklaşık 30 yıl önce Tiyatro Araştırma Laboratuvarı (TAL) tarafından kaydedilen "Troya İçinde Vurdular Beni" projesine dayandığı belirtildi. Bu yapım, 13-14 Kasım tarihlerinde Alan Kadıköy sahnesinde izleyicilerle buluşacak. İstanbul Tiyatro Festivali'nin finali ise Oscar Wilde'ın "Dorian Gray'in Portresi" eserinin sahne uyarlamasıyla gerçekleştirilecek.
Mehmet Birkiye'nin yönetiminde, Kerem Kurdoğlu'nun sahne uyarlamasını üstlendiği bu oyun, 3 Aralık'ta Zorlu PSM Turkcell Platinum Sahnesi'nde seyirciyle bir araya gelecek. Oyunda Salih Bademci, Engin Hepileri ve Yiğit Sertdemir rol alacak. Bu prodüksiyon, Birkiye'nin üç yıl süren festival küratörlüğündeki son yapımını temsil edecek.
Festival çerçevesinde bu sene "Festival Artı" adı altında ücretsiz söyleşiler, ustalık sınıfları, atölyeler ve kitap kulübü etkinlikleri de planlanıyor. Etkinlik programında Fernando Melo ve Caroline Guiela Nguyen tarafından düzenlenecek ustalık sınıflarının yanı sıra İvi Stangali, Reşad Ekrem Koçu ve çağdaş dans temalı söyleşiler yer alacak.
Ayrıca çocuklara yönelik kukla atölyeleri ve çeşitli kitap kulübü buluşmaları da yapılacak. İKSV Alt Kat işbirliğiyle çocuklar için tamamen ücretsiz kukla atölyeleri düzenlenecek. 4-6 yaş grubundaki çocuklar için "Soyut Kukla Atölyesi" ve 7-9 yaş grubuna yönelik "Kuklayla Doğaçlama Atölyesi" etkinlikleri gerçekleştirilecek.
İstanbul Tiyatro Festivali, geçen yıl başlattığı "Festival Dışı Prömiyerler" çağrısını 30. yıl dönümünde de devam ettiriyor. Festival, programına dahil olmayan yerli yapımları 22 Ekim-3 Aralık 2026 tarihleri arasında İstanbul’da prömiyer yapacak şekilde izleyicilere tanıtmayı hedefliyor.
Bu tarihler arasında şehrin farklı sahnelerinde ilk kez sahne alacak yeni prodüksiyonlar, festivalin web sitesinde "Festival Dışı Prömiyerler" adlı bölümde yayınlanacak. İstanbul Tiyatro Festivali'nin Instagram hesabında, izleyicileri web sitesindeki etkinlik takvimine yönlendiren bir paylaşım yapılacak.
Formda gerekli olan tüm bilgilerin eksiksiz bir şekilde yer alması ve 9 Ekim 2026 tarihine kadar iletilmesi koşuluyla başvurular, web sitesinde duyurulacak. İşte festival programı:
AÇILIŞ GÖSTERİSİ: LACRIMA
22 Ekim Perşembe, 20.00, Zorlu PSM Turkcell Sahnesi 23 Ekim Cuma, 20.00, Zorlu PSM Turkcell Sahnesi
KAFES ARKASI GÜNAHKÂRLARI: SİLAHŞÖR KIZI RABİA HANIM
24 Ekim Cumartesi, 15.00 | 20.30, Phebus Müzayede Evi 25 Ekim Pazar, 18.00 | 20.30, Phebus Müzayede Evi
RÜZGÂR AĞACI
24 Ekim Cumartesi, 20.30, AKM Tiyatro Salonu 25 Ekim Pazar, 15.00, AKM Tiyatro Salonu
BİR ÇEYİZ SÖZLEŞMESİ
30 Ekim Cuma, 18.00 | 20.30, Panayia Rum Kilisesi, Yeniköy 31 Ekim Cumartesi, 18.00 | 20.30, Panayia Rum Kilisesi, Yeniköy 1 Kasım Pazar, 18.00 | 20.30, Panayia Rum Kilisesi, Yeniköy
VE ATEŞ BİZİ TÜKETİYOR
31 Ekim Cumartesi, 20.30, Bakırköy Leyla Gencer Opera ve Sanat Merkezi 1 Kasım Pazar, 18.00, Bakırköy Leyla Gencer Opera ve Sanat Merkezi
SANATÇISI BELİRSİZ: İVİ BURADAYDI*
3 Kasım Salı, 20.30, Arter Karbon 4 Kasım Çarşamba, 20.30, Arter Karbon 17 Kasım Salı, 20.30, Bakırköy Leyla Gencer Opera ve Sanat Merkezi
ELIZABETH COSTELLO
4 Kasım Çarşamba, 20.30, Paribu Art 5 Kasım Perşembe, 20.30, Paribu Art
VEDA RİTÜELİ
7 Kasım Cumartesi, 20.30, Paribu Art 8 Kasım Pazar, 15.00, Paribu Art
REQUIEM
11 Kasım Çarşamba, 20.30, Harbiye Muhsin Ertuğrul Sahnesi 12 Kasım Perşembe, 20.30, Harbiye Muhsin Ertuğrul Sahnesi
EN SON NEYİ UNUTTUĞUMU HATIRLAMIYORUM
13 Kasım Cuma, 20.30, Alan Kadıköy 14 Kasım Cumartesi, 20.30, Alan Kadıköy
BİR BEBEK EVİ
14 Kasım Cumartesi, 20.30, Harbiye Muhsin Ertuğrul Sahnesi 15 Kasım Pazar, 18.00, Harbiye Muhsin Ertuğrul Sahnesi
ANNA K
18 Kasım Çarşamba, 20.30, Alan Kadıköy 19 Kasım Perşembe, 20.30, Alan Kadıköy
İSTANBUL MON AMOUR: AŞK > NEFRET < AŞK
21 Kasım Cumartesi, 15.00 | 17.00, Kadıköy (İstanbul Özel Saint-Joseph Fransız Lisesi, Yeldeğirmeni Sanat, Komünite) 22 Kasım Pazar, 15.00 | 17.00, Kadıköy (İstanbul Özel Saint-Joseph Fransız Lisesi, Yeldeğirmeni Sanat, Komünite)
AKSAK DELİRYUM
24 Kasım Salı, 20.30, Alan Kadıköy 25 Kasım Çarşamba, 20.30, Alan Kadıköy
NEDERLANDS DANS THEATER (NDT 2)
27 Kasım Cuma, 20.30, Zorlu PSM Turkcell Sahnesi 28 Kasım Cumartesi, 20.30, Zorlu PSM Turkcell Sahnesi
DİL BROBLEM DEĞİL
28 Kasım Cumartesi, 20.30, Alan Kadıköy 29 Kasım Pazar, 15.00 | 18.00, Alan Kadıköy
DORIAN GRAY İN PORTRESİ
3 Aralık Perşembe, 20.30, Zorlu PSM Turkcell Platinum Sahnesi
