Salt Galata’da açılan 'İşi Olmayan Giremez' sergisi, iş yerlerinin gündelik yaşamda merkezî ama görünmez mekânlar olduğu üzerine odaklanıyor. Bu sergi, işçi bedeni, emek ile sermaye ilişkileri ve kentsel mekânlar gibi kavramları irdeleyerek, izleyicilere farklı ölçeklerde bir okuma imkânı sunuyor.
KENT MERKEZLERİ VE ÜRETİM ALANLARI
1980'li yılların sonrasında, fabrika gibi sanayi tesisleri, konut projeleri ve alışveriş merkezleriyle yer değiştirirken, üretim yerleri kentin çeperlerine ve organize sanayi bölgelerine taşındı. Bu dönüşüm, üretim mekânlarının sadece fiziksel sınırlarını aşmakla kalmayıp, gündelik hayatı ve dijital ortamı da kapsayan geniş bir çalışma alanı haline dönüşmesine neden oldu.
Garanti BBVA tarafından desteklenen sergide, Merve Bedir, bedenin ve emeğin optimizasyon ve otomasyon süreçlerini incelerken, insan, makine ve mekân arasındaki ilişkiyi araştırıyor. Kamil Dalkır ve Sibel Karadağ, İstanbul’da geri dönüşüm sahalarında çalışan işçilerin maruz kaldığı bedensel tahribatı ele alıyor.
SERGİDEKİ ÇALIŞMALAR
Belit Sağ, Sümerbank Bakırköy Bez Fabrikası'nın özelleştirme sürecine odaklanarak, neoliberal söylemin kamu fabrikalarını nasıl bir 'kambur' olarak gördüğüne ve işçi bedeni üzerindeki ağır çalışma koşullarına dikkat çekiyor. Dilşad Aladağ ise bir fabrikadan müzeye dönüşüm sürecini, resmi arşivler ve toplumsal anlatılar üzerinden inceliyor.
Metehan Özcan’ın hazırladığı arşiv, iş ilanları ve fabrika yıllıkları ile modernist çalışma ve barınma mekânları arasındaki ayrımları sorguluyor. Serginin odak noktalarından biri, fabrikaların hem disiplin ve tahakküm mekânları hem de yaratıcı direniş alanları olarak konumlanmasıdır.
TARIM SEKTÖRÜ VE HAK MÜCADELESİ
Sergide Sultan Gökdemir, 1989’da Türkiye çapında gerçekleşen işçi eylemlerinin, kenti nasıl kolektif bir itiraz alanına dönüştürdüğünü belgelemektedir. Tamar Levit ve Yaën S. Levi, Neval Tarım ve Çalışan Eller korosu ile birlikte, küresel tedarik zincirlerine üretim yapan tekstil işçilerinin hak mücadelesine odaklanmaktadır.
'İşi Olmayan Giremez', kapalı kapılar ardında kalan çalışma mekânlarından gündelik pratiklere ve kıyıya itilmiş fabrika hikâyelerine uzanan çok katmanlı bir anlatı sunuyor.
EŞZAMANLI ETKİNLİKLER
Sergi, 14 Şubat 2027’ye kadar Salt Galata’daki Mastercard Sergi Mekânı'nda görülebilecek. Ayrıca, Orkun Dayıoğlu tarafından sergiye paralel olarak hazırlanan 'Arşivden çıktı: Türkiye’de Sanayi Mimarlığı' sunumu 20 Ekim’den itibaren Salt Galata’nın 3. katında ziyaret edilebilir. Bu sunum, 1930’lardan 1970’lere Türkiye’nin etkin mimarları tarafından tasarlanan fabrikaları konu alıyor.
