Anayasa Mahkemesi (AYM), bireysel başvurunun 14. yıl dönümü vesilesiyle "Türk Anayasa Mahkemesinin Norm Denetimi Kararlarının Bireysel Başvuruya Etkisi" başlıklı bir sempozyum düzenledi. Sempozyumda açılış konuşmasını yapan AYM Başkanı Kadir Özkaya, bireysel başvurunun 14 yılda kat ettiği mesafeyi ve norm denetimiyle olan ilişkisini aktardı.
Özkaya, bireysel başvurunun 23 Eylül 2012'de başladığını hatırlatarak, bugüne kadar Yüksek Mahkemeye toplam 756 bin 726 bireysel başvuru yapıldığını kaydetti. Bu başvurulardan 648 bin 410'unun sonuçlandığını ve yaklaşık yüzde 85,7'sinin karara bağlandığını belirtti.
2026 yılına kadar çalışmaların aynı kararlılıkla süreceğini vurgulayan Özkaya, şu bilgileri paylaştı: "Bugün itibarıyla Mahkememize yaklaşık 40 bin 769 bireysel başvuru yapılmış, yaklaşık 30 bin civarında başvuru sonuçlandırılmıştır. Anayasa Mahkemesi'nin verdiği ihlal kararlarının gereğinin yerine getirilmesi, bireysel başvurunun hukuk sisteminde kökleşmesine önemli katkı sağlamıştır.
Mahkememiz, verdiği ihlal kararlarının gereğinin yerine getirilip getirilmediğini de yakından takip etmektedir." Özkaya, 2013 yılından itibaren verilen 86 bin 849 ihlal kararının yüzde 99,9'unun uygulandığını, yaşanan sorunların ise çok sınırlı sayıdaki somut olay ve bazı teknik hususlarla kısıtlı kaldığını ifade etti.
Bu yüksek uygulama oranının, bireysel başvurunun 14 yıllık tecrübesi açısından son derece anlamlı olduğunu vurguladı. "Bireysel başvurunun gerçek etkisi, verilen ihlal kararlarının hayata geçirilmesiyle ortaya çıkmaktadır. Bir ihlalin tespit edilmesinin yanı sıra, ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması da temel hakların korunması açısından vazgeçilmez bir unsurdur" dedi.
Konuşmasında hakim ve savcılara seslenen Özkaya, adaletin önemini vurgulayarak, "Kıymetli hakim ve savcı kardeşlerim, Yüce Allah'ımız bize adaleti emrediyor, insafı emrediyor. Anayasa ve kanunlarımız da bize adaleti emrediyor. Adalet, her şeyi olması gereken yere koymaktır, hak edene hakkını teslim etmektir.
İnsan ruhunun omurgası ve devletin harcıdır" ifadelerini kullandı. Adaletin zayıfladığı bir ortamda, ne devletten ne de toplumsal huzurdan bahsedilemeyeceğini belirten Özkaya, güven, refah ve iç barışın sadece adaletle sağlanabileceğini dile getirdi. "Adalet, toplumun vicdanıdır.
O vicdan zedelendiğinde, toplumsal bağlar da çözülür" dedi. Özkaya, hakim ve savcıların her konuda herkese adil davranmaları gerektiğini, insanlar arasında hükmederken adaletle hükmetmelerinin önemli olduğunu vurguladı. "Her daim hak üzere olup, hakkı ayakta tutan kimseler olmak zorundayız.
Hak ile hüküm vermek zorundayız. Hakkaniyet dahilinde adaletli olmak zorundayız" şeklinde konuştu. Özkaya, adaletin temsili açısından, adalet karşısında tüm insanların eşit olduğu gerçeğini unutmamak gerektiğini de sözlerine ekleyerek, "Nefsimizin arzusuna uyarak adaletten uzaklaşmamalıyız.
Hak da halk da adil olanları sever. Onları korur ve şereflerini yükseltir" ifadelerini kullandı. "Kıymetli hakim ve savcı kardeşlerim, unutmayalım ki hakim ve savcıların cübbelerinin düğme ve cebinin olmadığıdır.
Hepimiz bunun anlamını idrak ederek hareket etmeliyiz" diyen Özkaya, adaletin önemine ve hakimlerin sorumluluklarına dikkat çekti. Özkaya, konuşmasını, dünyanın dört bir yanında insan onurunu zedeleyen tüm acıların son bulmasını dileyerek tamamladı.
