Çay içmek, sadece keyif verici bir deneyim olmanın ötesinde, kalp hastalığı, inme ve demans gibi sağlık sorunları riskini azaltma potansiyeline sahip. Journal of Internal Medicine dergisinde yayımlanan yeni bir çalışma, çayın nasıl hazırlandığı ve içildiğinin kalp ve damar sağlığı üzerindeki etkilerini inceledi.
Araştırma, yaklaşık dokuz yıl boyunca 14 bin 800'den fazla kalp ve damar hastalığı vakasını kaydederek önemli bulgular sundu. Çalışmada, 30-79 yaşları arasındaki 485 binden fazla Çinli yetişkinin verileri analiz edildi. Katılımcılar, çay tüketim alışkanlıklarını; çay içme sıklığı, tercih edilen çay türü, demleme süresi ve içim sıcaklığı gibi unsurları belirtti.
George Washington Üniversitesi acil tıp uzmanı Dr. Leana Wen, haftada en az üç gün çay içen bireylerin, daha seyrek tüketenlere göre damar hastalığına yakalanma riskinin yaklaşık yüzde 11 daha düşük olduğunu açıkladı. Bu sonuç, yaş, sigara kullanımı, fiziksel aktivite, vücut ağırlığı ve mevcut sağlık sorunları gibi faktörler göz önünde bulundurularak elde edildi.
Dr. Wen, düzenli çay tüketen, sigara içmeyen ve fiziksel aktivitesi yüksek olan bireylerin kalp-damar hastalığı riskinin en düşük seviyede olduğunu vurguladı.
SİYAH ÇAY DAHA ETKİLİ Mİ?
Çalışmada ayrıca, orta yoğunlukta demlenmiş çayın daha düşük riskle ilişkilendirildiği dikkat çekti. Siyah çayın, yeşil çaya kıyasla daha fazla kalp-damar hastalığı türünde düşük riskle bağlantılı olduğu belirtildi. Bununla birlikte, çayını yakacak kadar sıcak içtiğini ifade eden katılımcıların, düzenli çay içmeyenlere göre damar hastalığı riskinin yüzde 16 daha yüksek olduğu görüldü.
Daha düşük sıcaklıkta çay içenlerin damar hastalığı riski, düzenli çay içmeyenlere göre anlamlı derecede daha düşük bulundu. Ancak, araştırmanın sınırlılıklarından biri, sıcaklık beyanlarının katılımcılar tarafından bildirildiği ve bu faktörün nesnel bir şekilde ölçülmediğiydi. Bir bireyin yakacak kadar sıcak bulduğu çayın, diğer bir birey tarafından aynı şekilde değerlendirilmesi mümkün olmayabilir.
Çok sıcak çay tüketenlerin, beslenme alışkanlıkları veya dikkate alınmamış diğer yaşam tarzı faktörleri nedeniyle kalp-damar hastalığı risklerinin etkilenebileceği ifade edildi. Wen, çayın içerisinde bulunan ve flavonoidler olarak bilinen polifenol bileşiklerinin sağlığa faydalarını açıkladı. Bu doğal bileşikler, antioksidan ve iltihap önleyici özellikler taşımaktadır.
Damarları kaplayan hücrelerin korunmasına ve atardamarların gevşeyip genişleme yeteneğinin artmasına katkı sağlama potansiyeline sahiptir. Bunun sonucunda, kan basıncının düşmesi ve kalbin üzerindeki yükün azalması mümkün olabilir. Araştırmalar, çay tüketiminin kan basıncı, kolesterol seviyeleri ve kalp-damar sağlığının diğer göstergeleri üzerinde mütevazı iyileşmelere yol açabileceğini ortaya koymuştur.
Bu olumlu etkiler, düzenli çay içen bireylerde inme, kalp krizi ve diğer ciddi kalp-damar hastalıklarının daha düşük oranlarda görülmesine katkıda bulunabilir. Şekerli içecekler yerine şekersiz çayın tercih edilmesi de dolaylı olarak fayda sağlayabilir.
Şekerli içeceklerin şekersiz çayla değiştirilmesi, ek şeker alımını azaltarak kilo kontrolüne ve metabolik sağlığa destek olabilir, bu durum da kalp-damar hastalığı riskini azaltabilir.
SİYAH ÇAY MI YEŞİL ÇAY MI?
Siyah çay ve yeşil çay, Camellia sinensis bitkisinden elde edilir. Ancak yaprakların işlenme şekilleri, içeriklerindeki polifenollerin bileşimini farklılaştırır. Önceki araştırmalar, her iki çay türünün de sağlık açısından faydaları olduğunu göstermiştir.
Bu çalışmada siyah çay, kalp-damar hastalığı riskinin azalmasıyla daha tutarlı bir ilişki sergilemiştir. Yeşil çayın da faydaları görülmesine rağmen, bir kişi yeşil çay tüketiyorsa siyah çaya ya da tam tersine geçiş yapmasını önermek doğru olmayabilir. Her iki çayın da ilave şeker olmadan tüketilmesi, kalp sağlığını destekleyen bir beslenme düzeninin parçası olmasına katkıda bulunabilir.
NE KADAR ÇAY İÇİLMELİ?
Dr. Wen, haftada en az bir kez çay içen bireyler arasında, damar hastalığı riskinin en düşük olduğu miktarın günde altı ila sekiz fincan civarında olduğunu belirtti. Ancak bu miktarın aşılması durumunda riskin artabileceği konusunda uyarıda bulundu.
Dr. Wen, bu bulguların herkesin her gün altı ila sekiz fincan çay içmesini hedeflemesi gerektiği şeklinde yanlış yorumlanmaması gerektiğini vurguladı. Araştırmanın sonuçlarının kişisel alışkanlıklara uygulanırken dikkatli olunması gerektiğini ifade etti. Bunun nedeni, araştırmacıların standart bir fincan ölçüsü kullanmamış olmaları ve tüketim miktarının katılımcıların beyanlarına dayalı olarak tahmin edilmesidir.
Araştırmanın yazarları, bu bulguların önerilen ideal tüketim miktarı olarak algılanmaması gerektiği konusunda özellikle uyarıda bulundu. Ayrıca çayın kafein içermesi de dikkate alınması gereken bir diğer önemli husustur. Genellikle 237 mililitrelik bir fincan siyah çay, 30-50 miligram kafein içermektedir.
YEŞİL ÇAYDA KAFEİN MİKTARI
Yeşil çayın kafein düzeyi genelde daha azdır; ancak eğer etiketinde kafeinsiz olduğu belirtilmemişse, çoğu yeşil çayda kafein bulunabilir. ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), günde 400 miligram kafein alımının genellikle riskli etkilerle bağlantılandırılmadığını ifade etmektedir. Hamile bireylerin günlük kafein alımını 200 miligramla sınırlamaları önerilmektedir.
ÇOCUKLARDA KAFEİN TÜKETİMİ
Çocukların kafein içeren içeceklerden kaçınmaları gerektiği vurgulanmaktadır.
