63. Uluslararası Antalya Altın Portakal Film Festivali, Türk sinemasının uluslararası arenada daha görünür olabilmesi için önemli bir etkinlik gerçekleştirdi. Bu kapsamda düzenlenen söyleşide, Türk oyuncuların uluslararası marketlere açılmasının ilk adımı olan ortak yapımlarda nasıl rol alabileceklerinin ipuçları paylaşıldı.
Söyleşi, "Beyond Location: How Talent Attracts International Co-Productions" (Mekânın Ötesinde: Yetenek, Uluslararası Ortak Yapımları Nasıl Çeker?) başlığıyla yapıldı. Uluslararası cast marketleri ve alanında uzman kişilerin katılımıyla gerçekleşen bu etkinlik, Türk oyuncuların hak ettikleri başarılı uluslararası yapımlara erişimlerini kolaylaştırmayı amaçladı.
Söyleşiye katılan isimler arasında oyuncu Cemal Hünal, cast direktörü Harika Uygur, Lucinda Syson ve Filmmakers Europe Yöneticisi David Zitzlsperger yer aldı. Lucinda Syson, sektördeki 35 yıllık tecrübesi üzerinden, bu süre zarfında yaşanan değişikliklere dair değerlendirmelerde bulundu. Ortak yapımların artmasıyla birlikte cast’ın farklı ülkelerden oluşturulmasının önemine dikkat çekti.
Syson, "Türkiye'de bir role ihtiyacım olursa veya Harika'nın bir araştırma yapmasına ihtiyaç duyarsam onun bilgisi devasa ve benim asla olamayacağım kadar ileri düzeyde. Bu yüzden Harika'ya geliyorum ve artık tüm Avrupa'da böyle bir ağımız var" ifadelerini kullandı. Harika Uygur, özellikle "The Danish Girl" filminden sonra uluslararası oyuncuların sayısının arttığını dile getirdi.
"Artık çeşitlilik dünyada çok genişledi; özellikle The Danish Girl filminden sonra. Bu film, oyuncuların uluslararası olabileceğini kanıtladı" dedi. Uygur, Haluk Bilginer'in de bu süreçte önemine değinerek, "Haluk Bilginer bile audition verdi; bunu aklınızda tutun" diye belirtti.
Kendisinin de geçmişte Haluk Bilginer için bir cast önerisinde bulunduğunu sözlerine ekledi. "Nine Perfect Strangers" dizisi için de Romanya'dan bir oyuncu arandığında Aras'ı önerdiğini ifade etti. Bu, şirketimizin yararının yanı sıra, sistemimizle iş birliği yapan cast direktörleri için de avantaj oluşturuyor.
Görünür olduğunuzda dil yeterliliğiniz, Türkiye dışındaki ortak yapımlara geçişinizi kolaylaştırırken, uluslararası projelerin de ülkemize gelmesini destekler.” ifadelerini kullandı. Lucinda Syson, bu bağlamda Türk oyunculara İngilizce öğrenmelerini önemle tavsiye etti. Syson, "Kesinlikle ve ısrarla önerim, İngilizcenizi mümkün olan en yüksek seviyeye çıkarmanızdır.
İngiliz oyuncuların Amerikan aksanına da bunu uyguluyoruz. Avrupa veya Amerikan yapımlarında yer almak istiyorsanız, İngilizcenizi kusursuz hale getirmelisiniz. Mesele sadece birisiyle konuşabilmek değil, o dilde oyunculuk yapmak, rol oynarken özgüven sahibi olmak ve doğal görünmektir.
Seçimlerde sizi eleyecek unsurlardan biri budur," şeklinde konuştu. Uluslararası kariyer hedefleyen oyunculara yönelik önerilerde bulunan Cemal Hünal, "Sıfır görünürlüğe sahip olan, yeteneğine inanan ve uluslararası alanda yer almak isteyen oyunculara ne gibi tavsiyelerde bulunursunuz?" sorusunu yöneltti. Zitzlsperger, bu soruya karşılık olarak, "Platformumuzda bir profil oluşturun.
Bu oldukça basit ve tamamen ücretsiz. İkinci olarak, profesyonel ve gerçekçi bir vesikalık fotoğrafınız bulunsun. Kendinizi en iyi gösterdiğiniz fotoğraflar yerine doğal halinizi yansıtan fotoğraflar kullanmalısınız.
Bütün yeteneklerinizi, özellikle dil becerilerinizi doğru şekilde belirtin. Bir dili akıcı olarak konuşmak, anadil seviyesinde konuşmaktan farklıdır. Lucinda'nın belirttiği gibi, İngiliz İngilizcesi öğrenmeye odaklanmayın, kendi aksanınızla mutlu olun.
Son olarak, kültürel mirasınızı benimseyin. İngiliz veya Alman oyuncu olmaya çalışmayın; bu şekilde seçilmeyeceğinizin bilincinde olun," şeklinde yanıtladı. Festivalde gerçekleşen başka bir söyleşi ise "Ödül Alıyoruz, Peki Neler Yaşıyoruz?" başlığını taşıyordu.
Oyuncular Sendikası'ndan Örgütlenme Uzmanı Demet Koca ile Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliği, Taciz ve Ayrımcılıkla Mücadele Birimi Sorumlusu Gizem Soysaldı'nın katıldığı bu oturumda, sinema ve televizyondaki kadın temsili masaya yatırıldı.
Gizem Soysaldı, kadın karakterlerin genellikle başkalarının üzerinden varlık gösterdiğine dikkat çekti ve, "Son yıllarda Sinema Televizyon Sendikası'nın yapmış olduğu bir çalışmaya göre dizilerde dedikodu yapan karakterler çoğunlukla kadınken, araba kullanan karakterler ise genellikle erkekler. Kadınların çoğunlukla belirli bir mesleği yok. Hikâyeler çoğunlukla erkeklerin kadınları kurtarması üzerine kurulu," dedi.
Birçok film ve dizide sıklıkla karşılaşılan klişe karakter yapıları üzerine konuşan Soysaldı, genellikle başroldeki kadın karakterlerin çok güzel ama sakar, erkek karakterlerin ise yakışıklı, güçlü ve zengin olduğunu vurguladı. Ayrıca, mesleği belirsiz olan ve bu çiftin arasını açmayı hedefleyen kadın karakterlerin de sıklıkla yer aldığını ifade etti.
YAŞ AYRIMCILIĞINA DİKKAT ÇEKTİ
Soysaldı, 'yaş ayrımcılığı' konusuna da dikkat çekerek, özellikle kadın oyuncular için yaş ilerledikçe rol bulmanın zorlaştığını belirtti. Sektördeki oyuncuların karşılaştığı çeşitli sorunlarla ilgili sendika olarak çalışmalar yaptıklarını dile getiren Soysaldı, son projeleri hakkında bilgi verdi.
Yaklaşık dört yıl önce yakınlık koordinatörü Ece Türkmut Dere ile işbirliği yapmaya başladıklarını kaydeden Soysaldı, bu mesleği sendika olarak tanımladıklarını aktardı. Soysaldı, sektöre yakınlık koordinatörlüğünü tanıtmak amacıyla videolar, lansmanlar ve toplantılar düzenlediklerini, protokolleri birlikte kaleme aldıklarını ifade etti.
Bugüne kadar Türkiye'de 16 projede bu koordinatörlük uygulamasının hayata geçirildiğini vurgulayan Soysaldı, Ocak 2026'da 120'den fazla katılımcıyla bir çalıştay yaparak Set Çalışma İlkeleri'ni oluşturduklarını belirtti.
ÇOCUK VE BEBEK OYUNCULARI İLE İLGİLİ ÖNEMLİ NOKTALAR
Demet Koca setlerdeki çocuk ve bebek oyuncularla ilgili bilinmeyen bazı hususlara dikkat çekti. Koca, Anayasa'nın 71. maddesinde çocukların gece çalışamayacağının belirtildiğini ancak sektörde çocuk oyuncuların gece saatlerinde çalıştığını ifade etti.
On yıl öncesine kadar setlerde pedagog veya çocuk oyuncu koçunun bulunmadığını, fakat şimdi Oyuncular Sendikası'nın öncülüğünde 'Bu Sette Çocuk Var' kampanyasının 'Bu İş Yerinde Çocuk Var' olarak sürdüğünü söyledi. Koca, daha önce setlerde çocukların uyanık kalabilmeleri için suya sokulup çıkarıldığını, ancak şimdi artık pedagogların bulunduğunu sözlerine ekledi.
