Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Sapanca Gölü Eylem Planı'nın tanıtım toplantısında önemli açıklamalarda bulundu. Yumaklı, bu planda 6 ana eylem ve 12 tedbir yer aldığını belirterek, "Bu tedbirlere ilişkin yatırım planlaması yaptık, 5 yıl içinde yaklaşık 25,5 milyar liralık yatırım sadece bu eylemin içindeki hususları hayata geçirmek için yapılmış olacak" dedi.
Adapazarı Kültür Merkezi'nde gerçekleştirilen toplantıda konuşan Yumaklı, dünya genelinde sadece yüzde 2,5'inin tatlı su kaynaklarına sahip olduğunu ve bu oranın yalnızca yüzde 1'inin kullanılabildiğini ifade etti. Ayrıca, su kaynaklarının sınırlı olduğunu vurgulayarak, "Dünyada 2 milyar 200 milyon insan temiz suya ulaşım sıkıntısı yaşıyor" dedi.
Türkiye'deki kişi başına düşen kullanılabilir su miktarının 1313 metreküpten 1297 metreküpe gerilediğini dile getirdi.
SU STRESİ ALTINDAYIZ
Bakan Yumaklı, Türkiye'nin artık su stresi altında bir ülke olduğuna dikkat çekerek, "Değişen iklim şartlarının bizlere getirmiş olduğu birçok etki var. Artık hayatımızda yağış rejimlerindeki düzensizliklerden, kuraklıklardan, sellerden ve taşkınlardan birçok şeyi tecrübe etmeye başladık" dedi. Yumaklı, asıl konunun suyun azalması değil, suyun nerede, ne kadar ve hangi temizlikte bulunacağının olacağını belirtti.
Su kaynaklarını sadece evsel kullanımdan endüstri, sanayi ve tarımsal kullanımına kadar her şeyin etkileyicisi olarak gördüklerini ifade eden Yumaklı, "Su, bizim için bütün sektörleri yönlendiren stratejik eksendir" diye konuştu.
ULUSAL SU PLANI
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın "Temiz su kaynaklarına erişim bir beka meselesidir" ifadesini hatırlatan Yumaklı, bunun üzerine 10 yıllık Ulusal Su Planı'nın uygulamaya alındığını açıkladı. Ayrıca, su verimliliğini 2023'ten itibaren Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın eşi Emine Erdoğan'ın destekleriyle Sıfır Atık ile birlikte gündeme taşıyacaklarını belirtti.
Yumaklı, bu çalışmaların sadece şehirler için değil, kurumlar için de mavi, yeşil ve turkuaz olmak üzere 3 kademeli su verimliliği belgesi ile ortak bir yapı kazandırılacağını ifade etti. Böylece su verimliliği seferberliğini ölçülebilir hale getirdiklerini kaydetti.
KURAKÇIL PEYZAJ UYGULAMASI
Özellikle şehirlerde kurakçıl peyzaj uygulamasını hayata geçirmek için yoğun çaba sarf ettiklerini söyleyen Yumaklı, bu uygulamanın su verimliliği açısından önem taşıdığını vurguladı. "Suyun 77'sini tarımsal üretimde kullanıyoruz" şeklinde konuştu. Bakan Yumaklı, üretim planlamasının önemine dikkat çekerek, Ziraat odaları ve tüm çiftçilerin bu sürece sahip çıktığını belirtti.
Bu durumun kendisi için gurur verici olduğunu ifade etti. Ayrıca, basınçlı sulama sistemlerinin kullanımı için devletin yüzde 70 hibe desteği sağladığını da vurguladı. Afetlere yönelik hazırlıkların önemini vurgulayan Bakan Yumaklı, taşkın yönetim planlarının kritik olduğunu belirterek, 25 havzada bu planların tamamlandığını ve uygulanmaya başladığını açıkladı.
Bu bölgenin taşkın riski yüksek olduğunu belirten Yumaklı, Sapanca Gölü'nü besleyen derelerde risk analizi yapıldığını ve gerekli önlemlerin belirlendiğini aktardı. Yumaklı, "Bir yandan önlemler alırken, diğer yandan bu önlemleri boşa çıkaracak davranışlardan kaçınmalıyız. Bu nedenle, Allah'ın bize bahşettiği doğal kaynakları koruyarak dengeli bir şekilde kullanmamız gerekiyor" şeklinde konuştu.
Alınan tedbirlere ilişkin bilgi veren Bakan, ekim ayından bu yana 15 ilde meydana gelen su taşkınlarına 485 iş makinesi ve ağır ekipman ile 772 personelle müdahale ettiklerini bildirdi. Ayrıca, yıllık yaklaşık 114 milyon metreküplük su kazandırmayı hedeflediklerini vurguladı.
Hükümet programı çerçevesinde göl ekosisteminin korunması ve sürdürülebilir yönetimi konularını Ulusal Su Kurulu gündemine aldıklarını belirten Yumaklı, Eğirdir, Beyşehir, Akşehir, Eber, Bafa, Burdur, İznik, Seyfe ve Sapanca gölleri için eylem planları hazırlandığını açıkladı. Bu çalışmaların paydaşların katkılarıyla güçlendirildiğini ifade etti.
Bakan, Sapanca Gölü Eylem Planı’nın hazırlandığı ve kısmen uygulamaya konulduğunu belirterek, bu gölün içme ve kullanma suyu açısından son derece önemli olduğunu vurguladı. Sapanca Gölü'nün mevcut durumunun kötüleşmesi durumunda Kocaeli ve Sakarya'nın su sıkıntısı yaşayacağını söyledi.
Son yağışların göl seviyesini yükseltmesinin yanıltıcı olmaması gerektiğini belirten Yumaklı, önümüzdeki dönemde bölgedeki sıcaklık artışının 4 derece olmasının öngörüldüğünü ve yıllık yağışların yüzde 5 azalacağını söyledi. 2025 yılında Sapanca Gölü’nde 72 milyon metreküplük su azalımının yaşanmasının beklendiğini aktardı.
Bunun yüzde 22'sinin buharlaşma nedeniyle olacağını belirten Yumaklı, gölün iklimsel verileri, ekolojik ve hidrolojik özellikleriyle su kullanımlarını esas alan eylem planının bu nedenlerle hazırlandığını sözlerine ekledi. Plan çerçevesinde su, gıda ve ekosistem bağlantısında göl yönetimi ile su güvenliğinin sağlanması ve verimliliği gibi konular yer almakta.
Ayrıca, veri tabanlı yapay zeka destekli bir karar mekanizmasının inşa edilmesi de hedefleniyor. Bu stratejilere bağlı olarak altı ana eylem ve on iki tedbir belirlendi. İlgili tedbirlere yönelik yatırım planları hazırlandı ve önümüzdeki beş yıllık süreçte yaklaşık 25,5 milyar liralık bir yatırım yapılması öngörülüyor.
Havzaya yıllık ortalama 114 milyon metreküp su kazandırılması planlanıyor. Bu kapsamda su güvenliği planı da sürdürülmekte.
KAYNAKLAR VE YATIRIMLAR HAKKINDA AÇIKLAMALAR
Bakan Yumaklı, ilave ve alternatif su kaynaklarına yönelik yatırımların hayata geçirildiğini belirtti. Kocaeli İhsaniye Barajı'nda isale hattı ve arıtma tesisinin tamamlandığını, artık buradan içme suyu verilmeye başlandığını ve bu durumun Sapanca Gölü üzerindeki baskıyı azalttığını ifade etti.
Ayrıca, Ballıkaya Barajı'nın 2027 yılında su tutmaya başlayacağını ve bu baraj faaliyete geçtiğinde gölden barajın sağladığı kadar daha az su alınacağını aktardı. Avcıdere Barajı Sulaması ve İçme Suyu Projesi'nin de önümüzdeki dönemde yatırım programına dahil edileceği belirtildi.
Bakan Yumaklı, içme suyu şebekelerinde gerçekleştirilen yatırımlar sayesinde kayıp ve kaçakların oranının yüzde 25'e indirilmesiyle yıllık 16 milyon metreküplük su tasarrufu sağlanacağını vurguladı.
YAPAY ZEKA DESTEKLİ İZLEME SİSTEMİ
Sapanca Gölü'nün su miktarını ve kalitesini yapay zeka destekli sistemlerle izlemeye başladıklarını ifade eden Yumaklı, kuracakları izleme sistemleriyle buharlaşma kayıplarını da takip edeceklerini söyledi. Ayrıca, gölde elde edilen verilerin anlık olarak Akıllı Su Yönetimi Sistemi'ne aktarılacağı bilgisi verildi. Paydaşlardan oluşan Bilim Kurulu ile birlikte gölün durumunu sürekli olarak takip edeceklerini kaydetti.
GELECEK NESİLLERE BIRAKMA VURGUSU
Bakan Yumaklı, "Burada ekosistemi, geleceği, üretim gücünü değerlendiriyoruz, yalnızca gölü değil. Bereketi, kültürü, tarihi ve ekosistemi koruma amacındayız. Artık devir konuşma değil, uygulama devri.
Yeterince konuştuk ve plan yaptık, şimdi uygulamaya geçmeliyiz. Bu doğal güzelliklerin milyonlarca yılda oluştuğunu unutmadan, biz de onları gelecek nesillere aktaralım." şeklinde konuştu. Programda, Sakarya Valisi Rahmi Doğan, AK Parti Sakarya Milletvekili Çiğdem Erdoğan, AK Parti Kocaeli Milletvekili Radiye Sezer Katırcıoğlu, Sakarya Büyükşehir Belediye Başkanı Yusuf Alemdar ve diğer yetkililer de yer aldı.
Ayrıca, Kocaeli Valisi İlhami Aktaş, Sakarya milletvekilleri ve sivil toplum kuruluşu temsilcileri etkinliğe katılım gösterdi. Bakan Yumaklı ve katılımcılar, daha sonra "Sapanca Gölü Eylem Planı" sergisini gezdi.
