Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Türkiye'nin yıllık kullanılabilir su potansiyelinin yüzyıl sonuna doğru yüzde 25 azalacağını kaydederek, iklim değişikliğinin su kaynakları ve tarımsal üretim üzerindeki etkisinin ciddiyetine dikkat çekti. Bakan Yumaklı, bu konuda alınacak önleyici tedbirlerin önemine dikkat çekti.
Antalya'da düzenlenen COP31 kapsamında, 'Dağ Gündeminin İlerletilmesi: Hedef Aşımı Koşullarında Buzullar, Kriyosfer ve Dayanıklılık' başlıklı toplantıda konuşan Yumaklı, ele alınan konuların milyonlarca insanın yaşam koşullarıyla doğrudan bağlantılı olduğunu vurguladı. Bakan Yumaklı, 2024 yılının kayıtlardaki en sıcak yıl olduğunu belirtti. Ayrıca, 2025 yılında küresel ortalama sıcaklığın sanayi öncesi dönemin yaklaşık 1,43 derece üzerine çıkacağını ifade etti.
Bu durumun buzullar ve kriyosferin diğer bileşenleri üzerinde uzun süreli ve geri döndürülemez sonuçlara yol açabileceğini aktardı.
DAĞLIK BÖLGELERDEKİ SU RESERVLERİ
Yumaklı, dağlık bölgelerdeki kar ve buz rezervlerinin birçok nehir havzasının su bütçesini düzenlediğini belirterek, bu rezervlerin tarımsal üretim ve ekosistemlerin su ihtiyacına katkı sağladığını ifade etti. Bununla birlikte, buzullar ve kar örtüsünün kaybının sadece dağlık bölgeleri değil, su kaynaklarından beslenen geniş coğrafyaları da tehdit ettiğini vurguladı.
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ANALİZİ
Bakan Yumaklı, Türkiye'nin Akdeniz Havzası'ndaki konumunun ve coğrafi özelliklerinin bu değişimlere karşı en hassas ülkelerden biri olduğunu ifade etti. Ülke genelinde 25 nehir havzasında yürütülen bilimsel çalışmalarla iklim değişikliğinin su kaynakları üzerindeki muhtemel etkilerini 2100 yılına kadar değerlendirdiklerini belirtti.
Projeksiyonların, ortalama sıcaklıkların 6 dereceye kadar artabileceğini gösterdiğini belirten Yumaklı, bu değişimlerin artan buharlaşmayla birlikte kullanılabilir su kaynakları üzerinde de önemli sonuçlar doğuracağını söyledi. Yumaklı, "Bu değişimlerin tarımsal üretim ve dolayısıyla gıda-arz mühendisliği üzerindeki etkisi daha da kritik bir hale geliyor" ifadelerini kullandı. Türkiye’nin krizlere müdahale etmek yerine riskleri önceden yönetme yaklaşımını benimsediğini vurguladı.
BEKA MESELESİ OLARAK TEMİZ SU
Bakan Yumaklı, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın temiz su kaynaklarına ulaşımı bir beka meselesi olarak gördüğünü belirtti. 2026-2035 yıllarını kapsayan ulusal su planlarının açıklandığını duyurdu. Su verimliliğini artırmanın yanı sıra iklim değişikliğine karşı hazırlık düzeyimizi yükseltmeyi amaçlıyoruz. Dağ sistemlerinin korunmasında finansmanın önemi oldukça büyüktür.
Bilgi, teknoloji ve planlama gibi unsurlar tek başına yeterli olmayacaktır. Bu potansiyelin somut yatırımlara, altyapıya ve uygulanabilir projelere dönüştürülmesi için sürdürülebilir finansman mekanizmalarına ihtiyaç bulunmaktadır. Yatırımları değerlendirirken yalnızca ilk maliyetleri dikkate almak yerine, maliyet-fayda analizlerine odaklanmalıyız.”
TAHMİN VE ERKEN UYARI SİSTEMİ
Bakan Yumaklı, özellikle dağ havzalarında yer alan buzulların izlenmesi, su bütçelerinin güncellenmesi ve hidrolojik modelleme kapasitesinin artırılması ile tahmin ve erken uyarı sistemlerinin güçlendirilmesinin öncelikli yatırım alanları arasında yer aldığını ifade etti.
İKİ DEV BÜTÇE
Kamu bütçesinin yanı sıra hibe ve kredi destekleri ile kamu özel iş birliği modellerinden yararlandıklarını belirten Bakan Yumaklı, “Uluslararası finans kuruluşlarının fırsatlarını bu bağlamda değerlendiriyoruz. Dünya Bankası ile 819 milyon dolar bütçesi bulunan Türkiye 2. Sulama Modernizasyon ve Su Verimliliği Projesi'ni yürütmekteyiz.
Ayrıca, 600 milyon dolar bütçeli Türkiye Taşkın ve Kuraklık Yönetimi Projesi bu yaklaşımın en somut örneklerinden biridir. Özel sektörü, iklim direncinin ve su verimliliğinin artırılmasında stratejik bir ortak olarak görmekteyiz.” dedi.
Ziraat Bankası aracılığıyla, uygun koşullar oluşturarak basınçlı sulama yatırımları için 15 milyon TL'ye kadar kredi ve yüzde 100 oranında faiz desteği sağladıklarını da sözlerine ekledi.
COP 31 ÖNEMLİ FIRSAT
Bakan Yumaklı, COP 31'i iklim değişikliği ile mücadele taahhütlerini somut sonuçlara dönüştürmek için önemli bir fırsat olarak değerlendirdiklerini vurguladı. Buzulları korumanın, dağlardan beslenen nehirlerin, tarımsal üretimin, şehirlerin ve gelecek nesillerin yaşamını güvence altına almak anlamına geldiğini belirten Bakan Yumaklı, bu etkinliğin uluslararası iş birliğine ve ortak sorumluluk bilincine katkı sağlamasını umduğunu ifade etti.
