Hitit Üniversitesi'nde 9 yıl süren araştırmalar sonunda geliştirilen yeni kan şekeri ölçüm sensörü, daha önce ithal edilen ürünlere alternatif olmayı hedefliyor. Türk Patent Kurumu tarafından tescillenen bu buluş, Şanlıurfa'da düzenlenen TEKNOFEST'teki ISIF'26 Uluslararası Buluş Yarışması'nda altın madalya ile ödüllendirildi.
Projenin yürütücüsü olan Hitit Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi Kimya Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Faruk Gökmeşe, Prof. Dr. Ebru Gökmeşe ve Öğr. Gör. Dr. Büşra Cebeci tarafından gerçekleştirilen araştırmanın, diyabet hastaları için kan şekeri takibinde önemli bir yenilik getireceğini açıkladı. Geliştirilen sensör, hata payını en aza indirgeyerek hastaların yaşam kalitesini artırmayı amaçlıyor.
Prof. Dr. Gökmeşe, enzimden arındırılmış ve neme, oksitlenmeye karşı dayanıklı bir sensör geliştirdiklerini belirtti. Yeni sensörün, paladyum gibi soy metal özellikleri taşıyan malzemeler kullanılarak özel bir nano desenleme yöntemi ile üretildiğini ifade etti. Bu özellikler, sensörün dayanıklılığını ve raf ömrünü artırırken kullanıcı dostu olması, diyabet hastaları için büyük bir kolaylık sağlayacak.
Gökmeşe, teknoloji hazırlık seviyesi olarak 4. aşamada bulunduklarını ve sensör malzemesinin laboratuvar ortamında başarıyla test edildiğini dile getirdi. Ayrıca, yeni projeler ve desteklerle bu çalışmayı daha ileri aşamalara taşıyıp, kişisel kullanım için yerli ve milli bir prototip glikometreye dönüştürmeyi hedeflediklerini aktardı. Gökmeşe, "Enzim vasıtasıyla çalışan sensörleri, enzimsiz bir şekilde çalışır hale getirmeye çalıştık" dedi.
Çalışmalarının 9 yıl sürdüğünü belirten Gökmeşe, diyabet hastalarının kan şekeri düzeyinin sürekli takibinin önemine dikkat çekti. Geliştirilen cihaz, parmak ucundan alınan kan ile glikoz seviyesini ölçen bir sensör olarak kullanılacak. Türkiye'de bu alanda tam anlamıyla üretim mevcut değil.
Bazı denemeler mevcut olsa da, geliştirdiğimiz çalışma aslında sensörün çalışma prensibini köklü şekilde değiştirmeyi amaçlamaktadır. Yani basit ifadeyle, enzim kullanarak çalışan bu sensörleri, biz enzimsiz bir şekilde çalışacak duruma getirmeye odaklandık. 9 yıllık bir araştırma sonucunda bu hedefe ulaşmış bulunuyoruz" dedi.
Hastaların ölçüm sırasında hata payını azaltabilen bir cihaz oluşturmak amacıyla çalışmalar yürüttüklerini dile getiren Gökmeşe, "Laboratuvar aşamasında ilk sonuçlarımız olumlu şekilde elde edildi ve buluşumuz Türk Patent Kurumu tarafından patentlendi. Patent sürecinin tamamlanması incelemeler nedeniyle 5 yıl sürdü. Beşinci yılın sonunda tescil sürecimiz tamamlanmış oldu.
Ayrıca bu buluş, 2026 yılında Şanlıurfa'da gerçekleştirilen TEKNOFEST etkinliği kapsamında Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından düzenlenen Uluslararası Buluş Yarışmasında altın madalya ile ödüllendirildi" diye ifade etti.
Enzimsiz yapısı sayesinde sensörün daha uzun ömürlü olacağını belirten Gökmeşe, kişisel kullanıma uygun bir glikometreye dönüştürme sürecinin devam ettiğini vurguladı: "Mevcut stripler, genellikle yurtdışından ithal edilmektedir ve belli bir süre sonra anormal ölçümler göstermeye başlıyor. Bunun nedeni, striplerin kimyasal yapısında kullanılan enzim olarak adlandırılan biyomolekülün havadaki nem ve oksijen gibi dışsal faktörlerden etkilenmesine dayanmaktadır.
Bu durum, yanlış ölçümlere ve dolayısıyla hatalı sonuçlara yol açabiliyor. Ancak bizim geliştirdiğimiz strip, neme, oksijene ve havaya dayanıklı, enzimsiz bir yapıya sahiptir. Enzim kullanmadığımız için, daha dayanıklı olan paladyum gibi soy metal özellikler taşıyan özel malzemelerle oluşturulmuş bir deseni sensör malzemesinin içerisinde kullanıyoruz.
Bu da ürünümüzün dayanıklılığı, uzun raf ömrü ve kullanıcı dostu oluşu gibi önemli avantajlar sunmaktadır. Sensör malzemesini laboratuvar ortamında başarıyla test ettik. Bu buluş, teknoloji hazırlık seviyesinin 4. aşaması olarak tanımlanmaktadır.
Yeni projeler ve desteklerle bu çalışmamızı daha ileri aşamalara taşıyıp yerli bir glikometre prototipine dönüştürmeyi amaçlıyoruz. Bunun için sağlanacak desteklerin büyük önemi bulunmaktadır" ifadelerine yer verdi.
