Türkiye Dil ve Edebiyat Derneği Erzurum Şubesi, "Divan Şiiri Türkçenin Zaferidir" temasıyla edebiyat sohbetleri düzenliyor. Bu kapsamda yapılan ilk sohbetin konuşmacısı Atatürk Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Serhan Alkan İspirli oldu. Programın yönetimi, TDED Erzurum yönetim kurulu üyesi Elif Filiz Günderen tarafından gerçekleştirildi.
Günderen, açılış konuşmasında, amaçlarının klasik Türk edebiyatı alanında çalışan akademisyenler ile edebiyat meraklılarını bir araya getirmek olduğunu belirtti. Ayrıca, divan edebiyatını geniş bir kitleye anlaşılır ve ilgi çekici bir şekilde sunmayı hedeflediklerini ifade etti.
DİVAN ŞİİRİNDE KADIN ŞAİRLER
Prof. Dr. Serhan Alkan İspirli, sunumunda divan şiirinde iz bırakmış kadın şairlere dikkat çekti. Gösterdiği görseller ve bestelenmiş şiirlerle desteklediği konuşmasında, merkezinde aşk bulunan divan şiiri geleneğinde kadınların şiir yazmasının zorluklarına değindi. İspirli, "Muhafazakâr bir toplumda aşkın öznesi değil nesnesi olarak görülen kadının duygularını ifade etmesi oldukça güçtür" dedi.
İspirli, "Aşk şiiri erkek işi düşüncesi, kadınların şiir yazmalarını engellemiştir" diyerek, divan şairliğinin âşıklık rolünü kabul etmenin kadınların eser vermesini neredeyse imkânsız hale getirdiğini vurguladı.
KADIN ŞAİRLERİN ZORLUKLARI
İspirli, kadın divan şairlerinin eserlerinde kadın ruhunu aksettirmekte zorlandığını belirtti. Bunun sebepleri arasında sosyal şartların etkisi olduğunu ifade eden İspirli, toplumun edebiyat geleneğinin de bu durumu etkilediğini söyledi. Kadın şairlerin eserlerinin bazen erkek sanatçılara ait olduğu düşünüldüğünü ve bu nedenle takma isimler kullanmak zorunda kaldıklarını aktardı.
19. yüzyıldan sonra eser vermeye başlayan kadın sanatçılardan bazıları, kendi isimlerini kullanma cesaretini gösterememiştir. Örneğin, Nigar Hanım, "Üryan Kalp" ismiyle, Yaşar Nezihe ise "Mahmure" gibi takma isimlerle eserlerini yayımlamıştır.
EDEBİYATTA KADIN ROLÜ
İspirli, çağdaş bir araştırmacının Mihrî Hanım'ı ele alış biçimini eleştirerek, "Mihrî şiirlerinde duygularını divan edebiyatının ölçülerine göre azami şekilde ifade edebilmiştir. Diğer kadın şairlerin çoğunda bu rahatlık ve samimiyet yoktur" dedi. Divan şiirinde kadınların sadece aşk şiirleri yazmadığını, aynı zamanda ninni ve marş da kaleme aldıklarını belirten İspirli, "Şeref Hanım Divan'ında ninnilere rastlanmaktadır.
Zeyneb Hatun'dan Rabia Hatun'a kadar 46 kadın divan şairi tespit edilebilmektedir" şeklinde konuştu. Programın sonunda Prof. Dr. Lokman Turan, Prof. Dr. Serhan Alkan İspirli'ye TDED Erzurum Teşekkür Belgesi takdim etti. İkinci divan şiiri sohbetinin ise 21 Kasım'da EBB Dil ve Edebiyat Konağı'nda yapılacağı bildirildi.
