ABD'de devam eden Kongre ara seçimleri, siyasi gelişmelerin varlık fiyatları üzerindeki etkisini artırırken, Başkan Donald Trump'ın yönetiminin Kongre'deki çoğunluğunu koruyup koruyamayacağı piyasalarda önemli bir odak noktası haline geldi. Analistler, seçim sonuçlarının Trump yönetiminin Orta Doğu'daki hareket alanını etkileme potansiyeline sahip olduğunu belirtiyor. Bu durum, jeopolitik alanda askeri gerilimlerin artabileceğine dair değerlendirmeleri de beraberinde getiriyor.
Şu anda ABD ile İran arasında arabulucular aracılığıyla yürütülen müzakerelerde, Hürmüz Boğazı'nın trafiğe açılmasına yönelik iyimserlikler sürüyor. İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, Washington yönetiminin Tahran'ın şartlarını kabul etmesi durumunda Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılacağını ve müzakerelerin devam edeceğini ifade etti. Bu gelişme, petrol fiyatlarının gerilemesine yol açtı.
Aralık vadeli Brent petrolün varil fiyatı, yüzde 3,2'lik bir düşüşle 109 dolar seviyesine indi. Makroekonomik verilere bakıldığında, ABD'de geçen hafta açıklanan büyüme ve kişisel tüketim harcamaları verileri, ülkede enflasyon risklerinin devam edeceğine işaret ediyor. Ekonomik aktivitenin yüksek seyretmesi ve fiyat artışlarının sürmesi, ABD Merkez Bankası (Fed) için şahin öngörülerin güçlenmesine neden oldu.
Para piyasalarında, Fed'in yılın kalan kısmında bir faiz artışı daha gerçekleştirme olasılığı yüzde 70'in üzerinde değerlendiriliyor. Cuma günü açıklanacak tarım dışı istihdam verisinin, Fed'e ilişkin beklentilerin oluşumunu yönlendirmesi bekleniyor. Ayrıca, hızlanan bilanço sezonunda önemli şirketlerin finansal sonuçları yatırımcıların dikkatini çekmeye devam ediyor.
ABD merkezli teknoloji firması Apple'ın bu hafta açıklayacağı finansal rapor, yapay zeka ve teknoloji yatırımlarının karlılığa etkisi açısından dikkatle izlenecek. Geçtiğimiz hafta, yapay zeka endişeleri nedeniyle güvenli liman olarak tercih edilen ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi, gerilemesini üst üste üçüncü haftaya taşıdı. Bu tahvil faizi, yeni haftaya yatay seyirle yüzde 4,94 seviyesinden başladı.
Dolar endeksi ise yatay seyrini sürdürerek 101,9 seviyelerinde bulunuyor. Küresel faizlerde aralık ayı itibarıyla yeniden sıkılaşma beklentisi, altının ons fiyatını baskı altına alıyor. Cuma günü, altının ons fiyatı yüzde 3,6 azalarak 3 bin 870 dolara inerek yaklaşık bir yılın en düşük seviyesine geriledi.
Altın, yeni haftaya tepki alımlarıyla yüzde 0,6 artışla 3 bin 899 dolardan başlangıç yaptı. Cuma günü New York borsasında S&P 500 endeksi yüzde 1,82, Nasdaq endeksi yüzde 2,86 ve Dow Jones endeksi ise yüzde 1,09 değer kaybetti. ABD'nin endeks vadeli kontratları yeni haftaya olumlu bir başlangıç yaptı.
Fransa'da, 10 yıllık tahvil faizinin yüzde 5 seviyesine yaklaşması, ülkede devam eden olayların bölge gündeminde yer almasına neden olmaktadır. Hükümetin eğitimle ilgili sözlerinin yetersiz bulunduğu gerekçesiyle öğrenci sendikaları, liselilere yönelik yeni eylem çağrısında bulundu.
Bu gelişmeler, ülkedeki sokak olaylarının bir süre daha sürebileceği yönündeki endişeleri artırırken, 10 yıllık tahvil faizinin yeniden yüzde 5 seviyelerine yaklaştığı gözlemleniyor. Öte yandan, cuma günü yayımlanan verilere göre, Avro Bölgesi ekonomisi 2023'ün üçüncü çeyreğinde, bir önceki çeyreğe göre yüzde 0,4 oranında bir büyüme göstermiştir.
Avrupa'daki enerji kaynaklı fiyat artışlarının devam etmesi, Avrupa Merkez Bankası'nın (ECB) gelecek ay faiz artırımı yapma olasılıklarını güçlendirmektedir.
AB-KANADA ZİRVESİNDEN AÇIKLAMALAR
Diğer yandan, Avrupa Birliği (AB) Konseyi Başkanı Antonio Costa ile AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Kanada'nın Montreal kentinde gerçekleştirilen AB-Kanada Zirvesi'nin ardından açıklamalarda bulundu. Von der Leyen, zirvede tartışılan konulardan birinin Kanada'nın AB'ye ortak üye olma fikri olduğunu belirtti. Bu konuda, "Fikrimiz basit, tam üyelik olmadan ortaklık.
Antlaşmalar açık ve buna izin vermiyor. Avrupa dışındaki bir ülke Avrupa Birliği’ne katılamaz. Ancak bugüne kadar gerçekleştirdiğimiz her şeyden daha fazla üyeliğe yaklaşan bir ortaklık kurabiliriz," şeklinde ifadelerde bulundu.
Costa da Kanada ile ilişkilerde yeni bir dönem başlatmayı hedeflediklerini belirterek, "İlişkimiz o kadar özel ki yeni bir şey oluşturmak, basit bir ortaklığın ötesine geçmek istiyoruz. Tam AB üyeliği dışında her şeyi kapsayan bir ortaklık. Bu, türünün en yakın, en derin ve en özgün örneği olacak," dedi.
ASYA'DA PMI VERİLERİ
Avrupa borsalarında cuma günü yön arayışları ön planda iken, endeks vadeli kontratlar yeni haftaya karışık bir görünümle başladı. Asya borsalarında, PMI verilerinin sınırlı bir yavaşlamayı işaret etmesi dikkat çekiyor. Japonya hariç pozitif bir görünüm sergileyen Asya borsalarında, bölge genelinde açıklanan imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI), ekonomide talebin yavaşladığını ortaya koyuyor.
Bugün açıklanan verilere göre, Japonya’da imalat sanayi PMI, Ekim ayında 53,3 ile önceki ayla aynı seviyede kalırken, aynı dönemde Çin ve Hindistan'da ise imalat sanayi PMI’de bir gerileme yaşandı. Çin'de imalat sanayi PMI 52 seviyesinde kalırken, Hindistan'da ise bu rakam 54,7'ye geriledi.
Uzmanlar, dünya ekonomisinin büyüme tahminleri üzerinde olumsuz etki yaratabilecek bu durumun, özellikle küresel üretim zincirlerinde önemli bir yere sahip olan Çin ve Hindistan'daki iç talepteki zayıflamanın bir yansıması olduğunu ifade etti. Bu gelişmeler ışığında, Japonya'nın Nikkei 225 endeksi kapanışa yakın yüzde 0,1 azalış gösterdi.
Güney Kore'nin Kospi endeksi ise yüzde 2,6, Çin'in Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,6 ve Hong Kong'un Hang Seng endeksi de yüzde 0,6 artış kaydetti.
SPK BAŞKANLIĞINA MUHSİN ATCI ATANDI
Cuma günü satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 3,64'lük bir kayıpla 10.759,56 puandan kapattı. Ayrıca, Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı aralık vadeli kontrat, cuma akşam seansında normal kapanışa göre yüzde 0,20 değer kazandı.
Dolar/TL, cuma gününü 49,9350'den tamamlarken, bugünkü bankalararası piyasa açılışında yüzde 0,1 artışla 49,9700'den işlem görmekte. Diğer yandan, Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) Başkanlığı'na Vergi Denetim Kurulu Başkanı Muhsin Atcı atanırken, Başkan Vekilliğine Ersin Başar Ekmekci ve üyeliğe Yasemin Girici getirildi. Makroekonomik verilere ilişkin olarak, yarın yurt içinde açıklanacak ekim ayı enflasyon rakamları yatırımcıların dikkatini çekiyor.
AA Finans Enflasyon Beklenti Anketi'ne katılan ekonomistler, Tüketici Fiyat Endeksi'nin (TÜFE) ekimde yüzde 2,20 artış göstermesini öngörüyor. Analistler bugün Türkiye'de imalat sanayi verileri ile haftalık para ve banka istatistiklerinin yanı sıra dünya genelinde PMI verilerinin takip edileceğini belirtti.
Teknik olarak, BIST 100 endeksinin 10.600 ve 10.500 puanlarının destek, 10.900 ve 11.000 puanlarının ise direnç seviyeleri olarak değerlendirildiği kaydedildi.
Bugün izlenecek veriler arasında şu başlıklar yer alıyor: 10.00 Almanya, eylül ayı perakende satışları; 10.00 Türkiye, ekim ayı imalat sanayi PMI; 11.55 Almanya, ekim ayı imalat sanayi PMI; 12.00 Avro Bölgesi, ekim ayı imalat sanayi PMI; 12.30 İngiltere, ekim ayı imalat sanayi PMI; 14.30 Türkiye, haftalık para ve banka istatistikleri; 17.45 ABD, ekim ayı imalat sanayi PMI; 18.00 ABD, ekim ayı ISM imalat sanayi PMI.
