Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi (Van YYÜ) Öğretim Üyesi Doç. Dr. Hamdi Alkan, 2011-2026 yılları arasında bölgede 20 binden fazla deprem kaydedildiğini belirtti. Alkan, ayrıca Van Fay Zonu ile Erciş Fay Zonu arasındaki bölgenin ayrıntılı incelenmesi gerektiğini ifade etti.
23 Ekim 2011 tarihinde saat 13.41'de merkez üssü Van'a yaklaşık 17 kilometre uzaklıktaki Tabanlı köyünde meydana gelen 7,2 büyüklüğündeki deprem, şehirde büyük yıkıma ve can kayıplarına yol açtı. Yaklaşık 25 saniye süren bu depremin üzerinden 15 yıl geçerken, bölgedeki sismik hareketlilik ve muhtemel depremlere yönelik bilimsel çalışmalar devam ediyor.
DEPREM ARAŞTIRMALARI DEVAM EDİYOR
Doç. Dr. Hamdi Alkan, bölgede meydana gelen depremlerin dağılımı, fay zonlarıyla ilişkisi ve gelecekte oluşabilecek depremlerin özelliklerine yönelik araştırmalar yürüttüklerini söyledi. Alkan, 2011-2026 yılları arasında bölgede 20 binden fazla depremin meydana geldiğini tespit ettiklerini belirtti.
Depremlerin büyük çoğunluğunun sığ odaklı olduğuna dikkat çeken Alkan, 2015 yılından bu yana Van Fay Zonu ile Erciş Fay Zonu arasında 4 ve üzerinde büyüklüğe sahip yaklaşık 30 depremin kaydedildiğini ifade etti. Alkan, "Depremler hissedilebilir nitelikte ve etkileri daha büyük olabiliyor" dedi.
DEPREM DİNAMİKLERİ İNCELENİYOR
İHA muhabirine konuşan Doç. Dr. Alkan, 2011'deki ana depremin ardından 2015 yılına kadar artçı şokların devam ettiğini açıkladı. Alkan, "2011 Van depreminden sonra özellikle 2015 yılına kadar ana depremin çevresinde artçı şok aktivitesinin sürdüğünü hesaplamalarımızda net olarak görebiliyoruz" diye konuştu.
Alkan, "2015 yılından sonra meydana gelen yaklaşık 30 depremin bu iki fay zonu arasında yoğunlaştığını ve bu depremlerin bölgedeki faylarla uyumlu olduğunu tespit ediyoruz" dedi. MTA, 2026 yılı içerisinde diri fay haritasını güncelledi. Bu, oldukça önemli ve kıymetli bir çalışma.
MTA'nın diri fay haritasında bulunmayan, ancak daha önceki araştırmalarda tanımlanmış diri fayları incelemeye yönelik çaba gösteriyoruz. Ayrıca, jeofizik parametreler aracılığıyla, yeryüzünde devam eden gömülü yapıların uzanımlarını ve doğrultularını tespit edebilecek yöntemler kullanarak bu fayların devam edip etmediğini ve nerelere kadar uzandığını tahmin etmeye çalışıyoruz.
Aynı zamanda, deprem öngörü parametreleri üzerinde çalışarak gelecekte hangi bölgelere ne tür depremlerin gelebileceği ve bu durumlar için alınması gereken önlemler hakkında kapsamlı araştırmalar yürütüyoruz.
İKİ FAY ZONU ARASINDAKİ BÖLGEYE ODAKLANILMASI GEREKİYOR
Van Fay Zonu ile Erciş Fay Zonu arasında meydana gelen depremlerin dağılımı üzerine değerlendirmelerde bulunan Alkan, "Van Fay Zonu ile Erciş Fay Zonu arasındaki faylar ve ilişkili segmentlerin depremlere neden olduğunu görmekteyiz. Yaptığımız çalışmalarda, bu iki fay zonu arasındaki bölgeye odaklanmamız gerektiğini daha net bir şekilde ortaya koyan sonuçlara ulaştık.
Burada halkı ilgilendiren en kritik soru, depremin olup olmayacağı ve bizim bu duruma ne kadar hazırlık yaptığımızdır. Günümüzde depremin yerini ve zamanını kesin olarak tespit edebilecek bir teknolojiye sahip değiliz. Fakat, depremin hangi bölgelerde meydana gelebileceği ve muhtemel büyüklüğünü değerlendirebilecek bilimsel bir altyapımız var.
Dolayısıyla, bu bilimsel veriler ışığında değişik kurumların bir arada ve uyum içinde çalışmasıyla deprem gerçeğine karşı gerekli önlemleri alabiliriz," şeklinde ifade etti.
DEPRESYONUN FELAKETE DÖNÜŞMEMESİ İÇİN GEREKEN ÖNLEMLER ALINMALI
2011 yılındaki depremin Van'daki etkilerine de değinen Alkan, bu felaket sonucunda yaklaşık 140 bin yapının hasar gördüğünü, bunlardan yaklaşık 40 bininin ağır hasar aldığını ve can kayıplarının yaşandığını hatırlattı.
Deprem sonrası hasarlı yapıların dönüştürülmesi ve yeni konutların inşa edilmesine yönelik çalışmaların sürdüğünü belirten Alkan, sözlerini şöyle sürdürdü: "Kamu binaları bu anlamda son derece sıkı standartlara tabi tutulmaktadır ve kullanılır durumdadır. Ayrıca, devletimiz tarafından sağlanan konutlar, Toplu Konut İdaresi Başkanlığı (TOKİ) tarafından inşa edilen yapılar açısından oldukça değerli.
Özel sektördeki firmaların da 2019 Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği'ne uygun olarak inşaatlarını gerçekleştirmesi gerekiyor. Toplum olarak, bu süreçleri iyi bir şekilde organize edip gerekli önlemleri alabilirsek, depremi bir felakete dönüştürmekten çıkartıp doğal bir olay olarak karşılayabiliriz. Böylece, olası bir deprem sonrası yaralarımızı en hızlı şekilde sarma imkanına sahip oluruz."
