Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, CICA Devlet ve Hükümet Başkanları Konseyi Yedinci Toplantısı'na katılmak üzere Azerbaycan'a gidecek. Fidan, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ı temsilen bu önemli zirveye iştirak edecek. CICA Dönem Başkanlığı, Azerbaycan tarafından yürütülecek olan toplantı, üye devletler ve gözlemci ülkelerin yanı sıra CICA ortağı ve gözlemcisi olan uluslararası kuruluşların temsilcilerini bir araya getirecek.
Zirvenin, Asya’da küresel siyaset ve ekonomi üzerindeki etkili aktörlerin ortak önceliklerini ve işbirliği alanlarını belirlemesi açısından kritik bir öneme sahip olduğu belirtiliyor. Toplantıda, Azerbaycan’ın dönem başkanlığı döneminde gündeme aldığı “Daha Güçlü CICA”, “Bağlantısallık”, “Dijitalleşme” ve “Sürdürülebilir Kalkınma” temalarının öne çıkması bekleniyor.
Ayrıca, zirvede kabul edilen “Bakü Deklarasyonu” ve “İş Güvenliği ve Sağlığı Alanında İşbirliğine İlişkin Açıklama” belgelerinin yanı sıra Laos’un yeni üye olarak katılımının ilan edilmesi hedefleniyor. Fidan’ın, zirve sırasında yapacağı konuşmalarda, küresel krizler ve jeopolitik gelişmelerin yarattığı zorluklara yönelik işbirliği ve bölgesel sahiplenme vurgusu yapması öngörülüyor.
Bakan Fidan, İsrail'in Gazze'de sürdürdüğü soykırımı, işgalini genişletmesini ve insani yardımların yetersiz ulaştırılarak Filistin halkını zor şartlarla karşı karşıya bırakmasını eleştirdi.
Bu durumu sonlandırma aciliyetini vurgulayan Fidan, Barış Planı'nın uygulanmasını engelleyen ve Batı Şeria'daki yasa dışı yerleşimci eylemleri teşvik eden, ilhak politikalarını yürüten İsrail'in, bölgede kalıcı barış ve istikrar sağlanmasının önündeki en büyük engel olduğunu ifade etmeyi planlıyor.
İki devletli çözüm temelinde adil ve kalıcı bir barışın sağlanabilmesi için uluslararası camianın İsrail üzerindeki baskıyı artırması gerektiğini yinelemesi bekleniyor.
CICA ÇATISI ALTINDA İŞBİRLİĞİ FIRSATLARI
CICA çerçevesinde, ekonomi, ticaret, dijitalleşme, enerji, bağlantı ve teknoloji gibi çeşitli alanlarda ortak hareket edilerek bölgesel işbirliği fırsatlarının karşılıklı fayda sağlayacak biçimde değerlendirilmesinin önemine dikkat çeken Fidan’ın, Türkiye’nin desteklediği Orta Koridor ve Kalkınma Yolu gibi projelerin, CICA üyesi ülkeler için istikrar üreten ve refahı artıran yönlerini vurgulaması bekleniyor.
Ayrıca, Orta Koridor Girişimi ile Kuşak ve Yol Girişimi’nin uyumlu hale getirilmesinin bölgesel bağlantı ve ekonomik işbirliğini güçlendireceğini belirteceği öngörülüyor.
DİJİTAL DÖNÜŞÜM VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNE DİKKAT
Zirve sırasında dijital dönüşüm ve yapay zeka gibi gelişmekte olan teknolojilerin insan odaklı, güvenilir ve ülkelerin dijital egemenliğine saygılı bir çerçevede geliştirilmesinin önemini vurgulaması beklenen Fidan, ayrıca küresel çevre sorunları ve iklim değişikliğiyle mücadelede güçlü bir siyasi irade ile somut adımlar atılması gerektiğine de dikkat çekecek.
Türkiye’nin, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı’nın ev sahibi ve başkanı olarak, iklim değişikliğinin kırılgan bölgeler üzerindeki olumsuz etkilerini bertaraf etmede öncü rol oynamaya devam edeceği öngörülüyor.
CICA'NIN ÖNEMİ VE ÜYELER ARASINDAKİ İŞBİRLİĞİ
Asya coğrafyasında güvenlik alanında etkin çok taraflı kuruluşların eksikliğine karşılık, CICA, farklı önceliklere sahip 28 ülkeyi ortak bir diyalog platformunda bir araya getiren tek yapı olma özelliğini taşıyor. Kuruluş, Asya kıtasının yüzde 90’ını ve dünya nüfusunun yarısından fazlasını kapsıyor.
Üyeler arasındaki işbirliği, askeri-siyasi, ekonomik, insani, çevresel boyutlar ile yeni tehditler ve sınamalar başlığı altında beş temel alanda gerçekleştiriliyor. CICA Dönem Başkanlıkları, şimdiye kadar sırasıyla Kazakistan, Türkiye, Çin, Tacikistan, Kazakistan ve Azerbaycan tarafından devralındı. Azerbaycan, dönem başkanlığı süresince ekonomik kalkınmaya katkı sağlamak için bağlantısallık, dijitalleşme ve sürdürülebilir kalkınma hedeflerini öncelikli alanlar olarak belirledi.
Ayrıca, CICA’nın tam teşekküllü bir uluslararası kuruluşa dönüşüm sürecini hızlandırmaya yönelik çalışmalar gerçekleştirdi. Yarın Bakü'de gerçekleştirilecek Yedinci Zirve kapsamında, üye ülkelerin 2024-2026 Dönem Başkanlığı'nı üstlenecek Azerbaycan öncülüğünde çevre, yapay zeka, bağlantısallık, sürdürülebilir kalkınma ve KOBİ'lerin geliştirilmesine dair faaliyetlerin yer alacağı bir sonuç belgesi niteliğindeki Bakü Deklarasyonu'nun kabul edilmesi planlanıyor.
Ayrıca, bu belgede CICA'nın dönüşüm sürecine, Birleşmiş Milletler merkezli çok taraflılığa ve Asya'da işbirliğini artırmadaki rolüne vurgu yapılması bekleniyor. Üye ülkelerin insan yaşamına verdikleri önem ile bu alandaki yönetim kapasitelerini geliştirme iradeleri doğrultusunda bilgi ve deneyim paylaşımının önemini vurgulayan “İş Güvenliği ve Sağlığı Alanlarında İşbirliğine İlişkin Açıklama” belgesinin de kabul edilmesi öngörülüyor. Türkiye, CICA'nın kurucu üyelerinden biri olarak, bu süreçte sürekli destek vermektedir.
GÜVEN ARTIRICI ÖNLEMLER KATALOĞU
Güven Artırıcı Önlemler Kataloğu'nda yer alan “Yeni Sınamalar ve Tehditler (genel)” öncelik alanının koordinatörlüğünü üstlenen Türkiye, ayrıca “Askeri-Siyasi” boyut ile “Ekonomik” boyut altındaki “Küçük ve Orta Ölçekli İşletmelerin Geliştirilmesi” ve “Ticaret ve Yatırım” öncelik alanlarının yanı sıra “Yeni Sınama ve Tehditler” kapsamında “Terörizmle Mücadele” öncelik alanının eş koordinatörlüğünü de yürütmektedir.
Türkiye, 8 Haziran 2010'da CICA'nın Üçüncü Zirvesi'ne İstanbul'da ev sahipliği yapmış ve 2010-2014 döneminde Dönem Başkanlığı'nı üstlenmiştir. Bu süreçte, Türkiye kurumsallaşma adımları için önemli rol oynamış ve teşkilatın siyasi-askeri vizyon kazanarak küresel görünürlüğünü artırma çabalarına öncülük etmiştir.
