Letonya'da gerçekleştirilen parlamento seçimlerinde, oyların yüzde 97'sinin sayılmasıyla Başbakan Andris Kulbergs liderliğindeki Birleşik Liste, 1991'den bu yana en güçlü sonuçlardan birini elde etti. Birleşik Liste, yüzde 35,3 oy alarak 100 sandalyeli parlamentoda 42 milletvekilliği kazandı. Bu başarı sonrası Kulbergs'in başbakanlık görevini sürdürmesi ve yeni bir Ukrayna yanlısı koalisyon kurması bekleniyor.
47 yaşındaki Kulbergs, mayıs ayında önceki hükümet koalisyonunun dağılmasının ardından başbakanlık koltuğuna oturmuştu. Önceki koalisyon, Ukrayna'ya ait askeri insansız hava araçlarının Letonya hava sahasına girmesiyle yaşanan olaylar nedeniyle yoğun eleştiriler almıştı.
Siyaset bilimci Roberts Kits, Letonya ekonomisinin on yılı aşkın süredir diğer Baltık ülkeleriyle karşılaştırıldığında geride kaldığını belirterek, Kulbergs'in seçim kampanyasında yönetim iyileştirmesi, bürokrasinin azaltılması ve kamu harcamalarının düşürülmesi vaadinde bulunduğunu ifade etti. Kits, Kulbergs’in seçmenlere “iş bitiren” bir siyasetçi profili sunduğunu ve bu durumun seçim sonucunun hükümete yönelik beklentileri yükselttiğini aktardı.
KOALİSYON İÇİN İKİ SEÇENEK
Birleşik Liste’nin parlamentoda çoğunluğu elde edebilmesi için milliyetçi Ulusal İttifak veya liberal İlericiler ile koalisyon kurması gerektiği belirtiliyor. Ancak siyasi analistler, küçük partiler ve bağımsız isimlerden oluşan Birleşik Liste’nin hükümet içinde birlik sağlamasının Kulbergs için önemli bir sınav olacağına dikkat çekiyor. Letonya'da bugüne kadar hiçbir hükümetin dört yıllık görev süresini tamamlayamadığına işaret ediliyor.
Kulbergs, seçim sonuçlarının ardından Ukrayna'ya verilen desteğin devam edeceğini ve Rusya'ya karşı mevcut politikanın korunacağını bildirdi. Rusya ile ekonomik ilişkilerin Letonya için güvenlik riski oluşturduğunu vurgulayan Kulbergs, "Rusya ile her türlü ekonomik bağ bizi zayıflatıyor. Evet, biraz daha fazla para getirebilir ancak bu, Rusya’nın kullanabileceği bir zayıflık yaratır" dedi.
Kulbergs, seçim sonucunun beklentilerinin üzerinde olduğunu belirterek partisinin aldığı desteği "olağanüstü" olarak nitelendirdi.
SAVUNMAYA MİLLİ GELİRİN YÜZDE 5'İ
Kulbergs, seçim kampanyasında Letonya'nın insansız hava araçlarına karşı savunma kapasitesini artıracağını ve savunma harcamalarını gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 5'ine ulaştırmayı vaat etti. Bu oran, NATO ülkeleri arasında en yüksek savunma harcaması oranlarından biri olarak dikkat çekiyor. Kulbergs’in Rusya yanlısı rakipleri, Ukrayna'ya yapılan yardımların durdurulmasını ve kaynakların ülkedeki hayat pahalılığıyla mücadeleye yönlendirilmesini savunuyor.
Seçimde ikinci sırayı yüzde 13,1 oyla popülist Latvia First aldı. Bu parti, ülkenin geniş Rus kökenli nüfusuna ulaşmaya çalışarak, ABD'deki “MAGA” hareketine benzer söylemlerle öne çıktı. Rusya yanlısı Sovereign Power yüzde 11,7 ile üçüncü sırada yer alırken, Kremlin karşıtı sert politikaları savunan Ulusal İttifak yüzde 8,9 oy aldı.
Rusya yanlısı partilerin parlamentodaki temsil oranlarını artırmasına rağmen, siyasi analistler bu partilerin yeni hükümet üzerinde belirleyici bir etki yaratacağını düşünmüyor.
KATILIM ORANI GERİLEDİ
Seçime katılım oranı yüzde 51,8 olarak belirlendi. Bu oran, 2022 seçimlerinde yüzde 59,4 seviyesindeydi. Siyaset bilimci Janis Ikstens, katılım oranındaki düşüşün Letonya'da seçmenlerin siyasi partilere yönelik memnuniyetsizliğini gösterdiğini değerlendirdi.
Letonya, yaklaşık 1,9 milyon nüfusu ile doğuda Rusya ve Belarus, kuzeyde Estonya, güneyde Litvanya ile komşudur. Baltık Denizi kıyısındaki bu ülke, hem NATO hem de Avrupa Birliği üyesidir.
