Türkiye’de eylül ortasında başlayan yatırım fonu krizi, tasfiye sürecinin başlaması ve soruşturmanın yayılmasıyla uluslararası basında da dikkat çekiyor. Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), 131 fonun tasfiyesine karar verdi ancak 455 binden fazla yatırımcının geri alacağı miktar henüz netlik kazanmış değil.
Krizin yalnızca yatırımcıların zararlarıyla sınırlı kalmadığı, piyasa denetiminde etkinliğin sorgulanması, çöküş öncesinde gelen manipülasyon uyarıları ve olayın siyasi boyutlarıyla ilgili endişeler oluştuğu ifade ediliyor. Al-Monitor tarafından aktarılan uzman görüşleri, düşük likiditeli hisselerin tasfiyesinin yaratabileceği risklere dikkat çekiyor.
YATIRIMCILARIN TALEPLERİ KARŞILANAMIYOR
Al-Monitor’un analizine göre kriz, eylül ortasında Tera Portföy ve Pusula Portföy gibi şirketler tarafından yönetilen fonların yatırımcıların para çekme taleplerini karşılamakta zorlanmasıyla belirginleşti. SPK, 17 Eylül’de 131 fonun tasfiyesine karar verdi ve bu fonların toplam varlık büyüklüğünün yaklaşık 20 milyar dolar seviyesinde olduğu bildirildi. Ancak bu rakamın, yatırımcıların yatırdığı gerçek para miktarını yansıtmadığı vurgulanıyor.
Tasfiye sürecinin önündeki en büyük sorunlardan biri, bazı fonların işlem hacmi ve halka açıklık oranı düşük şirketlerde büyük pozisyonlar taşımaları olarak belirtiliyor. East Capital portföy danışmanı Emre Akçakmak, fonların elindeki likit varlıkların yanı sıra satılması zor küçük şirket hisselerinin de bulunduğunu kaydetti. Akçakmak, fonların raporlanan değerlerinin geçmişte şişirilmiş olabileceğine de değindi.
YATIRIMCILARIN ALACAKLARI BELİRSİZ
GlobalSource Partners Türkiye analisti Atilla Yeşilada, yatırımcıların bazı sorunlu varlıklardan yatırdıkları paranın dolar başına 20 centini geri alabilmelerinin bile iyimser bir tahmin olabileceğini öne sürdü. Ancak Al-Monitor, bu tahminin fonların tamamlanmış bir varlık değerlemesine dayanmadığını vurguladı. Al-Monitor’ün haberine göre, soruşturma süreci AK Parti’ye yakın bazı isimleri de gündeme getirmiş durumda.
AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Fatma Betül Sayan Kaya, bazı hisselerden içeriden bilgi kullanarak kazanç sağladığı iddiaları üzerine 27 Eylül’de görevinden istifa etti. Ayrıca, Hayati Yazıcı’nın oğlu Mustafa Yazıcı’nın mal varlığına 30 Eylül’de kısıtlama getirildi, ancak bu karar aynı gün kaldırıldı. Hayati Yazıcı, oğlunun ticari faaliyetlerinin hukuka uygun olduğunu savundu ve iddiaların araştırılmasını talep etti.
GEÇMİŞTE YAPILAN UYARILAR
Eski Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci, ortağı olduğu dört şirketin parasının Tera’nın TP2 fonunda bulunduğunu belirtti. Zeybekci, yatırımların kendi bilgisi dışında yapıldığını ifade ederken, devlet kurumlarının süreçteki ihmallerine dikkat çekti. Al-Monitor ile isminin gizli kalması şartıyla konuşan bir Türk finans yöneticisi, başka siyasi isimlerin de süreçte yer almış olabileceğini öne sürdü.
Al-Monitor, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in Kasım 2025’te bazı fonlar üzerinden manipülasyon yapıldığına dair kamuoyuna yönelik açıklamalar yaptığını hatırlatıyor. Ayrıca MSCI, Haziran 2026’daki piyasa sınıflandırma incelemesinde bazı Türk şirketleriyle bağlantılı fonların varlıklarında koordineli işlemler yapılabileceği endişesini dile getirmişti.
PİYASA ETKİLERİ VE GELECEK ÖNGÖRÜLERİ
SPK’nın kronolojisine göre, 2025 sonunda şirketlerin temel göstergeleriyle açıklanamayan fon kaynaklı fiyat hareketleri tespit edildi. Konu Aralık 2025’te Finansal İstikrar Komitesi’nde ele alındı ve SPK tarafından çalışma grubu oluşturuldu. Ancak, 2026 boyunca yapılan çeşitli düzenlemeler, eylül ayındaki çöküşü engelleyemedi.
Uzmanlar, krizin tüm Türk fon piyasasına yayılmadığına dikkat çekiyor. Ekonomist Murat Sağman, Türkiye fon piyasasının yaklaşık 200 milyar dolarlık büyüklüğünün yüzde 10’undan daha azında sorun bulunduğunu belirtti. Sadece 131 fonun krizden etkilendiğini aktardı.
Akçakmak, tasfiye sürecinde oynaklığın devam edeceğini ve yatırımcıların bir süre bekle-gör pozisyonunda kalabileceğini ifade etti. Yeşilada, siyasi bağlantılara dair iddiaların küresel finans medyasında daha fazla gündeme gelmesi durumunda yabancı yatırımcıların Türkiye’den uzak durabileceğini belirtti. Akçakmak, kısa vadede piyasa likiditesinin korunması ve yatırımcılara açık bir çözüm süreci sunulmasının önem taşıdığını vurguladı.
