Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne (TBMM) sunulan 2027 yılı merkezi yönetim bütçesinde, bütçe gelirlerinin 23 trilyon 408 milyar lira, giderlerinin ise 27 trilyon 276,1 milyar lira olması bekleniyor. Bu durumda bütçe açığının 3 trilyon 868,1 milyar lira olacağı öngörülüyor.
Ayrıca, 2026 yılı için bütçe gelirleri 17 trilyon 28,2 milyar lira, giderleri 19 trilyon 660,1 milyar lira ve bütçe açığı ise 2 trilyon 631,9 milyar lira olarak hesaplanıyor. 2027 yılında brüt vergi geliri toplamda 22 trilyon 139,3 milyar lira olarak tahmin ediliyor. Bu gelirin 2 trilyon 233,3 milyar liralık kısmı, ret ve iadeler için ayrılacak.
Net vergi geliri miktarı ise 19 trilyon 906 milyar lira seviyesinde olacak.
AKARYAKIT ÖTV'SİNDE ARTIŞ BEKLENİYOR
2025 yılında 2 trilyon 40 milyar lira olan özel tüketim vergisi (ÖTV) gelirlerinin, 2026 yılında 2 trilyon 549,3 milyar lira olması öngörülüyordu; ancak gerçekleşmenin 2 trilyon 140 milyar lira civarında kalması bekleniyor. ÖTV gelirlerinde 2026 yılı için yaklaşık yüzde 49 oranında bir artış meydana geleceği öngörülüyor.
2027 yılında ise bu kalemde yüzde 55,8 oranında bir artış ile 3 trilyon 334,7 milyar lira olması bekleniyor. 2026 yılındaki ÖTV gelirlerinin beklenenden düşük kalmasında, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik başlattığı saldırılar sonrası yaşanan savaşın akaryakıt fiyatlarını artırıcı etkisi de önemli rol oynamıştır.
2026 YILINDA PETROL VE DOĞALGAZ ÖTV'LERİNE DİKKAT
Petrol ve doğalgazdan elde edilecek ÖTV gelirlerinin 2026 yılı için 662,1 milyar lira olması öngörülüyor. Ancak eşel mobil vergi sübvansiyonları nedeniyle bu rakamın 321,2 milyar lira düzeyinde kalması bekleniyor. Eşel mobil uygulaması dolayısıyla devletin vazgeçtiği vergi tutarı, yaklaşık 205,8 milyar lira olarak hesaplanıyor.
Bu kapsamda, elde edilen ÖTV gelirleri 2025 yılında 527,1 milyar lira iken, 2026 yılında yüzde 39 oranında bir azalma göstermiş durumda. Uluslararası piyasalarda normalleşmenin sağlanması durumunda, 2027 yılında petrol ve doğalgazdan alınan ÖTV gelirlerinin 870,6 milyar lira seviyesine ulaşması muhtemel.
OTOMOTİV SEKTÖRÜNDE DÜŞÜK SATIŞLAR
Otomotiv sektöründe, yurt içinde üretilen ya da ithal edilen sıfır araçların satışları düşük seyrediyor.
Bu durum, motorlu taşıtlar için ödenecek ÖTV gelirlerine de yansıdı. 2026 yılında bu kalemde 960 milyar lira gelir beklenirken, gerçekleşmenin 825,8 milyar lira düzeyinde kalması ön görülüyor. 2027 yılında ise motorlu taşıtlar için ödenecek ÖTV gelirlerinin yaklaşık yüzde 39,4 oranında artışla 1 trilyon 151,2 milyar lira olması bekleniyor.
Alkollü içkiler ve tütün ürünlerinden elde edilecek ÖTV gelirlerinin 2027 yılında sırasıyla yüzde 31,8 ve yüzde 32,5 oranında artacağı öngörülmektedir. Ancak bu iki kalem için olağanüstü bir artış beklenmiyor. Gelecek yıl için beklenen gelir vergisi toplamının 5 trilyon 584,4 milyar lira, kurumlar vergisi gelirinin ise 2 trilyon 371,3 milyar lira olması öngörülüyor.
Ayrıca, 2027 yılı için gelir vergisi stopajından 5,2 trilyon lira gelir elde edilmesi bekleniyor. Bu gelirin büyük kısmı, çalışanların maaşlarından kesilen vergilerden oluşuyor. 2026 yılı bütçesinde gelir vergisi tevkifat gelirlerinin, bir önceki yıla kıyasla yüzde 24 artışla 3,3 trilyon lira olması öngörülüyor.
Ancak, gerçekleşmenin yüzde 45,6 artışla 3,9 trilyon lira olması bekleniyor. 2027 yılında ise bu tahmine göre gelir vergisi tevkifat gelirlerinde yüzde 34,3'lük bir artış öngörülüyor.
Gelir vergisi tevkifat gelirlerinin 2022 yılından bu yana gösterdiği artışa bakıldığında, 2023'te yüzde 93,1, 2024'te yüzde 123 ve 2025'te yüzde 84,4 oranında yükseldiği görülüyor. 2023 yılında yıllık enflasyon yüzde 64,77, 2024'te yüzde 44,38 ve 2025'te yüzde 30,89 seviyelerinde gerçekleşti. Bu veriler, çalışanlardan kesilen vergilerin enflasyon oranının oldukça üzerinde olduğunu ortaya koyuyor.
Şirketlerin ödeyeceği kurumlar vergisinin ise, 2026 yılı gerçekleşme tahminine göre yüzde 34,4 artarak 2 trilyon 371,3 milyar lira olması bekleniyor. Şirketlerin ödediği vergi, çalışanların ödediği verginin yaklaşık yarısı kadar bir seviyede seyretmekte.
MOTORLU TAŞITLAR VERGİSİ 2026’DA HIZ KESTİ
Araç sahipleri tarafından her yıl ödenen motorlu taşıtlar vergisinin, 2026 yılında 138,3 milyar lira olması beklenirken, gerçekleşmenin 131,8 milyar lirada kalacağı tahmin ediliyor. Geçtiğimiz yıla göre artış oranı ise yüzde 23,6 düzeyinde kalıyor. Gelecek yıl ise motorlu taşıtlar vergisinin yüzde 33,3 oranında artarak 175,7 milyar lira olması öngörülüyor.
DAHİLDE ALINAN KDV YÜZDE 31,8 ORANINDA ARTACAK
Ülkemizde üretilen mal ve hizmetler için uygulanan dahilde alınan katma değer vergisinin, 2023 yılında 3 trilyon 601,4 milyar lira ile bütçe beklentilerine uygun bir şekilde gerçekleştiği tahmin ediliyor. 2024 yılı için bu miktarın, yüzde 31,8 artışla 4 trilyon 746,1 milyar lira olması beklenmektedir.
İthal mallardan alınan KDV gelirlerinin ise yüzde 29,4 oranında artışla 2 trilyon 893,9 milyar lira seviyesine ulaşması öngörülüyor.
DEĞERLİ KONUTA DEĞERSİZ VERGİ
Yüksek değerli konutlardan daha fazla vergi almak amacıyla getirilen değerli konut vergisi, bu yıl yüzde 373 oranında bir artış göstermesine rağmen toplam vergi geliri yalnızca 555 milyon lira düzeyinde kalmıştır. Gelecek yıl için ise yüzde 40,6 oranında bir artışla 780 milyon lira gelir elde edilmesi bekleniyor.
