Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından yapılan teknik çalışmalar sonucunda, benzin fiyatlarındaki maktu ÖTV zammı ekim, kasım ve aralık aylarına yayılarak uygulanma kararı alındı. Bu düzenleme ile pompaya yansıyacak artışın tek seferde değil, üç aşamada gerçekleşmesi planlanıyor.
Daha önce motorin fiyatlarında uygulanan vergi indirimleri ve maktu ÖTV’nin kademeli olarak fiyatlara eklenmesi sonrası benzin için de benzer bir uygulama başlamış oldu. Böylece akaryakıt fiyatlarındaki yüksek artışların tek seferde pompaya yansımasının oluşturabileceği ekonomik zorlukların önüne geçilmesi hedefleniyor. Yeni düzenleme ile vergi yükü aylara bölünürken, bu sayede nihai fiyat seviyesi değişmeden zamlar zamana yayılacak.
Piyasada bu yönteme “fiyat artışına kademeli alıştırma” veya “kaynayan kurbağa” stratejisi olarak isim verilmektedir. Tüketicilerin karşılaşacağı toplam zam yükü ise değişmeyecek, yalnızca bu yük aylara bölünecek. Bu düzenleme çerçevesinde, mevcut maktu ÖTV tutarı litre başına 4,44 TL’den, yasal üst sınır olan 14,82 TL’ye çıkarılmayacak.
Bunun yerine, aradaki 10,38 TL’lik net vergi farkı üç eşit dilime bölünecek.
BENZİNE YANSIYAN ZAM TAKVİMİ
Kademeli uygulama ile benzin fiyatlarına yapılacak zam takvimi şu şekilde belirlenmiştir:
1 Ekim 2026: Benzindeki net maktu ÖTV 4,44 TL’den 7,90 TL’ye yükseltildi. Bu durumda 3,46 TL’lik net ÖTV zammına yüzde 20 KDV eklenerek pompaya yansıyan zam 4 TL 15 kuruş oldu. Böylece benzindeki toplam maktu ÖTV ekim ayı boyunca 7,90 TL olarak uygulanacak.
1 Kasım 2026: Maktu ÖTV tutarı 7,90 TL’den 11,36 TL’ye çıkarılacak. Bu aşama ile pompaya yaklaşık 4,15 TL’lik ilave zam yansıyacak. 1 Aralık 2026: Maktu ÖTV tutarı nihai yasal sınır olan 14,82 TL + KDV seviyesine ulaştırılacak. Böylece ertelemelerin tamamı uygulanmış olacak.
YENİ DÜZENLEMEYİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER
Bu düzenlemeyle birlikte gece yarısı saat 00.00 itibarıyla motorin ve LPG grubunda da zamlar doğrudan pompaya yansıtıldı. Motorine 3 TL 60 kuruş, LPG otogaza ise 1 TL 45 kuruş zam yapıldı. Motorinde parça parça tamamlanan vergi uygulamasıyla birlikte pompa fiyatları 100 TL sınırına yaklaşırken, benzin fiyatları ilk aşamanın artışıyla güncellenmiş oldu.
İlk kademe zammının ardından büyükşehirlerdeki güncel akaryakıt pompa fiyatları şu şekildedir: İstanbul Avrupa, İstanbul Anadolu, Ankara, İzmir. Bu sistem, yüksek orandaki zamların tüketicide yaratacağı ani psikolojik tepkiyi ve ekonomik şoku azaltmayı hedefleyen bir fiyat algısı yönetimi modelidir.
Sıcak suya aniden atılan kurbağanın tepkisi ile karşılaştırıldığında, soğuk suya konulup kademeli olarak ısıtılması durumunda değişimi hissetmemesi prensibine dayanır. Ekonomi yönetimi, benzindeki 10,38 TL’lik büyük ÖTV artışını tek seferde yansıtmak yerine, bu artışı üç aya bölerek hem enflasyonist şoku önlemeyi hem de tüketiciyi zamlı fiyat seviyesine kademeli olarak alıştırmayı amaçlamaktadır.
