Borsa İstanbul, her 3 ayda bir düzenlediği endeks ve pazar değişikliklerini bu kez daha önce benzeri görülmemiş bir kapsamda gerçekleştirdi. Borsa İstanbul kaynaklarından alınan bilgilere göre, bu değişikliklerin arka planında Pay Piyasası Prosedürü ve Kotasyon Yönergesi'nde yapılan güncellemeler yatıyor. Yeni düzenlemelerle birlikte Pay Piyasası Prosedürü'ne göre yıldız ve ana pazar hesaplamalarına volatilite kriteri eklenmesi sağlandı.
Böylece, daha önce istisna olan durumlar kaldırıldı. Aynı zamanda, Kotasyon Yönergesi’nde piyasa değeri kriteri iki katına çıkarıldı. Bu değişikliklerin sonucunda yıldız pazardaki şirket sayısı azaldı.
BIST 30'da 1, BIST 50'de 6, BIST 100'de ise toplamda 27 şirket endeks dışı bırakıldı.
DEĞİŞİKLİKLERİN NEDENİ
Ekonomim gazetesi muhabiri Şebnem Turhan’ın aktardığına göre, Borsa İstanbul’un Kamuyu Aydınlatma Platformu aracılığıyla yayımladığı 1 Ekim-31 Aralık tarihleri arasında geçerli olacak pazar revizyonuna göre, yıldız pazarda 149 hisse, ana pazarda 396 hisse ve alt pazarda 49 hisse işlem görecek. Yapılan değişikliklerin vurguladığı üzere, artık sadece işlem hacmi ya da piyasa değeri kriterleri yeterli olmayacak.
Borsa İstanbul’un Pay Piyasası Prosedürü’nün 37. maddesi ve Kotasyon Yönergesi’nin 8. maddesinde de değişiklik yapıldı. Önceden yıldız pazarda yer almak için volatilite şartı aranmazken, yeni düzenleme ile en yüksek oynaklık diliminde olmama şartı getirildi.
Bu durum, yıldız pazarda işlem gören şirket hisselerinde dalgalanmalara neden olabileceği gibi, endeks dönemi sonunda önemli yükseliş veya düşüşlerde de etkili olacaktır.
BIST 100'DEKİ ŞİRKETLERİN DEĞİŞİMİ
Kotasyon Yönergesi’nde yapılan değişiklikler sonucu, yıldız pazar, ana pazar ve alt pazarda yer alacak şirketlerin halka arz edilen paylarının asgari piyasa değeri artırıldı.
Önceki sistemde yıldız pazar için bu değer 2 milyar Türk Lirası, ana pazar için 500 milyon Türk Lirası ve alt pazar için 200 milyon Türk Lirası iken, yeni uygulamada bu sınırlar sırasıyla 4 milyar Türk Lirası, 1 milyar Türk Lirası ve 400 milyon Türk Lirası olarak belirlendi.
Yıldız pazardan çıkarılan şirketler arasında Destek Finans Faktoring ve Katılımevim bulunuyor. Bu revizyonla birlikte yıldız pazardaki şirket sayısında da önemli bir azalma yaşandı. Borsa İstanbul’un yaptığı açıklamaya göre, BIST 100 endeksinden 27 şirket çıkarıldı.
Bu değişiklik, endeks tarihinin en kapsamlı dönemsel revizyonu olarak değerlendiriliyor. BIST 30'da 1 ve BIST 50'de 6 şirket değiştirilirken, BIST 100 endeksinden çıkarılan 27 şirketten 26’sı 1 Ekim itibarıyla yıldız pazardan da çıkacak.
Bu çıkarılan şirketler arasında, piyasa değeri 536 milyar Türk Lirası ile 7. sırada bulunan Destek Finans Faktoring ve 126,3 milyar Türk Lirası piyasa değeri ile 30. sırada yer alan Katılımevim’in de bulunduğu 27 şirketin toplam piyasa değeri 1,3 trilyon Türk Lirası’na denk geliyor.
Borsa İstanbul, yaptığı açıklamada BIST 30'da Destek Finans Faktoring'in yerine TR Anadolu Metal Madencilik hisselerinin ekleneceğini bildirdi. BIST 50’ye ise CVK Madencilik, CW Enerji, Doğuş Otomotiv, Enerya Enerji, Mavi Giyim ve TSKB alındı. Aynı zamanda Destek Finans Faktoring, Efor, Katılımevim, Kuyaş, Mia Teknoloji ve Pasifik Eurasia bu endeksten çıkarıldı.
BIST 100 endeksinden çıkan diğer şirketler ise şunlardır: Balsu Gıda, Batıçim, Dap Gayrimenkul, Efor, Esenboğa Elektrik, Europower, Gen İlaç, Gesan, Grainturk Holding, Galatasaray, Işıklar Enerji Yapı Holding, İzdemir Enerji, Kiler Holding, Kuyaş, Margun Enerji, Odine, Pasifik Eurasia, Pasifik Teknoloji, Pasifik GMYO, Quagranit, Ral Yatırım Holding, Reeder, Sarkuysan ve Şekerbank.
Yıldız pazarda kalmaya devam eden Batıçim’in endeks dışı kalması ise sıralama nedeniyledir. Yeni giren ve BIST 100'e alınan 27 şirketin hisseleri hakkında ise detaylı bilgi verilmedi. Ancak, Sermaye piyasalarında manipülatif işlemlerle ilgili yürütülen soruşturma çerçevesinde İstanbul ve Aydın'da eş zamanlı operasyonlar düzenlendi.
Bu operasyonlarda, haklarında yakalama kararı bulunan 15 şüpheliden 14'ü gözaltına alındı. Bir kişinin yurtdışında olduğu tespit edildi. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı ve İstanbul İl Emniyet Müdürlüğü tarafından yürütülen soruşturma, Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK) Katılımevim Tasarruf Finansman (KTLEV), Destek Holding ve Hedef Holding paylarındaki işlemlerine yönelik piyasa dolandırıcılığı tespitleri doğrultusunda gerçekleştirildi.
Bugüne kadar adli işlem başlatılan şüpheli sayısı 60’a ulaşırken, 4 kişi tutuklandı. 44 şüphelinin gözaltındaki adli işlemleri devam ederken, 12 şüphelinin yakalanmasına yönelik çalışmalar sürdürülüyor.