Borsa Uzmanları Derneği, Türkiye sermaye piyasalarının geleceği hakkında yapısal reform önerilerini paylaştı. Dernek, piyasalarda güvenin korunması ve potansiyel risklerin kriz aşamasına ulaşmadan tespit edilmesi gerektiğine dikkat çekti. Kısa vadeli önlemlerle uzun vadeli dönüşümü birlikte ele alan 10 maddelik bir reform paketi hazırlandı.
Merkezi Kayıt Kuruluşu’nun (MKK) 23 Ekim 2026 tarihli verilerine göre, Türkiye sermaye piyasalarının toplam büyüklüğü 29,41 trilyon TL’ye ulaştı. Bu büyüklüğün 15,41 trilyon TL’sini pay senetleri, 9,70 trilyon TL’sini yatırım fonları oluştururken, devlet iç borçlanma senetleri 3,05 trilyon TL, özel sektör borçlanma araçları ise 1 trilyon TL olarak kaydedildi.
Dernek, ulaşılan büyüklüğün piyasa güveni, şeffaflık ve sistemik risklerin yönetimini daha da önemli hale getirdiğini vurguladı.
100 GÜNLÜK ACİL EYLEM PLANI
Reform önerileri arasında ilk sırada, tüm paydaşların katılımıyla hazırlanacak 100 günlük acil eylem planı bulunuyor. Bu planla birlikte piyasadaki sorunların tespit edilmesi, önceliklendirilmesi, tasfiye ve rehabilitasyon süreçlerinin kontrollü bir şekilde yürütülmesi hedeflenmektedir. Dernek, yatırımcı güveninin yeniden tesis edilmesi için somut ve ölçülebilir hedeflerin belirlenmesini gerektiğini savundu.
PİYASA İZLEME KOMİTESİ ÖNERİSİ
Öne çıkan başlıklardan bir diğeri ise Piyasa İzleme ve Geliştirme Komitesi kurulması önerisidir. Bu komitenin, Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), Borsa İstanbul, Takasbank, MKK, Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği (TSPB) ve diğer kamu kurumları ile sektör paydaşlarının katılımıyla oluşturulması öngörülmektedir. Komitenin, likidite, piyasa yoğunlaşması, değerleme, operasyonel riskler ve sistemik riskleri düzenli olarak izlemesi bekleniyor.
DENETİM VE EĞİTİM ÖNERİLERİ
Dernek, borsada işlem gören ürünlere yönelik denetim ve kontrol süreçlerinin gözden geçirilmesini, bulguların yatırımcılarla anlaşılır şekilde paylaşılmasını önerdi. Finansal okuryazarlığın artırılması için Millî Eğitim Bakanlığı ve üniversitelerin desteğiyle sürdürülebilir eğitim programlarının hayata geçirilmesi vurgulandı. Ayrıca, bağımsız yatırım danışmanlığı mesleğinin oluşturulması da öneriler arasında yer aldı.
Bu bağlamda, yetkinlik düzeylerine göre kademeli bir model, lisanslama, sicil, gözetim ve mesleki sorumluluk mekanizmalarının geliştirilmesi gerektiği belirtildi.
YÖNETİMLERDE LİYAKAT VURGUSU
Borsa Uzmanları Derneği, düzenleyici ve denetleyici kurumların yönetim kadrolarında mesleki yeterlilik, sektör deneyimi ve ilgili lisansların esas alınmasının önemine vurgu yaptı. Aynı zamanda, kurumların yeniden organize edilmesi ve personel yapılarının gözden geçirilmesi de reform önerileri arasında yer aldı.
Dernek, Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) ve Borsa İstanbul'un, halka açık şirketlerin sahipleri veya atayacakları finans yöneticileri ile düzenli olarak bir araya gelmesini öneriyor. Bu toplantılar, şirketlerin karşılaşabileceği olası risklerin önceden belirlenmesi ve bunlara yönelik hazırlık çalışmalarının yapılması amacı taşımaktadır. Reform önerisinde finansal iletişimle ilgili resmi kurumların yaptıkları açıklamalara da özel bir önem atfedildi.
Dernek, yatırımcıların doğru ve güvenilir bilgilere zamanında erişmelerinin sağlanması için finansal iletişimde doğruluk, tutarlılık, zamanlama ve eşit erişim gibi ilkeleri esas alan ortak bir çerçeve oluşturulmasını talep etti. Ayrıca, finansal iletişim uzmanlığı için bir lisanslama modelinin oluşturulmasına dair bir değerlendirme yapılmasını da önerdi.
Yurt dışındaki yatırımcıların güveninin artırılması için yapılan değerlendirmelerin güvenilir veriler ve doğru bilgilerle desteklenmesi gerektiği belirtildi. Ayrıca, Türkiye’nin düzenleyici çerçevenin uluslararası standartlarla ve iyi uygulamalarla uyumlu bir hale getirilmesi için atılacak adımların önemine vurgu yapıldı.
TÜRKİYE VARLIK FONU BÜNYESİNDE FİNANSAL İSTİKRAR FONU ÖNERİSİ
Derneğin dikkat çeken önerilerinden bir diğeri ise, Türkiye Varlık Fonu bünyesinde özerk bir yapıya sahip Finansal İstikrar Fonu kurulması oldu. Bu fonun görevleri, kaynakları, müdahale koşulları ile yönetim ilkeleri ve hesap verebilirlik çerçevesinin önceden tanımlanması gerektiği ifade edildi. Piyasa dengesini koruyacak mekanizmaların, risklerin birikmeden önce oluşturulması da önerildi.
Dernek, yapısal sorunların kısa ve uzun vadeli olarak sınıflandırılması ve finansal verilerin bütüncül bir şekilde analiz edilmesi için kurumlar arası iş birliğinin güçlendirilmesi gerektiğini dile getirdi. Finansal ihtisas mahkemeleri seçeneğinin de bu paket içerisinde değerlendirilmesi gerektiği belirtildi.
ORTAK AKILLA ÇÖZÜM ÜRETELİM
Borsa Uzmanları Derneği, sermaye piyasalarının daha sağlıklı, şeffaf, güvenilir ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşması amacıyla bilgi ve deneyimlerini tüm paydaşlarla paylaşmaya istekli olduğunu açıkladı. Dernek, kamu kurumları, piyasa kuruluşları, şirketler, üniversiteler ve meslek örgütlerine ortak akıl ve etkin iş birliği temelinde çözüm üretme çağrısında bulundu. Ayrıca, sermaye piyasalarının geliştirilmesinin tüm paydaşların ortak sorumluluğu olduğunu vurguladı.
Dernek, önerilerin ilgili kurum, kuruluş ve kişilerle yeniden paylaşılmış olduğunu belirterek, sermaye piyasalarının geleceğine yönelik yapıcı katkıda bulunma kararlılığını koruduğunu ifade etti.
