Yahşihan ilçesinde yer alan tesis, kullanıma uygun olmayan mühimmatların çeşitli işlemlerle geri dönüşüme kazandırılması amacıyla faaliyet göstermektedir. 216 bin metrekarelik alanda kurulu olan tesis, 12 atölye, 17 hizmet binası ve 3 mühimmat deposu barındırıyor.
Buradaki çalışmalar, subaylar, astsubaylar, sivil memurlar ve işçilerin eğitim aldığı patlayıcı madde ve mühimmat güvenliği ile iş sağlığı ve güvenliği konularında uzman kişiler tarafından yürütülüyor.
MÜHİMMAT İŞLEME SÜRECİ
Kullanım dışı mühimmat, türü ve büyüklüğüne bağlı olarak farklı atölyelere yönlendirilmektedir. Örneğin, kovansız mühimmat ve havan mühimmatı F-20 Atölyesi'nin sorumluluğunda, kovanlı mühimmat ile kara mayınları F-30 Atölyesi'nde, roketler ve füzeler ise F-40 Ayırma Atölyesi'nde işlenmektedir. Modüler ekipmanlar yardımıyla, çapı 40 ile 600 milimetre arasında değişen mühimmatların ayrıştırma işlemleri gerçekleştirilmektedir.
Mühimmat, otomasyona dayalı güvenlik önlemleri eşliğinde sökülmekte ve ana bileşenlerine ayrılmaktadır. Ayırma atölyelerinde işlenemeyen mühimmatlar ise, heyet kararı ile F-50 Su Jeti ile Kesim Atölyesi'ne yönlendiriliyor. Burada iki su jeti, şerit testere ve giyotin pres kullanılarak mühimmat gövdeleri kontrollü bir şekilde kesilmektedir.
UZAKTAN YÖNETİM SİSTEMİ
Patlayıcı tahliye işlemleri, F-60 Patlayıcı Tahliye Atölyesi'nde uzaktan yönetimle gerçekleşmektedir. Mühimmat gövdeleri otomatik konveyörler aracılığıyla sıcak sulu boşaltma istasyonlarına taşınmakta, içindeki patlayıcılar eritilerek tahliye edilmektedir. Bu süreçte insan müdahalesi olmadan gerçekleştirilen işlemler, patlayıcılarla karışan suyun arıtma sistemi ile yeniden kullanılması sayesinde çevre dostu bir yaklaşım sergilemektedir.
GÜVENLİ İMHA YÖNTEMLERİ
Patlayıcı bileşenlerinden arındırılan mühimmat ve metal gövdeler, F-70 Son İşlem Atölyesi'nde şekilleri bozulmadan ayrıştırılmakta, çelik, alüminyum, bakır ve pirinç gibi metaller geri dönüşüm sürecine dahil edilmektedir. Uygun olan ahşap malzemeler ise marangozluk yeterlilik belgesine sahip işçiler tarafından palet haline getirilmektedir.
Kimyasal madde ile muamele edilmiş mühimmat sandıkları, F-130 Ahşap Yakma Atölyesi'nde çevre mevzuatına uygun bir şekilde yakılarak ortaya çıkan enerji geri kazanılmaktadır. Tesisin kurulum yılı 2007'dir. Kullanım dışı mühimmatın çevreye zarar vermeden geri kazanılması amacıyla 2007'de kurulan tesiste, modernizasyon çalışmaları için Milli Savunma Bakanlığı ile NATO Destek ve Tedarik Ajansı (NSPA) arasında anlaşma imzalanmıştır.
TSK Mühimmat Ayırma ve Ayıklama Tesisi Modernizasyon Projesi, 18 Eylül 2015'te başlamış ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın katıldığı bir törenle 5 Şubat 2020'de hizmete girmiştir.
Modernizasyon projesi, 1 Aralık 2022 tarihinde tamamlanmış ve NSPA'nın yeterlilik çalışmaları sonrasında tesis sertifikalandırılmıştır. 4-6 Ekim 2023 tarihinde gerçekleştirilen denetimlerin ardından Milli Savunma Bakanlığı Kalite Güvence Daire Başkanlığı, tesise AQAP-2110 Kalite Güvence Belgesi vermiştir. Ayrıca, 20 Ekim 2025 tarihinde fabrika ve firma seviyesinde mühimmat ıslah ve bakım faaliyetlerine de başlanacaktır.
