ABD Başkanı Donald Trump, Nebraska'da gerçekleştirilen bir mitingde, dizel yakıtın vergi muafiyetini artıran bir başkanlık kararnamesine imza attı. Son dönemde dizel fiyatları, galon başına yaklaşık 6,50 dolara çıkarak rekor kırarken, bu durum, yaklaşan 3 Kasım ara seçimleri öncesinde Trump yönetimi için önemli bir ekonomik mesele oldu.
Cumhuriyetçi Parti, Senato ve Temsilciler Meclisi’nde özellikle dar bir çoğunlukla temsil ediliyor. Kararnamede, tarım sektöründe ve bazı araçlarda kullanılmakta olan, federal yakıt vergisinden muaf olan kırmızı boyalı dizelin road dışı kullanım koşulları gevşetilerek, yıl sonuna kadar bu yakıtın kara yollarında kullanımından kaynaklanan federal tüketim vergisinin faiz ve cezasız olarak ertelenmesi öngörülüyor.
Trump, bu uygulamanın uzun süre sürmemesini umduğunu belirterek, “Buna uzun süre ihtiyaç duymayacağımızı umuyorum” şeklinde konuştu. Kararnamede, Hazine Bakanı'na, Savunma Bakanı ile birlikte çalışarak kırmızı boyalı dizelin kara yollarında kullanımına dair federal tüketim vergisinin yıl sonuna kadar ertelenmesine ve bu verginin ileride tamamen kaldırılması için seçeneklerin incelenmesine yönelik talimat verildi.
Tarım Bakanlığı, talebin yoğun olduğu bölgelerde çiftçilerin bu yakıta erişimini sağlanması konusunda gereken önlemleri alması talep edildi. Ulaştırma Bakanlığı ise eyalet yönetimlerinin, sektör temsilcileri ve işçi sendikaları ile işbirliği yaparak koordinasyon sağlaması için görevlendirildi. ABD’deki dizel fiyatlarındaki artışta, ABD-İsrail’in İran ile olan gerilimi ve Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırıları önemli rol oynadı.
Bu çatışmalar sırasında Batı Asya ve Rusya’daki rafinerilere yönelik saldırılar, küresel dizel arzında bir azalmaya neden olurken fiyatların artmasına yol açtı. Özellikle ulaşım sektöründe yoğun olarak kullanılan dizelin pahalanması, ABD’deki mal taşımacılığı maliyetlerini artırdı. G7 ülkeleri, geçen hafta artan dizel fiyatlarının etkisini azaltmak için toplam 100 milyon varil dizelin piyasaya sürüleceğini açıkladı.
Bu karar, Trump’ın ABD’nin dizel ihracatını yasaklama seçeneğini değerlendirmesinin ardından geldi. Ancak, piyasaya sürülecek bu miktarın ne kadarının tamamen yeni arz olacağı ve ne kadarının daha önce varılan küresel anlaşmalar çerçevesinde olacağı henüz kesinleşmedi. Reuters/Ipsos tarafından yapılan bir ankete göre, Trump’ın görev onayı yüzde 32 ile en düşük seviyelerine ulaştı.
Bu anket, ABD’lilerin en fazla endişe duyduğu konu başlıklarından birinin yüksek yaşam maliyeti olduğunu ortaya koyarken, benzin ve dizel fiyatlarındaki sert artış da ekonomik memnuniyetsizliği artıran unsurlar arasında yer aldı. Trump’ın dizel yakıt vergisini kaldırma kararı, yaklaşan ara seçimler öncesinde akaryakıt fiyatlarındaki baskıyı azaltmaya yönelik bir adım olarak dikkat çekti.
