İstanbul'a su sağlayan barajlardaki doluluk oranının, azalan yağışlar ve yaz aylarında artan su tüketimi nedeniyle son 10 yılda eylül ayı itibarıyla üçüncü kez yüzde 40’ın altına gerilediği tespit edildi. İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi (İSKİ) verilerine göre, 18 Eylül itibarıyla kentin barajlarındaki ortalama doluluk oranı yüzde 38,03 olarak ölçüldü.
Böylelikle barajlardaki doluluk, son 10 yıl içerisinde üç kez yüzde 40’ın altına düşmüş oldu.
DOLULUK ORANLARINDAKİ DEĞİŞİM
İSKİ'nin yıllık doluluk karşılaştırmalarına göre, 18 Eylül itibarıyla doluluk oranı 2017 yılında yüzde 57,33, 2018 yılında yüzde 57,97, 2019 yılında yüzde 52,76, 2020 yılında yüzde 41,21, 2021 yılında yüzde 53,56, 2022 yılında yüzde 52,14, 2023 yılında ise yalnızca yüzde 25,28 olmuştur. 2024’te doluluk oranı yüzde 41,26 ve 2025’te yüzde 33,49 olarak kaydedilmiştir. 2026 yılı itibarıyla doluluk oranı ise tekrar yüzde 38,03 seviyesine gerilemiştir.
Barajlardaki su miktarı da doluluk oranlarındaki düşüşle paralel olarak azalmış durumda. İstanbul’a su sağlayan baraj ve göletlerin toplam kapasitesi 868 milyon 683 bin metreküp seviyesinde bulunurken, barajlarda yaklaşık 330,03 milyon metreküp su kaldığı hesaplanıyor.
YAĞIŞ MİKTARLARINDA DÜŞÜŞ
İSKİ'nin 18 Eylül tarihli yıllık karşılaştırmasında, baraj havzalarına düşen yıllık yağış miktarlarının da azaldığı görülüyor. Bu yıl baraj havzalarına düşen yağış miktarı 540,49 kilogram/metrekare olarak ölçülürken, 2023 yılında bu değer 852,64 kilogram/metrekare, 2024 yılında 709,27 kilogram/metrekare ve 2025 yılında 619,92 kilogram/metrekare olarak kaydedilmiştir.
İstanbul Aydın Üniversitesi'nden Dr. Öğretim Üyesi ve meteoroloji mühendisi Güven Özdemir, AA muhabirine verdiği demeçte, su kaynaklarındaki düşüşte yağış rejimindeki değişimlerin yanı sıra yaz mevsimindeki sıcak ve kurak hava koşullarının rol oynadığını belirtti. Özdemir, yaz aylarında yağışların azalmasının barajlara gelen su miktarını düşürdüğünü, buna karşılık yüksek sıcaklıkların buharlaşmayı artırdığını ifade etti.
Yüksek sıcaklıkların, toprak ve bitki örtüsündeki nem kaybını da hızlandırdığını belirten Özdemir, bu durumun yağışların su kaynaklarına dönüşmeden önce kaybedilen miktarını artırabileceğine dikkat çekti. Yaz aylarında sıcaklıkların yükselmesiyle birlikte İstanbul'da içme ve kullanma suyu tüketiminin arttığını, özellikle sıcak günlerde bireysel su tüketimi dışında yeşil alanların sulanmasının da toplam su talebini artırdığını söyledi.
Özdemir, kentteki su kaynakları açısından yalnızca barajlardaki doluluk oranının değil, havzalara düşen yağış miktarının da dikkate alınması gerektiğinin altını çizdi. Özdemir, son yıllarda yaşanan yağışların azalma trendine dikkat çekerek, bu durumun özellikle yoğun nüfusa ve yüksek su tüketimine sahip İstanbul gibi şehirlerde su kaynakları açısından daha büyük bir önem kazandığını ifade etti.
Yağışların miktarının yanı sıra, bu yağışların ne zaman gerçekleştiğinin de kritik olduğunu belirten Özdemir, aniden meydana gelen yoğun yağışların barajların doluluk oranına her zaman yeterli katkı sağlamadığını, bunun yerine yağışın toprağa işleyebilmesi ve havzalardan barajlara ulaşmasının su kaynaklarını beslemede önemli bir rol oynadığını açıkladı.
İstanbul'un su kaynakları bakımından sonbahar yağışlarının hayati bir öneme sahip olduğunu vurguladı. Özdemir, yaz aylarında düşen baraj seviyelerinin yeniden yükselmesi için sonbahar ve kış dönemlerinde düzenli yağışların gerekliliğini dile getirdi. Özellikle havzalara düşecek yağışların barajların doluluk oranları üzerinde belirleyici bir etkisi olacağını kaydetti.
Ayrıca, sonbahar yağışlarının yalnızca mevcut su miktarını artırmakla kalmayıp, yeni su yılına daha yüksek rezervle başlanması açısından da önemli olduğunu belirtti. Mevsim boyunca yağışların dengeli bir şekilde dağılması gerektiğini belirten Özdemir, önümüzdeki sonbahar ve kış dönemlerinde alınacak yağışların İstanbul'un su kaynakları açısından kritik bir belirleyici olacağını söyledi.
Düzenli ve yeterli yağışların barajların yeniden dolumunu sağlayacağını ifade eden Özdemir, yetersiz yağış durumunda mevcut rezervler üzerindeki baskının süreceğini vurguladı. İstanbul'daki su kaynaklarının korunması için yağışların izlenmesinin yanı sıra su tüketiminde tasarrufun da büyük önem taşıdığını belirten Özdemir, yağışların azaldığı ve sıcaklıkların yükseldiği dönemlerde suyun daha dikkatli kullanılmasının kaynakların korunmasına katkı yapacağını sözlerine ekledi.
