Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Mehmet Uçum, yeni anayasa hakkında açıklamalarda bulundu. Uçum, "Yeni anayasa ile geliştirilecek güçlü ve daha doğru kural sistemi Türkiye’ye hukuk içinde ve hukuk desteğiyle yükselmek için birçok fırsat sağlayacaktır. Özcesi Türkiye büyük yürüyüşe başlıyor.
Yeni anayasa bu büyük yürüyüşün itici gücü olacaktır" ifadelerini kullandı. Uçum, ayrıca yazısında Türkiye'nin 2 bin 200 yılı aşkın köklü devlet geleneğine sahip olduğunu ve bu mirasın, medeniyetin insanlığa kazandırdığı bilgiden faydalanarak ülkenin güçlenmesine yardımcı olduğunu kaydetti. Cumhuriyet'in ikinci yüzyılında, belirlenen hedeflere kararlılıkla ilerlemekte olduklarını belirtti.
Yeni anayasanın gerekliliğine dikkat çeken Uçum, bu ihtiyacın kaçınılmaz olduğunu ifade etti. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Türkiye Yüzyılı vizyonuyla uyumlu olarak yeni bir anayasa kazandırmanın önemli hedeflerden biri olduğunu vurguladı. Uçum, Cumhur İttifakı'nın Türkiye Yüzyılı ve istikrarı sağlama konusundaki rolüne de atıfta bulundu.
Yeni anayasanın Türkiye'nin gündeminde sürekli yer alacağına dair kesin bir inanç taşıdığını aktardı. TBMM'nin 28. döneminde yeni anayasanın yapılma olasılığı gündemde kalacak bir konu olarak öne çıkmakta. Bu olasılık, TBMM’nin 29. döneminde daha olgun bir çerçeveye oturtulabilecek.
Anayasa yapma sürecinin nihai kararının, demokratik siyasi liderlik ve Meclis’in elinde olduğunu da hatırlattı. Uçum, Türkiye'nin anayasa yapma ve değiştirme konusundaki deneyimlerinin güçlü olduğunu ifade etti.
Şu anda yürürlükte olan 1982 Anayasası'nın, tüm değişikliklere rağmen, hala sivil ve demokratik bir yapıdan uzak olduğunu vurguladı. 1982 Anayasası'nın 154 maddesinin 103'ünün hiç değişmediğini, 45'inde ise sınırlı değişiklikler yapıldığını belirtti. Buna göre, mevcut anayasanın büyük bir kısmının hala darbe ürünü olma niteliğini koruduğunu dile getirdi.
İlk dört maddenin esaslarının korunacağını, yürütme ve yürürlük maddelerinin çıkarılmasının ardından kalan 97 maddenin yeniden gözden geçirilmesi ve bazı maddelerin değiştirilmesi veya güncellenmesinin kaçınılmaz olduğunu belirtti. Değişiklik yapılmış 51 maddede de geliştirme ve yenileme ihtiyacının bulunduğunu sözlerine ekledi.
1982 Anayasası'nın ilk dört maddesi haricindeki birçok hükmü büyük ölçüde değişmişken, yeni bir anayasa arayışını gereksiz bir tartışma ve hatta kasıtlı bir çarpıtma olarak nitelendirmek yanlıştır. 1982 darbesinin oluşturduğu vesayetçi yapıların her defasında karşısında duran, tüm engellere rağmen barışı ve kardeşliği benimseyen Türk milletine uygun olmayan bu anayasa, kesinlikle kabul edilemez.
Burada vurgulamak gerekir ki yeni bir anayasa sadece bir gereklilik değil, aynı zamanda bir zorunluluktur. Cumhuriyetimizi sivil bir anayasa ile taçlandırmak, toplumun her kesiminin sorumluluğudur. Bu mesele yalnızca bir bireyin değil, tüm milletin ortak konusudur.
Son yirmi beş yılda atılan adımlarla giderek daha demokratik ve sivil bir yapıya sahip olan, kurumsal kapasitesini artıran ve yerli savunma sanayi alanında atılımlar yaparak küresel güç haline gelmiş bir Türkiye gerçeği bulunmaktadır.
Milleti odağa alan ve halkın barış ile kardeşlik iklimini güçlendiren Terörsüz Türkiye sürecinin hedefine ulaşması için yeni anayasanın temellerinin atılması kaçınılmazdır. 2023 ruhuna uygun olarak geliştirilecek yeni anayasa, 2053 ve 2071 vizyonlarına uygun bir şekilde Türk milletinin bağımsızlık mücadelesi ile anayasal birikimimizin kazanımlarını kapsayacağından emin olunmalıdır.
Bu yeni anayasa ile Türk vatandaşlığı, resmi dil olarak Türkçe, cumhuriyetin temel ilkeleri, üniter yapı ve laiklik gibi unsurlar kesinlikle korunacaktır. Bu konular üzerinden yapılacak istismar politikalarına ve bilinçli çarpıtmalarla süreci gölgelemeye asla izin verilmeyecektir. Bu bağlamda farklı düzenlemelerin tartışılması mümkün değildir.
Demokrasi ve Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi de korunması gereken değerler olarak öne çıkmaktadır. Halkın iradesini güçlendiren etkili iki oy hakkı ve yüzde 50+1 kuralı, halkın iradesine aykırı bir şekilde değiştirilemez. Millet, iradesini zayıflatacak bu tür girişimlere asla müsaade etmeyecektir.
Anayasa, doğrudan uygulanabilir sonuçlar doğuran bir düzenleme olmaktan çok, bir güvence sistemidir. Geleceğimiz olan çocuklarımıza ve gençlerimize bu güvenceyi sağlamak bizim asli görevimizdir. Ayrıca, çağın gerekliliklerine uygun hak ve özgürlükleri kapsayan, temel değerlere zarar veren hukuk anlayışlarına ve neoliberal saldırılara karşı tedbirler alan, milli perspektif taşıyan bir anayasa, milletimizin en öncelikli ihtiyacıdır.
Yeni anayasa ile beraber TBMM İçtüzüğü, Siyasi Partiler Kanunu ve seçim yasalarının yenilenme gerekliliği de açığa çıkmaktadır. Hukuk Politikaları Kurulu olarak, tüm bu konularda fikri destek sağlama taahhüdümüzü yinelemek istiyorum. Bugün toplumsal birliğimizin en güçlü şekilde hissedildiği bir dönemde yapılan çalışmaların özel bir önemi bulunmaktadır.
Türkiye’nin her bireyinin kendini önemli bir parça olarak gördüğü kapsayıcı bir anayasaya yönelik hukuk politikası geliştirme çabalarına katkıda bulunmak, herkesin hakkıdır ve aynı zamanda ulusal bir sorumluluktur. Günümüzde, dünya genelinde görünür bir kural ve kurum referansı kalmadığı için kaba güç ve düzensizlik, kaotik bir küresel yapının hakimiyetini sağladı.
Bu şartlarda yeni anayasa ile oluşturulacak sağlam ve daha etkili bir kural sistemi, Türkiye’ye hukukun içinde ve hukuksal destekle yükselmek için birçok fırsat sunacaktır. Kısacası, Türkiye büyük bir yürüyüşe başlamaktadır. Yeni anayasa, bu yürüyüşün itici gücü olacaktır.
Türk milletinin tüm bileşenlerinin, Türkiye toplumunun her kesiminin ve halkın her grubunun, yeni anayasayı oluşturma hakkını asli kurucu irade yetkisiyle kullanarak hedefe ulaşacağına eminiz. Ayrıca, temsili kurucu irade olarak TBMM’nin en geç 29. dönemde yeni anayasayı hazırladığında, zorunlu halk oylamasında yüksek bir oy oranıyla bu anayasanın kabul edileceği görülmektedir.
