Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, pandemi döneminde çalışmasına rağmen Sosyal Güvenlik Kurumu'na (SGK) prim günleri eksik bildirilen bir akademisyenin açtığı davada önemli bir karara imza attı. Yüksek mahkeme, 189 günlük eksik hizmet süresinin tescil edilmesine ilişkin kararı onadı. Bu kararın, benzer durumda bulunan çalışanların açacağı hizmet tespiti davaları açısından önemli olduğu ifade edildi.
Koronavirüs salgını döneminde fiilen çalıştığı halde sigorta prim günleri eksik bildirilen çalışanları ilgilendiren bu yargı kararı gündeme geldi.
DAVA SÜRECİ
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, özel bir üniversitede görev yapan akademisyenin eksik bildirilen sigorta günlerinin tescil edilmesi amacıyla açtığı davada yerel mahkemenin kararını onadı. SGK Uzmanı İsa Karakaş'ın Türkiye gazetesinde aktardığı bilgiye göre, akademisyenin 189 günlük eksik hizmet süresinin sigorta kayıtlarına eklenmesine hükmedildi.
Pandemi döneminde doktor öğretim görevlisi olarak çalışan akademisyen, eğitim faaliyetlerini çevrim içi sürdürmesine rağmen SGK kayıtlarında çalışma günlerinin eksik gösterildiğini ileri sürdü. 1 Aralık 2020 ile 30 Haziran 2021 tarihleri arasında tam zamanlı ve kesintisiz çalıştığını belirterek hizmet tespiti davası açtı.
MAHKEME KARARLARI
Davayı inceleyen İş Mahkemesi, bilirkişi raporu ve dosyadaki deliller doğrultusunda akademisyenin belirtilen dönemde fiilen ve tam zamanlı çalıştığı sonucuna ulaştı. Mahkeme, SGK'ye eksik bildirilen 189 günlük hizmet süresinin tescil edilmesine karar verdi. Karara üniversite yönetimi ve SGK itiraz ederek istinaf başvurusunda bulundu.
Bölge Adliye Mahkemesi, akademisyenin fiili çalışmasının sabit olduğu sonucuna vararak 189 günlük hizmet süresinin tesciline ilişkin hükmü korudu. İstinaf aşamasının ardından dosya Yargıtay'a taşındı. Üniversite, temyiz başvurusunda bilirkişi raporunun yetersiz olduğunu ve mahkemenin hatalı değerlendirme yaptığını savundu. SGK ise bilirkişi raporunun denetime elverişli olmadığını öne sürdü.
ÖNEMLİ DEĞERLENDİRMELER
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, üniversite ve SGK'nın itirazlarını kabul etmedi. Yüksek mahkeme, akademisyenin fiilen çalıştığı döneme ilişkin 189 günlük eksik hizmet süresinin tescil edilmesine yönelik kararı onadı. Böylece akademisyenin pandemi döneminde SGK'ye eksik bildirilen çalışma günlerinin hizmet süresine eklenmesine ilişkin hüküm kesinleşti.
Bu kararı değerlendiren SGK Uzmanı İsa Karakaş, pandemi döneminde kısa çalışma uygulamasından yararlanıldığı gerekçesiyle primleri eksik bildirilen fakat fiilen çalışmaya devam eden kişilerin de benzer hak kayıpları yaşamış olabileceğine dikkat çekti.
Karakaş, kararın yalnızca davayı açan akademisyen açısından değil, salgın döneminde evden veya iş yerinden çalışmasına rağmen sigorta primleri eksik bildirilen çalışanlar açısından da önem taşıdığını ifade etti.
Karakaş, “Bu karar, sadece bir çalışanın değil; pandemide evini atölyeye, ofise çevirip eylemli olarak çalışan ama primi gasp edilen milyonlarca çalışanın SGK’sini ve dolayısıyla emekliliğini kurtaran emsal nitelikte bir meşaledir” değerlendirmesinde bulundu. Ayrıca, pandemi döneminde çalıştıkları halde SGK'ye prim günleri eksik bildirilen kişilerin haklarını arayabileceğini belirtti.
Söz konusu karar, fiili çalışmanın mahkeme tarafından tespit edilmesi halinde eksik bildirilen hizmet sürelerinin sigorta kayıtlarına eklenebilmesi açısından örnek teşkil ediyor. Ancak karar, pandemi döneminde prim günü eksik bildirilen herkesin sigorta kayıtlarının kendiliğinden düzeltileceği anlamına gelmiyor. Benzer uyuşmazlıklarda fiili çalışma durumu, deliller ve dava açma koşulları ayrı ayrı değerlendiriliyor.
Eksik prim günlerinin tescil edilmesi, sigortalılık süresi ve emeklilik hesabı bakımından önemli bir husus olarak öne çıkıyor.
