Kadın kanserleri genellikle belirgin şikayetler olmadan sessiz bir şekilde gelişebiliyor. Zaman zaman vücudun verdiği küçük sinyaller, günlük yaşamın koşturmacası içinde yorgunluk, stres, hormonal değişimler veya sıradan bir hastalık olarak göz ardı edilebiliyor.
Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Doç. Dr. Murat Yassa, bazı belirtilerin alışılmışın dışında olması, tekrar etmesi, giderek artması veya iki haftadan uzun sürmesi durumunda dikkate alınması gerektiğini belirtti. Dr. Yassa, "Çünkü olası bir kanser başlangıcı için iki hafta bile tedavi sürecini değiştirebilir" diye konuştu.
Özellikle rahim, rahim ağzı ve yumurtalık kanserlerinde görülen belirtilerin mutlaka kanser anlamına gelmediğini, ancak vücudun normal işleyişinde ortaya çıkan ve geçmeyen durumların araştırılmasının önemli olduğunu vurguladı.
Jinekolojik kanserlerin tanısının hangi evrede konduğunun hayati bir fark yarattığını belirten Yassa, rahim kanserinin erken evrede tespit edilmesi halinde beş yıllık sağ kalım oranının yüzde 90'ın üzerinde olduğunu ifade etti.
Aynı hastalığın ilerlemiş evrelerinde ise bu oranın belirgin ölçüde azaldığını sözlerine ekleyen Dr. Yassa, "Erken evre demek; genellikle daha az invaziv bir operasyon, daha az ek tedavi ve daha hızlı bir iyileşme demektir" ifadelerini kullandı. Kadın kanserlerinde dikkat edilmesi gereken beş erken uyarı işaretine değinen Yassa şu noktaları aktardı:
MENOPAUZ SONRASI KANAMA
Menopoz dönemine girmiş her kadında görülen kanamalar, miktarı ne olursa olsun mutlaka değerlendirilmelidir. Rahim kanseri tanısı konulan kadınların yaklaşık yüzde 90'ında ilk belirti menopoz sonrası kanamadır. Menopoz sonrası kanama yaşayan kadınlarda ise yaklaşık yüzde 9'unda rahim kanseri saptanıyor.
Menopoz öncesindeki geçiş döneminde meydana gelen ara kanamalar, alışılmadık şekilde uzayan veya yoğun kanamalar da dikkate alınmalıdır.
ŞİŞLİK VE DOYMA HISSI
Yumurtalık kanserinin erken belirtileri sindirim sorunlarıyla karışabilir. Karında sürekli şişkinlik, az yemekle doyma hissi, bel bölgesinde kıyafetlerin daralması ve karında dolgunluk hissi bu durumların başında geliyor. Bu tür şikayetler yeni başladıysa, sürekli tekrarlıyorsa ve birkaç hafta boyunca devam ediyorsa, kadın hastalıkları muayenesi gereklidir.
Dr. Yassa, "Hastaların önemli bir kısmı, aylarca hazımsızlık ilacı kullanıp kadın doğum uzmanına en son başvuruyor. Şişkinlik geçmiyorsa mutlaka yumurtalıkların da değerlendirilmesi gerekiyor" şeklinde konuştu.
CİNSEL İLİŞKİ SONRASI KANAMA
Cinsel ilişki sonrası oluşan kanama veya kötü kokulu akıntı, rahim ağzı kanserinin erken dönem bulguları arasında yer alıyor. Rahim ağzı kanseri, uzun süren öncül lezyon evresindeki tarama testleri sayesinde tespit edilebilmesi nedeniyle önlenebilir kanserler arasında yer almaktadır.
Ülkemizde 30 ile 65 yaş aralığındaki kadınlar için beş yılda bir HPV testi, ulusal tarama programı çerçevesinde ücretsiz olarak sunulmaktadır. Ayrıca, HPV aşısı rahim ağzı kanserine karşı etkili bir koruma sağlamaktadır.
SÜREKLİ KASIK AĞRISI, SIK İDRARA ÇIKMA VE BAĞIRSAK ALIŞKANLIĞINDA DEĞİŞİKLİK
Kasık veya alt karın bölgesinde devam eden ağrı, artan sık idrara çıkma isteği ve açıklanamayan kabızlık, yumurtalık ve rahim kanserleri ile ilişkili olabilecek bulgulardandır. Bu tür şikayetler genellikle iyi huylu rahatsızlıklarla bağlantılı olsa da, belirtilerin yeni başlaması, artış göstermesi ve birden fazla olgunun bir arada görülmesi durumunda detaylı bir inceleme yapılması şarttır.
DİŞ GENİTAL BÖLGEDEN GEÇMEYEN KAŞINTI, YARA VEYA RENK DEĞİŞİKLİĞİ
Vulva kanseri, daha nadir görülen bir durum olup belirtileri çoğu zaman uzun süre mantar enfeksiyonu olarak düşünülerek göz ardı edilebilir. Haftalarca devam eden kaşıntı, iyileşmeyen genital yaralar, kalınlaşan ya da renk değiştiren cilt alanları ve yeni oluşan kabarıklıkların muayene edilmesi gerekir. Kaşıntıların kremle geçmemesi halinde biyopsi için hızlı bir karar verilmesi önem taşımaktadır.
Yumurtalık ve rahim kanserleri için genel halk arasında uygulanmakta olan bir tarama testi bulunmadığından, belirtilerin bilinmesi ve düzenli jinekolojik muayenelere gitmek erken tanı için hayati bir öneme sahiptir.
Doç. Dr. Murat Yassa, normalden fazla kilolu veya polikistik over sendromu yaşayan bireylerde rahim kanseri riskinin önemli ölçüde arttığını vurgulayarak, bu kişilerin daha sık takip edilmesi gerektiğini belirtmektedir. Ailesinde meme, yumurtalık, rahim veya bağırsak kanseri öyküsü bulunan kadınların kalıtsal risk değerlendirmesi yapılması ve daha sık izlenmesi gerekebilmektedir.
Şikayetlere, açıklanamayan kilo kaybı ve sürekli yorgunluk da eklendiğinde, zaman kaybetmeden doktora başvurmak kritik bir önem taşır.
Doç. Dr. Murat Yassa, rahim ve yumurtalık kanserlerinde cerrahinin tedavi sürecinin temelini oluşturduğunu ve erken evredeki ameliyatların genellikle daha az müdahale gerektirdiğini ifade ederek şu şekilde konuşmuştur: "Erken evrede tespit edilen rahim kanseri hastalarının uygun durumlarında, karın kesisi açılmadan vajinal laparoskopi (vNOTES) ile kapalı cerrahi uygulayabiliyoruz.
Bu hastalar genellikle ertesi gün taburcu olabiliyor ve ağrı seviyeleri daha düşük oluyor. Ancak bu seçeneğin kullanılabilir hale gelmesi, hastalığın erken aşamada tespit edilmesine bağlıdır. Belirtileri göz ardı eden hastalar, hem tedavi şanslarını hem de daha az zorlayıcı tedavi yöntemlerini kaybetmektedir."
