Beslenme ve Diyet Bölümü’nden Uzm. Dyt. Ayça Sena Yılmaz, folatın vücut sağlığı açısından önemli bir vitamin olduğunu belirtti. Uzun süren yorgunluk ve kansızlık belirtileri görüldüğünde, beslenme düzeninin gözlemlenmesi gerektiğinin altını çizdi.
Yılmaz, B9 vitamini olarak da bilinen folatın vücudun DNA’sının üretimi ve onarımında, hücre bölünmesinde hayati rol oynadığını kaydetti. Yılmaz, “Folat, dokulara oksijen taşıyan kırmızı kan hücrelerinin üretimine katkıda bulunur. Vücut, bu vitamini kendisi üretemediğinden, besin kaynaklarıyla alınması zorunludur.” dedi.
Folat açısından zengin gıdalar arasında koyu yeşil yapraklı sebzeler, ıspanak, lahana, brokoli, baklagiller, bezelye, kuruyemişler ve turunçgillerin yer aldığını ifade etti. Ayrıca, zenginleştirilmiş ekmek ve tahıl ürünlerinde sentetik B9 vitamini olan folik asidin bulunabileceğini ekledi. Folat eksikliğinin, kırmızı kan hücrelerinin üretimini olumsuz etkileyerek megaloblastik anemiye yol açabileceğine değinen Uzm. Dyt.
Yılmaz, bu durumda kişilerin belirgin yorgunluk, halsizlik, nefes darlığı, baş ağrısı ve iştahsızlık şikayetleri yaşayabileceğini belirtti. Folat eksikliğinin yarattığı belirtilerin, günlük yaşamda stresle veya yoğunlukla ilişkilendirilebileceğinden göz ardı edilebileceğini ifade etti. Yılmaz, “Uzun süren yorgunluk ve kansızlık belirtileri olan bireylerin beslenme alışkanlıkları değerlendirilmeli ve gerekli olduğunda kan değerleri kontrol edilmelidir.” şeklinde konuştu.
Folatın, gebelik döneminde özellikle önemli olduğunu belirten Yılmaz, “Gebelikten önce ve ilk dönemlerde yeterli folik asit alımı, bebeğin beyin ve omuriliğinin sağlıklı gelişimine katkıda bulunur. Yetersiz folik asit alımı, spina bifida ve anensefali gibi nöral tüp defektleriyle ilişkilendirilmiştir.” ifadesini kullandı.
Bu nedenle, gebelik planlayan kadınların folik asit ihtiyaçlarını doktor ve diyetisyen önerileri doğrultusunda değerlendirmelerinin önemli olduğunu vurguladı. Folatın sadece kadınlar için değil, erkeklerde de sperm üretimi açısından önemli olduğu kaydedildi. Yeterli folat seviyesinin sperm hücrelerinin DNA bütünlüğünü koruduğu, düşük folat seviyelerinin ise sperm kalitesi ve hareketliliği üzerinde olumsuz etkiler yaratabileceği belirtildi.
Uzm. Dyt. Yılmaz, yoğun adet kanaması yaşayan kadınların demir eksikliği ve kansızlık riskinin arttığını da hatırlattı. “Folat, kırmızı kan hücrelerinin üretiminde kritik bir rol oynar.
Bu nedenle, bu kişilerde yeterli ve dengeli beslenmenin önemi artmaktadır.” diye ekledi. İleri yaşlarda da dengesiz beslenmenin, bazı vitamin ve mineral eksikliklerinin gelişme riskini artırdığını söyledi.
Alkol tüketiminin folat emilimi ve vücutta kullanılmasını olumsuz yönde etkileyebileceğine dikkat çeken Yılmaz, bu durumun özellikle ileri yaştaki bireylerde halsizlik, unutkanlık veya iştahsızlık gibi belirtilerin yalnızca yaşlılıkla ilişkilendirilmemesi gerektiğini belirtti.
