California Teknoloji Enstitüsü öncülüğünde gerçekleştirilen bir çalışma, Dünya'da yaşamın gelişimini etkileyen oksijenleşme sürecine ilişkin 2 milyar yıllık kimyasal izlerin, küresel karbon krizine işaret etmediğini ve yerel jeolojik olaylardan kaynaklanmış olabileceğini gösterdi. Bu uluslararası araştırmada, Rusya'nın Karelya bölgesinde yer alan Zaonega Formasyonu'ndan elde edilen kayaç örnekleri incelendi.
Bilim insanları, bu örneklerin mikroskobik gözeneklerinde hapsolmuş gazları analiz ederek, gezegen çapında önemli bir çevresel değişimi temsil ettiği düşünülen karbon izotopu anomalilerini mercek altına aldı.
YEREL OLAYLARIN ETKİSİ
Uzun yıllardır 'Shunga-Francevillian olayı' olarak bilinen ve Dünya'nın karbon dengesinin bozulduğunu gösterdiği varsayılan sinyalin, aslında birkaç yüz kilometrekarelik sınırlı bir denizel tortul havzasında meydana geldiği tespit edildi. Analiz sonucunda, deniz tabanındaki organik madde zengini tortul tabakanın içine sızan magma, bölgeyi ısıtarak metan ve propan gibi hidrokarbonların açığa çıkmasına neden oldu.
Bu gazların metanla beslenen mikroorganizmalar tarafından tüketilmesi sonucunda, hafif karbon izotopu izleri taşıyan biyokütleler oluştu ve günümüze kadar kayaçlara hapsoldu.
GELECEK AŞAMALAR
Çalışmanın başyazarı Dr. Nivedita Thiagarajan, modern petrol ve gaz havzalarında gözlemlenen kimyasal süreçlerin, 2 milyar yıllık tortullarda benzer şekilde görüldüğünü belirtti. Bu referans bölgenin, küresel bir felaketi temsil etmediğini vurguladı. Uluslararası bilim ekibi, gelecek aşamada Gabon'daki 'Francevillian Havzası'ndan çıkarılan sondaj karotlarını inceleyecek.
Eğer benzer yerel mekanizmalar orada da geçerli olursa, erken Dünya'nın evrim modellerinin yeniden gözden geçirilmesi gerekecek.
