Sivas’ın Yıldızeli ilçesindeki Kayalıpınar’da gerçekleştirilen kazılarda, Anadolu’nun tarihi açısından önemli bir arşiv gün yüzüne çıktı. Eski Asur ve Hitit kaynaklarında Šamuḫa olarak bilinen yerleşimde, Hitit Kralı II. Tudhaliya dönemine ait çivi yazılı tabletler keşfedildi.
Kültür ve Turizm Bakanlığı, 2026 yılı kazılarında toplam 131 tablet ve tablet parçasının ortaya çıkarıldığını duyurdu. Önceki sezonda bulunan 53 tablet ve parça ile birlikte toplamda 184’e ulaşan bu sayı, Kayalıpınar’daki kraliyet arşivinin 21. yüzyılda keşfedilen en kapsamlı Hititçe arşiv olduğunu vurguladı.
Arşivde öne çıkan belgelerden biri, yaklaşık 3 bin 400 yıl önce şehirler arasında yayılan yüksek ateşli bir hastalığa ilişkin kayıtlar içeriyor. Özellikle çocuklar ve bebekler üzerinde etkili olduğu anlaşılan bu salgın nedeniyle kraliyet ailesinin sağlık durumları fal ve kehanet yoluyla takip edilmiş.
Belgelere göre, henüz anne sütü ile beslenen bir bebek prensesin hastalığı ve sağlık durumu hakkında bilgi yer alırken, başka bir tablette prensesin cenaze ritüeli kayda geçirilmiş. Bu tabletler, Hititlerin yalnızca saray yaşamı değil, aynı zamanda dönemin askerî gelişmeleri hakkında da bilgiler sunuyor.
Batı Anadolu’daki Hitit generallerinin krala gönderdiği bir mektupta, bölgenin düşmanlar tarafından kuşatıldığı ve asker, at ile savaş arabası talep ettiği belirtiliyor. Mektupta, gerekli desteğin ulaşmaması durumunda Hitit ordusunun yok olabileceğine dair uyarılara da yer veriliyor. Kayalıpınar’daki arşiv, Hititlerin inanç ve kehanetlerine dair yeni bilgiler de sunmakta.
Tabletlerden birinde, kuş falcılarının Šamuḫa dışındaki farklı bölgelere yaptıkları yolculuklar, konakladıkları kentler ve gözlemledikleri kuşlar kaydedilmiş. Bu belgelerin, Hititlerde kuş falının nasıl uygulandığı ve yorumlandığı konusundaki verileri de önemli ölçüde artırdığı kaydedildi. Kral II.
Tudhaliya dönemine ait tabletlerin Hitit tarihi, dinî uygulamaları, dil yapısı, devlet yönetimi ve kâtiplik kültürü hakkında yeni bilgiler sunduğu ifade edildi. Kayalıpınar kazıları, 2021 yılından bu yana Kültür ve Turizm Bakanlığının izniyle Koç Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Çiğdem Maner başkanlığındaki ekip tarafından yürütülmektedir.
