Gaziantep Büyükşehir Belediyesi, kadınların ekonomik yaşama daha sağlam adımlarla katılmaları ve kırsal kalkınmanın sürdürülebilirliğini sağlamak için kadın kooperatiflerine yönelik desteklerini artırıyor. Tarımsal üretimden gıda işleme, modern kurutma teknolojilerinden paketlemeye kadar çeşitli alanlarda gerçekleştirilen projelerle kadınların üretim kapasiteleri yükseltilirken, yerel ürünlerin değer kazanması sağlanıyor.
Bu projeler, Oğuzeli, İslahiye, Karkamış, Araban ve Nurdağı'nda yürütülüyor ve kadın emeğinin ekonomik bir güce dönüşmesini hedefliyor. Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanı Fatma Şahin, kadınların üretimde daha aktif bir rol alması ve kendi ekonomik güçlerini oluşturması adına çeşitli çalışmalar yürütüyor.
Bu kapsamda, kadın kooperatiflerinin üretim altyapılarının güçlendirilmesiyle kırsal alanlarda ekonomik faaliyetlerin çeşitlendirilmesi ve yerel üretimin desteklenmesi hedefleniyor. Üretim tesisleri, eğitim olanakları, teknoloji, işleme ve pazarlama imkanları gibi unsurların bir arada sunulması, kadınların sadece üretici değil, ekonomik kalkınmanın aktif paydaşları haline gelmelerine olanak tanıyor.
Sürdürülebilir Tarım ve Kırsal Kalkınma Daire Başkanlığı öncülüğünde yürütülen projelerde, kadın kooperatiflerinin altyapıları güçlendirilirken, işleme ve paketleme tesislerinin kurulması, makine ve ekipman desteği sağlanması amaçlanıyor. Kamu kurumları, kalkınma ajansları ve uluslararası kuruluşlarla yapılan iş birliği sayesinde, kadınların tarımsal üretime katılmaları sağlanırken, aynı zamanda ürünlerini işleyip pazara sunmalarına da imkân tanınıyor.
Böylelikle yerel tarım ürünlerinin ekonomik değerinin artırılması, üreticilerin desteklenmesi ve kırsal alanlarda istihdam imkanlarının geliştirilmesi hedefleniyor.
KADIN KOOPERATİFLERİNE YATIRIMLAR
Gaziantep Büyükşehir Belediyesi, her ilçenin tarımsal potansiyeli ve yerel ürünleri göz önünde bulundurularak projeler geliştiriyor. Örneğin, Oğuzeli Ezogelin Kadın Girişimi Üretim ve İşletme Kooperatifi, bu destek çalışmalarının öne çıkan örneklerden biri.
Ayrıca, İpekyolu Kalkınma Ajansı ile işbirliği içinde yürütülen “Sürdürülebilir Kırsal Kalkınma İçin; Tarıma Değer, Kadına Değer, Topluma Değer” projesi çerçevesinde Oğuzeli Sazgın Mahallesi’nde kadınların tarım ve gıda alanında eğitim alabilecekleri Tarım Okulu, yani Gastronomi ve Tarımsal Eğitim Merkezi kurulmuştur.
Bu merkez, toplamda 45 bin metrekarelik bir alan üzerinde yer almakta olup, 25 bin metrekarelik sera alanı ve 2 bin 500 metrekarelik bir gıda işletmesine sahiptir. Ayrıca, örtü altı fide, fidan, meyve ve sebze yetiştirilmesine olanak tanıyan sera alanının yanı sıra nar ve üzüm işleme ile dondurarak kurutma tesisleri de burada bulunmaktadır.
Proje kapsamında 200 kadına kooperatifleşme eğitimi verilmiştir. Eğitimlerin tamamlanmasının ardından gönüllü kadınların birleşmesiyle Oğuzeli Ezogelin Kadın Kooperatifi faaliyete geçti ve bu sayede kadınlar, dondurarak kurutma tesisinde üretim yapma imkanına sahip oldu. Modern teknolojiler, gıdaların besin değerlerini en iyi şekilde koruyarak kurutulmasına olanak tanırken, kadın üreticilerin geleneksel yöntemlerinin yanı sıra yenilikçi uygulamalar da gerçekleştirmesine olanak sağlıyor.
Bu tesis, kadınların teknolojik üretim süreçlerinde deneyim kazanmalarına ve tarımsal ürünlerin işleyerek farklı pazarlarla buluşmasına da katkıda bulunuyor. Oğuzeli’nde bulunan bir başka çalışma, “Bağlar ve Narlar İçinde Bir Şehr-i Ayıntabı” adlı projeyi içeriyor. GAP ve Gaziantep Valiliği ile ortak yürütülen bu projede Gastronomi ve Tarımsal Eğitim Merkezi çerçevesinde nar ve üzüm işleme entegre tesisi kuruldu.
Kadın kooperatiflerinin burada üretim yapabilmesi amacıyla hayata geçirilen bu projeyle, yerel ürünlerin değerlendirilmesi, bölge ekonomisinin güçlenmesi ve istihdamın artırılması hedefleniyor. Kooperatifin üretim kapasitesinin artırılmasına yönelik bir diğer destek, Ticaret Bakanlığı'nın Koop-Des programı aracılığıyla sağlandı. “Koop-Des Nar Pekmezi Üretim Tesisi” projeleri ile kooperatif, yüzde 75 oranında makine ve ekipman hibe desteği elde etti.
Bu destekle, nar işleme tesisine ek makineler kazandırıldı. Kadınların emeklerinin pazara ulaşması açısından önemli bir gelişme kaydedildi. Oğuzeli Ezogelin Kadın Kooperatifi, kurutmalık ürünlerin satışını gerçekleştirebilmek için Metro Market ile görüşmeler yürüttü ve bitkisel üretimle ilgili gıda güvenliği denetimlerini başarıyla geçti.
Denetimlerin sona ermesinin ardından marketle sözleşme imzalayan kooperatif, kurutulmuş ürünlerini tedarik etmeye başladı. Bu gelişme, kadın kooperatiflerinin üretim kapasitelerini güvenilir tedarik zincirleri ile bir araya getirmesi açısından büyük bir öneme sahip. Gaziantep’in tarımsal üretim potansiyeli yüksek ilçelerinden İslahiye’de, Yesemek Kadın Girişimi Üretim ve İşletme Kooperatifi aracılığıyla kadınların üretim alanındaki rolleri güçlendiriliyor.
Uluslararası Göç Örgütü (IOM) ile ortaklaşa yürütülen “Güneş Enerjisi ile Biber Kurutma Tesisi” projesi çerçevesinde kurulan tesis, kadınların güneş enerjisini kullanarak çeşitli geleneksel ürünler üretmelerine imkan tanıyor. Bu ürünler arasında kırmızı pul biber, biber ve domates salçası, kuru domates, üzüm pekmezi ile koruk ekşisi yer almaktadır.
Gaziantep Büyükşehir Belediyesi’nin teşvikleriyle bir araya gelen kadınlar, yerel ürünleri değerlendirerek ekonomik bağımsızlıklarını güçlendirmeye katkı sağlıyor. Üretim için gerekli altyapının oluşturulması, kadınların kendi emekleriyle gelir elde etmelerine olanak tanıyan bir çalışma alanı yaratmayı hedefliyor. İslahiye’deki üretim kapasitesinin artırılmasına yönelik bir başka girişim de Kızılay ile iş birliğiyle gerçekleştirildi.
Bu proje çerçevesinde Yesemek Kadın Kooperatifinin üretim tesisine salça yapımı için gerekli makineler ve ekipmanlar sağlandı. Böylece kooperatifin üretim imkanlarının geliştirilmesi ve işleme süreçlerinin desteklenmesi amaçlandı. İslahiye ilçesinde üzüm üreticileri için GAP ve Gaziantep Büyükşehir Belediyesi iş birliğiyle geliştirilen “Yaş Üzüm İşleme ve Paketleme Tesisi” projesinde önemli ilerlemeler kaydedildi.
Üzüm üretiminin yüksek olduğu bu bölgede, üreticilerin ürünlerine katma değer sağlamak ve ekonomik kazanç elde etmek amacıyla planlanmış olan tesisin makine alımları ve teslimatları tamamlandı. İnşaat faaliyetleri ile makine montajı sona eren tesisin, yeni sezonda açılarak üretime geçmesi bekleniyor. Ayrıca, Gaziantep Büyükşehir Belediyesi, Karkamış ilçesinin tarımsal ürünlerinden nane üzerine de bir çalışma yürütmektedir.
GAP Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı ile Gaziantep Büyükşehir Belediyesi arasında imzalanan ortak protokol çerçevesinde gerçekleştirilen “Nane Eleme ve Paketleme Tesisi” projelerinin tüm aşamaları tamamlanarak tesis faaliyete başladı. Karkamış’ta kurulan S.S. Elifoğlu Nane Yetiştiriciliği Pazarlama ve Satış Kooperatifi, bu tesisin işletmesini üstlenmiştir.
Tesis, ürünün işlenmesi, elenmesi ve paketlenmesini sağlarken, yerel üretimin daha sistemli bir biçimde değerlendirilmesine olanak tanıyor. Proje, Karkamış’ta nane yetiştiriciliğine destek sunarak, tarımsal ürünlerin işleme süreçleri ile ekonomik değerlerinin artırılması açısından büyük önem taşıyor.
Ayrıca, coğrafi işaretli Araban Sarımsağı’nın ekonomik değerini yükseltmek ve üreticilerin hasat sonrası kayıplarını azaltmak için ilçede sarımsak işleme ve paketleme tesisi de kurulmuştur. GAP Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı’nın desteklediği bu proje; Gaziantep Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı, Gaziantep Büyükşehir Belediyesi ve Araban Belediyesi arasında imzalanan iş birliği protokolü çerçevesinde hayata geçirilmektedir.
Tesis, Araban Sarımsağı’nın hasat sonrası konserve veya toz gibi farklı şekillerde işlenerek katma değerli ürünlere dönüştürülmesini amaçlamaktadır. Böylece ürün değerlendirme seçenekleri artacak, olası kayıplar önlenecek ve bölgedeki sarımsak üreticileri ile kooperatifler desteklenecektir. Tesis için gerekli makine alımları tamamlanmış olup, tahsis edilen üretim alanına teslim edilmiştir.
Alanla ilgili çalışmalar tamamlandıktan sonra tesis üretime hazır hale getirilmiştir. Tesisin işletmesini Araban Sarımsak Üreticileri Birliği üstlenecektir. Gaziantep Büyükşehir Belediyesi, 6 Şubat depremlerinden etkilenen bölgelerde kadın kooperatiflerinin üretim ve pazarlama faaliyetlerini sürdürebilmesi amacıyla destek sağlamaktadır.
İpekyolu Kalkınma Ajansı tarafından desteklenen “Nurdağı Biberine Değer Katan Kadınlar Projesi” çerçevesinde, depremden etkilenen iki kadın kooperatifinin üretim faaliyetlerinin devam edebilmesi için tesis altyapıları yenilenmiştir. Bu kapsamda, tesis alanlarında bina tadilatları yapılmış, makine ve ekipmanların bakım onarımları gerçekleştirilmiş ve zarar gören ekipmanlar temin edilmiştir.
Üretim için gerekli açık alanların inşası da tamamlanmış olup, üretime hazır hale getirilen tesisin açılışının yapılması planlanmaktadır. Proje, depremden etkilenen kadınların üretime yeniden katılımını, kooperatiflerin faaliyetlerini sürdürmesini ve yerel ekonomik hayatın güçlenmesini teşvik etmeyi amaçlamaktadır. Gaziantep Büyükşehir Belediyesi, kadın kooperatiflerine destek amacıyla çeşitli projeler geliştirmekte.
Bu projeler, tarımsal üretimden gıda işleme, modern teknoloji entegrasyonundan ürünlerin pazara ulaştırılmasına kadar geniş bir perspektif sunuyor.
Örneğin, Oğuzeli'nde meyve kurutma ve nar ile üzüm işleme yöntemleri, İslahiye'de güneş enerjisi kullanılarak kurutma ve yaş üzüm paketleme çalışmaları, Karkamış'ta nane işleme faaliyetleri, Araban'da sarımsak paketleme uygulamaları ve Nurdağı'nda deprem sonrası üretim alanında yeniden yapılanma bu bütüncül yaklaşımın örnekleri arasında yer alıyor.
