Cumhuriyet'in ilk yıllarında Avusturyalı heykeltıraş Heinrich Krippel tarafından yapılan ve 1926 yılında Kars'a gönderilen Atatürk büstü, Kafkas Cephesi Harp Tarihi Müzesi'nde sergilenmeye başlandı. Heykel, Cumhuriyet'in ilanının ardından Atatürk'ün heykellerinin yapılması için başlatılan çalışmalar kapsamında Türkiye'ye davet edilen Krippel tarafından yapıldı.
7 Haziran 1925'te İstanbul'a gelen Krippel, 9 Haziran 1925'te Atatürk ile görüşerek heykel çalışmaları için gerekli pozları aldı. Eserleri arasında yarım gövdeli, diğer adıyla torso formundaki Atatürk heykelleri bulunmaktaydı. Kars'a ulaştırılan büst, 1926 yılında kentte sergilenmeye başlandı ve yaklaşık 35 yıl boyunca Kars Belediyesi binasının önünde yer aldı.
1960'lı yıllarda buradan kaldırılan heykel, bir süre Namık Kemal İlkokulu bahçesinde sergilenmişti. Uzun süre nerede olduğu bilinmeyen eser, yapılan araştırmalar sonucunda Atatürk Kız Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi deposunda bulundu. 2025 yılında Kars Valisi Ziya Polat'ın talimatıyla Kafkas Cephesi Harp Tarihi Müzesi'nde sergilenmeye başlandı.
HEYKEL SANATININ İZLERİNİ TAŞIYOR
Büst, hem Cumhuriyet'in ilk yıllarındaki heykel sanatının izlerini taşıyor hem de Kars’ın kültürel mirasının önemli bir parçası olarak ziyaretçileri karşılıyor. Kars Arkeoloji ve Etnografya Müzesi Müdürü Kaptan Zeynel Abidin Yaşlı, Atatürk heykelinin yapılmasının Cumhuriyet dönemi öncesinde gündeme geldiğini belirtti. Yaşlı, bu fikrin Cumhuriyet'in ilanından sonra hayata geçirildiğini vurguladı.
İstanbul Şehremini Emin Erkul Bey'in Cumhuriyet dönemi sonrası bu durumu dile getirmesiyle Avusturyalı heykeltıraş Krippel İstanbul'a davet edildi. 1925'te İstanbul'a gelen Krippel, Atatürk ile bizzat görüşerek bu heykeli yaptı.
HEYKELİN ÖNEMİ
Yaşlı, heykelin ölçülerinin, vücut hatlarının, kaşlarının ve yüz mimiklerinin birebir yansıtıldığını ifade etti. Dört heykelin 1925-1927 yılları arasında yapıldığını ve bunlardan birinin Kars'a gönderildiğini belirtti. Heykel, Kars Belediyesi'nin önünde 1960'lı yıllara kadar sergilendi ve ardından Kız Meslek Lisesi deposunda muhafaza altına alındı.
2025 yılında bu konunun tekrar gündeme gelmesiyle Kars Valisi Ziya Polat'ın talimatları doğrultusunda heykeli Kafkas Cephesi Harp Tarihi Müzesi'nde sergilemeye başladıklarını dile getiren Yaşlı, sergilenen heykelin Kars için büyük bir öneme sahip olduğunu sözlerine ekledi.
