GLP-1 ilaçları, kilo vermek ve diyabet kontrolü sağlamak için kullanılan önemli tedavi yöntemleridir. Bu ilaçlar, kan şekerini düzenleyen ve iştahı azaltan doğal GLP-1 hormonunu taklit eder. Ancak, hastaların önemli bir kısmı bu tedaviyi bırakmaktadır.
Uzmanlara göre, hastaların yaklaşık yarısı, tedaviye başladıkları ilk yıl içinde ilaçları kullanmayı sonlandırıyor. Bu durumun başlıca nedenleri arasında mide-bağırsak sorunları, ilacın etkisiz olduğu düşüncesi, yüksek maliyetler ve yan etki korkuları yer alıyor. İlaçların bırakılması, genellikle yeniden kilo almak ve kardiyometabolik risklerin artması ile sonuçlanmaktadır.
ARAŞTIRMA BULGULARI
The Lancet Regional Health Europe dergisinde yayımlanan yeni bir araştırma, GLP-1 ilaçlarının bırakılmasının, tedaviye devam edenlere göre ölümcül olmayan kalp krizi, ölümcül olmayan felç veya herhangi bir nedenden ölüm riskini iki kat artırdığını göstermektedir.
Bu oran, tedaviyi bırakmanın ardından her 100 kişide yılda yaklaşık dört vaka görülmesine karşılık, tedaviye devam edenlerde 100 kişide iki olarak hesaplanmıştır.
OBEZİTE RİSKİ ARTIRICI FAKTÖR
Özellikle obezitesi olan bireylerde, tedavinin bırakılması kalp ve damar sağlığı açısından daha büyük riskler taşımaktadır. Vücut kitle indeksi 30’un üzerinde olan bireylerde, GLP-1 tedavisinin bırakılması sonucunda kardiyovasküler risk yüzde 127 artarken, obezitesi olmayanlarda bu artış yalnızca yüzde 61 olarak belirlenmiştir.
ARAŞTIRMA YÖNTEMİ
İtalya Klinik Diyabetologlar Birliği veri tabanında yer alan 300’den fazla diyabet kliniğinin sağlık kayıtları incelenmiştir. Araştırmaya, 2004-2024 yılları arasında GLP-1 tedavisine başlayan, daha önce kardiyovasküler hastalık tanısı bulunmayan 80 binden fazla tip 2 diyabet hastası dahil edilmiştir. Katılımcıların çoğu, önceki nesil GLP-1 ilaçlarını kullanmıştır.
Çalışma, tedaviye devam eden kişilerin GLP-1 ilaçlarını ortalama üç yıl kullanırken, tedaviyi bırakanların bu süreyi bir yılı biraz aşacak şekilde kullanmışlardır. Yeni nesil tedaviler arasında yer alan semaglutid, araştırmada yalnızca küçük bir oranda yer almıştır.
DAHA FAZLA ARAŞTIRMA GEREKİYOR
Çalışmanın yazarları, bulguların, daha önce kardiyovasküler hastalık geçirmemiş tip 2 diyabet hastalarında GLP-1 ilaçlarının uzun süreli kullanımının sağlık açısından önemli olabileceğini belirtmektedir. Ancak, tedavinin bırakılmasının kardiyovasküler risk artışına doğrudan katkıda bulunup bulunmadığını anlamak için daha fazla araştırmaya ihtiyaç duyulmaktadır.