Antalya'nın zengin endemik bitki çeşitliliğinde önemli bir yere sahip olan Termessos çiğdeminin özellikleri ve korunması konusunda AÜ Eğitim Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Gökhan Deniz bilgi verdi. Termessos Antik Kenti'nin tarihi dokusunun yanı sıra doğal biyoçeşitliliğiyle de dikkat çektiğini vurgulayan Prof. Dr. Deniz, bu bitkinin dünya üzerinde yalnızca Termessos'ta bulunduğunu aktardı.
Prof. Dr. Deniz, “Termessos hakikaten arkeolojinin doğayla buluştuğu muazzam bir yer. Burada arkeolojik eserler kadar doğal biyoçeşitliliğimizin temsili de çok önemli. Burası Termessos çiğdeminin yayılış bölgesi.
O kadar hassas coğrafyada, o kadar hassas ekolojilerde yayılış gösteriyor ki dünya üzerinde sadece Termessos Milli Parkı'ndan başlayan yayılışı, Olimpos Beydağları Milli Parkı'na kadar devam ediyor. Dünyada sadece Antalya'yı tercih eden, çok lokal endemik türlerden bir tanesi.” ifadelerini kullandı.
BİTKİLER SONBAHARDA ÇİÇEK AÇIYOR
Geofit bitki türleri arasında yer alan Termessos çiğdeminin sonbaharda çiçek açtığını belirten Prof. Dr. Gökhan Deniz, doğanın renk değiştirdiği dönemde lila çiçekleriyle dikkat çektiğini söyledi. “Termessos çiğdemi sonbahar aylarında çiçeklenen bitki türlerimizden biri.
Doğanın hemen hemen renklerinin hepsinin solduğu, yaprakların yavaş yavaş sarıya döndüğü, döküldüğü bir coğrafyada lila çiçekleriyle açan çok güzel ve gösterişli çiçekleriyle bu dönemdeki en güzel renk ve süslerden biri” dedi.
KOPARILMAKTAN KAÇINMALI
Endemik bitkilerin doğal ortamlarından kopartılmasının popülasyonların devamlılığını olumsuz etkileyebileceğine dikkat çeken Prof. Dr. Deniz, “Toplumumuzun hemen her kesiminin yerde gördükleri, 'Bir tane koparsam ne olur ki?' diye düşündükleri bir türün dünya üzerinde sadece Antalya'mızda yayılış gösterebilen çok lokal bir endemik olabileceğini düşünmeleri gerekiyor. Bu düşünce bile aslında çok önemli” dedi.
BİYOKAÇAKÇILIK TEHDİDİ
Türkiye'nin endemik bitki zenginliğinin biyokaçakçılık faaliyetlerinin hedefi olabildiğini ifade eden Prof. Dr. Deniz, bitkilerin yaprak, yumru ve DNA örneklerinin izinsiz şekilde toplanabildiğini belirtti. “Güzel ülkemiz Türkiye, sahip olduğu çok ender, özgün floristik değerlerle sürekli yerli ya da yabancı kötü niyetli kişilerin amacına konu olabiliyor.
Bu türlerin toplanması, yurt içi veya yurt dışında yasak yollarla satılması durumunda ciddi müeyyideler söz konusu. Biyolojik çeşitliliğe zarar vermenin idari para cezası 699 bin 245 lira” şeklinde konuştu. Prof. Dr. Deniz, yakın geçmişte 660 orkide yumrusunun kaçak yollarla sökülerek yurt dışına çıkarılmaya çalışıldığını hatırlatarak, “Biyokaçakçılıkla mücadelenin toplumun bilinçlendirilmesiyle desteklenmesi gerekiyor” dedi.
VATANDAŞLARA İHBAR ÇAĞRISI
Doğada izinsiz bitki veya hayvan örneği toplandığını görenlerin kolluk kuvvetlerine bilgi vermesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Gökhan Deniz, “Biz üniversitelerde görev yapan akademisyenler olarak 1 bireyin dahi sökülmesi için çok ciddi izinler alıyoruz. 1 bireyi bile sökmeye kıyamıyoruz. Böyle bir ortamda herhangi birinin gelip ülkemizden izinsiz şekilde bunları toplamasına dur dememiz gerekiyor” ifadelerini kullandı.
Ayrıca, Termessos çiğdeminin yanı sıra Likya orkidesi, Çıralı şalbası ve Olimpos şalbası gibi endemik türlerin de korunmasının gerektiğini belirtti. Prof. Dr. Deniz, bu türlerin doğal yayılış alanlarının korunması ve toplumda doğa koruma bilincinin artırılmasının önem taşıdığını sözlerine ekledi.
