Troya'da gerçekleştirilen kazılarda, antik kentin kültür ve sanat tarihine yeni veriler sunan iki buluntu gün yüzüne çıkarıldı. Erken Tunç Çağı'na ait bir idol başı ile Arkaik Dönem'e tarihlenen kemik flüt, burada yaşayan toplulukların müzik kültürü ve sembolik dünyası hakkında önemli ipuçları veriyor.
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Bakanlığın izin ve destekleriyle yürütülen Geleceğe Miras Projesi kapsamında yapılacak 2026 yılı kazıları hakkında sosyal medya üzerinden bilgi verdi. Ersoy, “Troya’nın binlerce yıllık kültür ve sanat tarihine iki yeni keşifle katkı sunuyoruz.
Bakanlığımızın izin ve destekleriyle sürdürdüğümüz 2026 yılı kazılarında, yaklaşık 2.800 yıllık kemik flüt ile 4.500 yıllık insan biçimli bir idol başını gün ışığına çıkardık” dedi. Arkaik Dönem'e ait kemik flütün, Troya kazıları tarihindeki ilk ve tek müzik aleti olma özelliği taşıdığını vurgulayan Bakan Ersoy, “Bu keşifle, Troya’daki müzik kültürüne ilişkin doğrudan bir arkeolojik kanıta ulaştık.
Troya II kent kapısı çevresinde bulunan idol başıyla da Erken Tunç Çağı’nın sembolik dünyasını ve Batı Anadolu’daki kültürel etkileşimleri anlamamıza katkı sağlayacak yeni bir eseri günümüze kazandırdık” şeklinde konuştu.
Bakan Ersoy, kazı ekibine ve projeye katkı sunan tüm ekip arkadaşlarına teşekkür etti. 2800 yıllık kemik flüt, yaklaşık M.Ö. 750-480 yılları arasına tarihleniyor ve bu dönemde müzik, dini ritüellerin yanı sıra sosyal yaşamın da önemli bir parçasıydı. Yeni buluntu, Troya’daki müzik kültürünün varlığına doğrudan kanıt sunuyor.
Flütün gövdesine bağlı kafa kısmının korunmuş olması, eserin yapısı ve işlevi hakkında değerlendirmeler yapmayı sağlıyor. Dönemde üretilen organik müzik aletlerinin günümüze ulaşmasının zorluğu, bu buluntunun önemini artırıyor. Ayrıca, dönemin üflemeli çalgıları arasında syrinx veya panflüt gibi enstrümanlar da bulunmaktaydı.
Troya II kent kapısı çevresindeki çalışmalarda bulunan insan biçimli idol başı ise, yaklaşık M.Ö. 2500 yıllarına tarihleniyor ve Troya'nın Erken Tunç Çağı’ndaki kültürü hakkında yeni bir veri sağlıyor. Küçük boyutlu insan figürlerine benzer idoller, Batı Anadolu'nun MÖ. 3. binyıl arkeolojisinde önemli buluntulardan biridir.
Troya'da daha önce ortaya çıkan benzer örnekler ve bölgedeki diğer merkezlerde bulunan idoller, hem üretim ve kullanım geleneklerini hem de kültürel etkileşimleri anlamak için büyük bir öneme sahiptir. Troya II dönemine ait yeni buluntular, yaklaşık MÖ. 2500-2300 yıllarına tarihlenmektedir.
Bu dönemde, kent Anadolu ile Ege dünyası arasında yoğun bağlantıların kurulduğu bir merkez hâline gelmiş, mimari ve maddi kültürde önemli gelişmeler kaydedilmiştir. Yeni bulunan idol başı, bu dönemin sosyal ve kültürel yapısının daha iyi anlaşılmasına yardımcı olacaktır. Troya'nın yerleşim tarihi, MÖ. 3. binyılın başlarından MS. 13. yüzyıla kadar uzandığı bilinmektedir.
Bu süreç içerisinde kentte on ana yerleşim katmanı belirlenmiştir. MÖ. 12. yüzyılda yaşanan yıkımların ardından yaklaşık dört yüzyıl boyunca yazılı kaynakların bulunmadığı bir dönem yaşanmıştır.
MÖ. 8. yüzyıldan itibaren Troya, Homeros'un destanlarıyla ilişkilendirilerek yeniden önemli bir kültürel ve kutsal merkez olmuştur. 2026 yılındaki kazılarda ortaya çıkan idol başı ve kemik flüt, Troya'nın farklı dönemlerini temsil eden iki yeni eser olarak kentin çok katmanlı tarihine katkı sağlamaktadır.
Bu bulgular, Troya'nın Homeros destanları, Troya Savaşı ve farklı toplumların inançları, sanatları ve yaşam biçimleri ile Anadolu ile Ege dünyası arasındaki ilişkilerinin araştırılmasına olanak tanımaktadır. Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın destekleriyle sürdürülen araştırmalar, Troya'nın kültürel mirasının bilimsel yöntemlerle belgelenmesini, korunmasını ve gelecek nesillere aktarılmasını hedeflemektedir.
