İstanbul'un önemli yapılarından Fener Rum Ortodoks Patrikhanesi, uzun geçmişi ve güncel tartışmalarıyla yeni bir kitapta ele alındı. Araştırmacı Turan Akıncı'nın kaleme aldığı 'Patrikhane – İmparatorluktan Cumhuriyete Fener Rum Patrikhanesi' adlı eser, Eylül 2026'da Remzi Kitabevi tarafından yayımlandı.
Bu kitap, gündemdeki konular arasında yer alan Heybeliada Ruhban Okulu, ekümeniklik iddiaları ve devletle ilişkiler gibi meselelerin tarihsel arka planını inceliyor. Akıncı, güncel tartışmaları anlamak için Cumhuriyet veya Lozan döneminden değil, Ortodoks Kilisesi’nin erken tarihinden başlayarak anlatısını şekillendiriyor.
ROMA VE İSTANBUL ARASINDAKİ AYRIŞMA
Eserin ilk bölümü, Roma ile İstanbul arasındaki ayrışmanın, Doğu-Batı kiliselerinin 1054’teki kopuşunun ve İstanbul Patrikhanesi’nin kuruluşunun temel hatlarını ortaya koyuyor. Ayrıca, İstanbul'un 1453'teki fethinin ardından Osmanlı yönetimi altındaki yeni statüsü, Fatih Sultan Mehmet dönemindeki uygulamalar ve millet sistemi gibi unsurlar detaylı bir şekilde ele alınıyor.
19. yüzyılda ortaya çıkan milliyetçilik akımları, Filiki Eterya'nın oluşumu ve Yunanistan'ın bağımsızlık süreci, Patrikhanenin siyasi konumunu etkileyen faktörler arasında yer alıyor.
MÜTAREKE VE LOZAN DÖNEMİ
Kitapta ayrıca, İmparatorluğun çözülme sürecindeki Mütareke, Sevr ve Pontus girişimleri gibi tarihi olaylar geniş bir şekilde inceleniyor. Cumhuriyetin kurulmasının ardından Türk Ortodoks Patrikhanesi'nin kuruluşu ve Athenagoras, Demetrios ve Bartholomeos dönemlerindeki gelişmeler, yakın tarih perspektifiyle sunuluyor.
Aynı zamanda, eser günümüz meselelerini yalnızca yakın geçmişle sınırlı bir bakış açısıyla değerlendirmeden, Fener Rum Patrikhanesi'nin İstanbul'un tarihi ve uluslararası diplomasi içindeki yerini kapsamlı bir şekilde ele alıyor.
