Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Acil Tıp ve Fitoterapi Uzmanı Prof. Dr. Türker Yardan, doğadan toplanan mantarların, karaciğer ve böbrek yetmezliğine kadar ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceği konusunda vatandaşları uyardı. Yağışların artışıyla birlikte doğada kendiliğinden yetişen mantarların sayısının çoğaldığını ve bunun da zehirlenme riskini artırdığını ifade etti.
Özellikle amanita phalloides (köy göçüren) türünün, ölümcül mantar zehirlenmelerinin başlıca sebeplerinden biri olduğunu belirten Yardan, bu mantarların tüketimi sonrasında zehirlenme belirtilerinin genellikle 6 ile 12 saat arasında ortaya çıktığını söyledi. İlk aşamada bulantı, kusma ve ishal gibi belirtiler yaşandığını kaydeden Yardan, hastalığın ilerleyen dönemlerinde kişinin kendisini daha iyi hissetmesinin yanıltıcı olabileceğine dikkat çekti.
PİŞİRMEK ZEHRİ GİDERMEZ
Yardan, "Kişinin şikayetlerinin azalması, zehirlenmenin geçtiği anlamına gelmez. Bu nedenle, mantar tüketimi sonrası herhangi bir şikayet oluşursa, belirtilerin ortaya çıkmasını beklememek önemlidir" diye konuştu. Zehirli mantarların çeşitli yöntemlerle zararsız hale getirilebileceği yönündeki yaygın inanışları çürüten Yardan, mantarların sirkeli veya tuzlu suda bekletilmesi, kaynatılması veya iyi pişirilmesinin zehirli maddeleri ortadan kaldırmadığını vurguladı.
Mantarların görünüşlerinden, kokularından veya tatlarından güvenilir şekilde ayırt edilemeyeceğinin altını çizen Yardan, bazı mantar türlerinin alkolle birlikte tüketilmesi durumunda da sağlık sorunları ortaya çıkabileceğini ifade etti. Bu durumlarda çarpıntı, nefes darlığı, göğüs ağrısı ve baş dönmesi gibi belirtiler görülebileceğini de ekledi.
HASTANEYE BAŞVURMALARI GEREKİYOR
Prof. Dr. Yardan, doğadan toplanmış mantarları tüketecek kişilerin, şikayetleri olmasa bile mutlaka sağlık kuruluşuna başvurmaları gerektiğini belirtti. "Mantar zehirlenmesinde belirtileri beklemek, ciddi sonuçlara yol açabilir. Zehirlenme şüphesi olan durumlarda 112 Acil Çağrı Merkezi aranmalı ve hastaneye zaman kaybetmeden başvurulmalıdır" dedi.
Kullanılan mantardan geriye örnek kalması halinde bunun teşhis sürecine yardımcı olabileceğini vurgulayan Yardan, "Aynı mantarı tüketen kişiler, herhangi bir belirti göstermeseler bile sağlık kontrolünden geçirilmelidir" şeklinde konuştu. Prof. Dr. Yardan, ağır mantar zehirlenmelerinin karaciğer yetmezliğine yol açabileceğini ve bazı hastaların karaciğer nakline ihtiyaç duyabileceğini hatırlatarak, erken müdahalenin hayati önem taşıdığını da sözlerine ekledi.
Son olarak, vatandaşların doğada kendiliğinden yetişen mantarlar yerine denetimli üretimle temin edilen kültür mantarlarını tercih etmeleri gerektiğini ifade etti. Mantar zehirlenmesinin basit bir gıda zehirlenmesi olarak değerlendirilmemesi gerektiğinin altını çizdi.