Antalya'nın Elmalı ilçesinde, yaklaşık 2000 rakımda bulunan yaylalarda geleneksel yöntemlerle üretilen Söğle peyniri, antik dönemden kalma kuyularda 4 ay boyunca olgunlaştırılarak sofralara ulaşıyor. Söğle peyniri, Elmalı'nın Söğle Mahallesi'ndeki Kızlar Sivrisi Dağı eteklerinde, yaklaşık 12 metre derinliğindeki antik kuyularda olgunlaştırılıyor. Peynirler, bu süreç tamamlandıktan sonra çıkarılıyor.
PAYLAŞILAN BİLGİLER
Elmalı Belediyesi Kültür, Sanat ve Sosyal İşler Müdürü Durmuş Altan, peynirin yapım aşamalarını aktararak, yaylalarda beslenen keçilerin sütlerinin yaklaşık 40 derecede kaynatıldığını söyledi. Altan, ayrıca özel mayayla hazırlanan peynirin rendelendikten sonra tuzlandığını ve 'keskiç' adı verilen aletle sıkıştırılarak kuyulara bırakıldığını ifade etti. Dört aylık olgunlaşma sürecinin ardından çıkardıkları peynirlerin sofralara hazır hale geldiğini belirtti.
COĞRAFİ İŞARET ÇALIŞMALARI
Durmuş Altan, Söğle peynirinin UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi'ne alındığını açıkladı ve coğrafi işaret tescili için çalışmaların sürdüğünü ifade etti. Altan, "İnşallah coğrafi işareti de aldığımızda Söğle peyniri uluslararası bir peynir olacak," diye konuştu.
ÜRETİM SÜRECİ HAKKINDA
Söğle peyniri üreten Ayşe Temizöz, koyun ve keçi sütünü ılıştırdıktan sonra el makinesiyle çektiklerini, kaymağını ayırarak peyniri pişirdiklerini anlattı. Temizöz, tuzlanan peynirleri keçi derisine basarak kuyulara bıraktıklarını ve "Kuyumuza atarız, 4 ay durur. Çok lezzetli olur," dedi.
PEYNİR ENVANTERİ ÇALIŞMALARI
Antalya Büyükşehir Belediyesi Kent Tarihi, Tanıtımı ve Turizm Dairesi Başkanı Ekrem Savaş, 'Antalya Yerel Peynirleri Envanteri ve Gastronomi Mirası Projesi' kapsamında kentin 19 ilçesinde geleneksel yöntemlerle üretilen peynirleri kayıt altına almayı hedeflediklerini söyledi. Savaş, köyleri ve üretim alanlarını ziyaret ederek peynirlerin yapım tekniklerini incelediklerini belirtti.
HEDEFİ KORUMAK
Bu çalışmanın yalnızca peynir çeşitlerini listelemekle sınırlı olmadığını vurgulayan Savaş, "Antalya'nın yerel peynirleriyle ilgili envanter oluşturacağız. Bunu sadece bir veri olarak görmemeliyiz. Antalya'nın kültürünü, özellikle Yörüklerin kültürünü bugüne taşıyarak kalıcı olmasını sağlayacağız," dedi.
ÖNEMLİ PROJELER
Antalya'nın yerel peynir üretiminin devamlılığının, hayvancılıkla doğrudan bağlantılı olduğunu belirten Savaş, üreticilerin yaşadığı sorunların göz ardı edilmemesi gerektiğini ifade etti. Ayrıca, çevre konularının da önemli olduğunu vurgulayarak, "Halkımızın yanında olduğumuzu hissettirmemiz, onların dertlerine ve sorunlarına çözüm bulmamız gerekiyor," şeklinde konuştu.
PEYNİRİ TANITMA ÇALIŞMALARI
Projeler arasında 'Antalya'nın Peynirleri' adlı bir kitap hazırlanması ve Söğle peynirinin geniş kitlelere tanıtılması amacıyla bir festival düzenlenmesi de yer alıyor. Ayrıca peynirlerin uygun ambalajlarla tüketiciye ulaştırılması ve farklı satış kanallarının geliştirilmesi planlanıyor.
