Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) çerçevesinde düzenlenen "Uygulama için Küresel Çağrı: İklim Eylemi İçin Ticaretten Yararlanmak" başlıklı oturumda önemli açıklamalarda bulundu.
Bolat, iklim taahhütlerinin gerçekleştirilmesi için gereken ekonomik koşulların sağlanmasında ticaret politikalarının rolünü vurguladı. 2021'den itibaren iklim politikaları ile ticaret arasındaki etkileşimin önem kazandığını belirten Bolat, uluslararası ticaretin bu durumdan etkilendiğine dikkat çekti. Bakan Bolat, dünya genelinde düşük karbonlu bir ekonomi ve ticaret sistemine ulaşmanın temel hedef olduğunu ifade etti.
Bu hedefe ulaşmanın, uluslararası üretim, yatırım ve ticarette büyük dönüşümler gerektirdiğini dile getirdi. Karbonsuzlaşma ve karbon emisyonlarının azaltılması konusunun artık yalnızca çevresel bir mesele olmadığını belirten Bolat, aynı zamanda ticaret, yatırım ve üretim alanlarında bir dönüşüm gerektirdiğini kaydetti.
TİCARET SAVAŞLARI EKONOMİYİ YAVAŞLATIYOR
Bolad, küresel ticarette korumacılık eğilimlerinin arttığına ve ticaret savaşlarının ile yükselen gümrük vergilerinin küresel ekonomik büyümeyi olumsuz etkilediğine dikkat çekti. Düşük karbonlu üretim, yatırım ve ticaretin ekonomik büyümeyi desteklemesi ve karbon emisyonlarını azaltması gerektiğini ifade eden Bolat, iklim hedeflerine yönelik atılacak adımların küresel ekonomik bütünlüğü zedelememesi gerektiğini belirtti.
Ticaret politikalarının ve uluslararası işbirliğinin açık ve dayanıklı küresel piyasaların korunmasında önemli bir rol oynadığını vurgulayan Bakan Bolat, iklim hedeflerinin ilerletilmesinin önemine değindi.
Ticaret bakanlarının, iklimle bağlantılı ekonomik tedbirlerin tasarım sürecine dahil edilmesi gerektiğini ifade eden Bolat, Paris İklim Anlaşması ve Yeşil Mutabakat'a geçişin artık çevre, ekonomi ve ticaret bakanlıklarının ortak çalışma alanı haline geldiğini belirtti.
YEŞİL MUTABAKAT EYLEM PLANI'NDA 11 ÖNCELİKLİ ALAN
Bakan Bolat, Türkiye'nin bu alanda deneyim sahibi olduğunu belirterek, 2021'de kabul edilen Yeşil Mutabakat Eylem Planı'nın Ticaret Bakanlığı tarafından Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile koordineli bir şekilde yürütüldüğünü hatırlattı. 2021-2025 dönemi için belirlenen eylem planının süresinin sona erdiğini ifade eden Bolat, Cumhurbaşkanı tarafından yeni beş yıllık eylem planının imzalandığını söyledi.
Yeni planda 11 öncelikli alan, 41 hedef ve 142 eylem bulunuyor. Bakan Bolat, Türkiye'nin Avrupa Birliği'nin (AB) Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) kapsamında uyum sağladığını belirtirken, Türkiye'nin kendi SKDM programının AB ile tamamen uyumlu bir şekilde işlemesine de vurgu yaptı.
Bolat, emisyon ticaret sisteminin kurulduğuna değinerek, "Ayrıca Gümrük Birliği nedeniyle Avrupa Birliği'ne yapılan ihracatta karbon vergisi uygulamasına başladık, sistem artık işlemeye başladı. Avrupa Birliği ile koordinasyon içerisindeyiz." ifadelerini kullandı. Bolat, Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizmasının (SKDM), ticaret ve iklim politikaları arasındaki diyaloğun geliştirilmesi açsından önemli bir platform sunduğunu ifade etti.
Bu forumun, iklimle ilgili önlemlerin ticari etkilerinin değerlendirilmesine, şeffaflığın artırılmasına ve üyeler arasındaki iletişimin güçlenmesine katkıda bulunduğunu aktardı. Bolat, ticaretle ilgili karbonsuzlaşma programının önemli unsurlarından birinin, çevresel hassasiyetleri göz önünde bulunduran yatırımların teşvik edilmesi olduğunu belirti. Yatırımların finansmanının bu süreçte önemli bir konu olduğunu da sözlerine ekledi.
Bakan, çevrenin korunmasına yönelik önlemlerin küresel ticareti bölmemesi ve yerli sanayilerin zarar görmemesi amacıyla ticari engellere dönüşmemesi gerektiğini vurguladı ve düzenlemelerin uluslararası ticaretin önünde engel oluşturmaması gerektiğinin altını çizdi. Ayrıca, gelişmiş ve az gelişmiş ülkeler arasında uyum sağlanmasının kritik olduğunu, bu konularda uygulanabilir çözümler bulmanın önemine işaret etti.
Bolat, Türkiye'nin bu diyaloğu ilerletmek ve COP31'i başarıyla sonuçlandırmak için Dünya Ticaret Örgütü (UNCTAD) ve tüm ticaret ortaklarıyla işbirliği yapmaya hazır olduğunu ifade etti.
Oturuma, ayrıca Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) Genel Direktörü Ngozi Okonjo-Iweala, Barbados Başbakanı Mia Amor Mottley, COP30 Başkanı Brezilyalı diplomat ve büyükelçi Andre Aranha Correa do Lago ile Finlandiya Dış Ticaret ve Kalkınma Bakanı Ville Tavio da katılım sağladı.
