Enflasyonun yüzde 30’un altına gerilemesi, Türkiye’deki bireysel finansman alanında faiz indirimi beklentilerini tetikledi. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) 22 Ekim’de gerçekleştireceği toplantı öncesinde, kredi ve mevduat piyasalarında gözlemlenen farklı eğilimler dikkat çekiyor. Bankaların fonlama maliyetlerindeki azalma, mevduat faizlerinin düşmesine yol açarken, kredi faizleri üzerindeki etkisi sınırlı kalmış durumda.
Teknoloji odaklı bankacılık ürünleri pazar araştırma platformu Hesap.com’un verilerine göre, eylülde kredi hacimleri enflasyon oranının altında büyüme gösterdi. Tüketiciler, taksitli ödeme yöntemlerine yönelmeye devam ederken, konut piyasasında kredili alımların oranı yükseldi. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine dayanarak, eylül ayında tüketici fiyatlarının aylık yüzde 1,84 ve yıllık yüzde 29,73 artış gösterdiği bildirildi.
BEKLENTİLER YENİDEN GÜNDEME GELDİ
Piyasa beklentilerinin altında gelen enflasyon verileri, faizlerin gelecekteki seyrine ilişkin beklentileri gündeme taşıdı. TCMB’nin politika faizini yüzde 37 seviyesinde koruduğu dönemde, bankaların fonlama maliyetlerindeki düzelmeler, kredi ve mevduat faizlerinin önümüzdeki süreçte nasıl bir yön alacağı konusunda önem arz ediyor.
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) verilerine göre, tüketici kredileri yılbaşından bu yana yüzde 18,7 artış göstererek 3,49 trilyon TL’ye ulaşmış durumda. Aynı dönemde ihtiyaç kredileri yüzde 18,1, bireysel kredi kartı hacmi ise yüzde 24 oranında büyüdü.
Eylül ayında tüketici kredileri yüzde 0,9 ve kredi kartı bakiyesi yüzde 0,4 artış gösterirken, aylık enflasyonun yüzde 1,84 olması, hanehalkı borç stokunun reel olarak yaklaşık yüzde 1 oranında küçüldüğünü ortaya koydu. İhtiyaç kredisi faiz oranlarının yüzde 62,73 seviyesinde seyretmesi, borçlanma maliyetlerinin halen yüksek olduğunu göstermektedir.
KART HARCAMALARI DÜŞÜYOR
Eylül ayında okulların açılmasıyla gelen mevsimsel artış, bu yıl kart harcamalarında gerçekleşmedi. TCMB verileri, eylüldeki haftalık ortalama kart harcamasının 668,7 milyar TL ile ağustos ayının yüzde 0,2 altında kaldığını ortaya koyuyor. Geçtiğimiz iki yıl içinde, aynı dönemde sırasıyla yüzde 2,5 ve yüzde 4,1 artış gözlemlenmişti.
Yıllık bazda ise kart harcamaları yüzde 36,4 artışla reel olarak yaklaşık yüzde 5 büyüdü. Taksitli kredi kartı bakiyesi, yılbaşından bu yana yüzde 30,1 artarak 1,34 trilyon TL’ye ulaşmışken, toplam kredi kartı bakiyesindeki payı yüzde 36,9’dan yüzde 38,7’ye yükseldi. Eylülde taksitli bakiyeler yüzde 3,2 artarken, taksitsiz bakiyenin yüzde 1,3 oranında gerilemesi dikkat çekti.
Bu durum, tüketicilerin ödemelerini daha uzun vadeye yayma eğilimlerinin devam ettiğini gösteriyor.
KREDİLİ SATIŞLAR ARTIYOR
TÜİK verilerine göre, yılın ilk sekiz ayında konut satışları yüzde 6,8 gerilemesine rağmen, kredili satışlar yüzde 27,6 oranında artış gösterdi. Kredili satışların toplam içindeki oranı yüzde 14,5’ten yüzde 19,9’a yükseldi. Konut kredisi hacmi ise yılbaşından bu yana yüzde 23,5 artarak 838,8 milyar TL’ye ulaştı.
Eylülde, tüketici kredileri arasında en hızlı büyüyen kalem konut kredileri oldu ve bu kredi türü yüzde 1,4 artış gösterdi. Hesap.com Genel Müdür Yardımcısı Özgür Göçen, bireysel finansmandaki gelişmelere ilişkin değerlendirmesinde, "Enflasyondaki düşüş ile birlikte faizlerin seyri, hem kredi kullanacaklar hem de tasarruf sahipleri için büyük önem taşıyor.
Eylül ayı verileri, kredi hacimlerinde reel bir daralmaya rağmen taksitli borçlanma ve kredili konut alımlarında artış yaşandığını gösteriyor. Tasarruf tarafında, TL mevduatın güçlenmesi ile birlikte faizlerin düşüş göstermesi dikkat çekiyor. Bu süreçte tüketicilerin kredi maliyetlerini, ödeme planlarını ve vade seçeneklerini dikkatle incelemesi büyük bir önem arz ediyor.
Hesap.com olarak, kullanıcılarımıza farklı bankaların kredi ve mevduat tekliflerim karşılaştırarak en avantajlı koşullarda finansal kararlar almalarına yardımcı oluyoruz."
