ABD Merkez Bankası'nın (Fed) geçen hafta Temmuz 2023'ten bu yana ilk defa faiz artırması ve Fed Başkanı Kevin Warsh'ın geleceğe yönelik verdiği şahin mesajlar, risk iştahının zayıflamasına neden olmuştu. Ancak yeni haftada diplomasiye dair artan umutlar, piyasalarda olumlu bir etki yarattı.
Orta Doğu'daki artan gerilimler ve Rusya-Ukrayna arasındaki devam eden çatışmalar, enerji arzına dair kaygıları sürdürmeye devam ediyor. Özellikle akaryakıt fiyatlarının yükselmesi, ekonomik büyüme ve enflasyon tahminlerini olumsuz yönde etkiliyor. Amerika'da enerji maliyetlerinin artması, Fed'e dair şahin beklentileri pekiştiriyor.
Para piyasalarındaki fiyatlamalar, Fed'in bu yıl içinde bir faiz artışı daha yapabileceği yönünde yoğunlaşmaya devam etmekte. Bununla birlikte, bu haftaki birçok Fed yetkilisinin yapacağı açıklamalar dikkatle izlenecek.
DİPLOMATİK GÖRÜŞMELER
Bu gelişmeler ışığında, gözler bu hafta ABD'de gerçekleştirilecek BM Zirvesi'ne çevrildi. Zirvede, ABD ve Çin liderleri başta olmak üzere birçok üst düzey görüşme gerçekleştirilecek. Bu görüşmelerin olumlu sonuç vermesi durumunda, jeopolitik risklerin azalması ve enerji arzının artması yönünde umutlar doğabilir.
Petrol fiyatlarındaki düşüş, enflasyon kaygılarını bir miktar hafifleterek riskli varlıklara olan ilgiyi artırdı. Analistler, petrol arzında yaşanan sorunların azalmasının, ekonomiler ve merkez bankalarının stratejilerinin netleşmesine yardımcı olabileceğini ve piyasalardaki belirsizlik algısını kısmen azaltabileceğini belirtiyor.
ABD-ÇİN GÖRÜŞMELERİ
Öte yandan, ABD ve Çin heyetleri, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in ABD’ye planladığı ziyaretten önce ekonomik ve ticari konuları görüşmek için bir araya geldi. ABD heyetinin başkanlığını Hazine Bakanı Scott Bessent üstlenirken, Çin tarafında Başbakan Yardımcısı Hı Lifıng liderlik etti. Toplantı, JPMorgan Chase'in Manhattan'daki genel merkezinde gerçekleştirildi.
Görüşme sonrasında Bessent, basın mensuplarına yaptığı açıklamada, Çin ile ticaret ve yapay zeka konularında oldukça verimli bir görüşme gerçekleştirdiklerini ifade etti. Tarafların bir araya gelme konusundaki mutabakatı da aktaran Bessent, ABD'nin iki ülke arasında bir bildirim mekanizması kurulmasını önerdiğini belirtti.
Ayrıca, ABD'nin BM Daimi Temsilcisi Mike Waltz, İran'ın müzakere masasına dönmesi için kapının açık olduğunu vurguladı. Bu gelişmeler ışığında, ABD’nin 10 yıllık tahvil faizleri haftaya yatay bir görünümle yüzde 5 seviyesinde başlarken, Dolar endeksi de, Fed’in peş peşe faiz artışında bulunabileceği beklentisiyle 100 seviyelerinde başladı.
Yüksek tahvil faizleri ve güçlü dolarla birlikte alternatif maliyetlerin yükselmesi, altının ons fiyatını haftaya yüzde 0,5 azalışla 4.355 dolara çekti. Kasım ayı itibarıyla Brent petrolün varil fiyatı da diplomasi çabalarıyla birlikte yüzde 2,1 düşerek 101,7 dolara geriledi.
Cuma günü New York borsasında S&P 500 endeksi yüzde 0,17, Nasdaq endeksi ise yüzde 0,3 oranında artış gösterirken, Dow Jones endeksi yüzde 0,18 oranında değer kaybı yaşadı. ABD'deki endeks vadeli kontratlar yeni haftaya olumlu bir başlangıç yaptı.
Avrupa borsaları geçen hafta olumsuz bir seyir izlerken, başta BM Genel Kurulu'ndaki gelişmeler, enerji fiyatları ve bölgedeki Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) verileri izleniyor. Orta Doğu'daki gerginlik petrol ve gaz tedarikine dair endişelere yol açarken, Rusya ile Ukrayna arasındaki çatışmaların yeniden tırmanması jeopolitik risklerin devam etmesine neden oluyor.
Rusya Savunma Bakanlığı dün, Ukrayna'da askeri hedeflerle ilgili lojistik merkezler, depolar ve gemilerin vurulduğunu bildirdi. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, ABD Başkanı Donald Trump ile telefon görüşmesi gerçekleştirerek, savaşın sona erdirilmesi yönündeki çabaları ele aldıklarını belirtti.
Ayrıca, New York'ta yapılması planlanan görüşme üzerine de konuştuklarını ifade eden Zelenskiy, "New York'ta buluşmak üzere bir anlaşmaya vardık ve bu görüşme birçok şeyi değiştirebilir. Diplomatik bir dinamik mevcut," şeklinde konuştu. Artan enerji maliyetleri, Avrupa ekonomilerinin zorlu bir süreçle karşılaşma ihtimalini artırıyor.
Ülke tahvil faizlerindeki yükselişler dikkat çekiyor; özellikle Almanya, İngiltere ve Fransa'da 10 yıllık tahvil faizlerinde yukarı yönlü hareketler gözlemleniyor. Cuma günü İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 1,45, İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 1,60, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 1,49 ve Almanya'da DAX 40 endeksi ise yüzde 1,60 oranında değer kaybetti.
Ancak Avrupa'daki endeks vadeli kontratlar yeni haftaya pozitif bir başlangıç yaparak dikkat çekti. Asya borsalarında ise ABD ile Çin arasında gerçekleştirilecek görüşmelere dair ilk olumlu sinyaller, bölgedeki yatırımcıların risk iştahını artırdı. ABD Başkanı Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in bu hafta yapması beklenen görüşmede olumlu sonuçlar elde edilmesi mümkün görülüyor.
Çin liderinin 23 Eylül'de ABD'yi ziyaret etmesi planlanıyor. ABD ile Çin arasındaki ilişkiler, Trump'ın ikinci döneminin başlangıcında, Washington yönetiminin tarife artışları ve teknolojik kısıtlamalarına karşılık olarak, Çin'in küresel tedarik zincirinin büyük bir bölümünü elinde bulunduran nadir toprak elementleri üzerindeki kontrolünü artırma adımlarıyla karmaşık bir hal almış durumda.
