Küresel iklim krizi, tarım sektörünü olumsuz etkilemeye devam ediyor. Sürdürülebilir gıda arzının sağlanabilmesi için tarımsal üretimin kesintiye uğramaması ve üreticilerin finansal güvenliğinin sağlanması büyük önem taşıyor. Bu bağlamda, Devlet Destekli Tarım Sigortaları Sistemi, üretici ve yetiştiricilere geniş kapsamlı teminatlar sunarak, yüzde 70'e varan devlet prim desteği ile güvence sağlamaktadır.
Bu sistem çerçevesinde, ekim ayı itibarıyla 1,5 trilyon liralık tarımsal varlık teminat altına alınırken, 2,4 milyon poliçe üretildi ve 27 milyon dekar alan ile 25,5 milyon büyükbaş ve küçükbaş hayvan sigortalandı. Bu yıl, en fazla hasara doğal afetler, özellikle sel ve su baskınları neden oldu.
İklim değişikliğinin tetiklediği afetler, ülke genelinde tarım arazilerinde ciddi zararlara yol açtı. Şanlıurfa, Adana ve Mersin illerinde mayıs ve haziran aylarında dolu olayları etkili oldu. Bu illerde ayrıca fırtına kaynaklı hasarlar da meydana geldi.
Sel ve su baskınları, dolu ve fırtına gibi olaylar sonucunda tarla bitkileri ve tahıl ürünleri, özellikle mercimek, buğday ve arpa gibi ürünler ile doludan etkilenen şeftali ve nektarin meyveleri zarar gördü. Üzüm ve kayısı gibi ürünler ise düşük şiddette dolu ve dondan hasar aldı. İhbarların 311 bini bitkisel ürün ve sera sigortalarından oluşuyor.
Samsun, Yozgat, Çorum, Tokat, Kars, Edirne ve Manisa illerinde temmuz ayında fırtına ve dolu kaynaklı hasarlar yaşanırken, ağustos ayında ise Samsun, Çorum ve Giresun'da sel ve su baskınları ile heyelanlar nedeniyle zararlar meydana geldi. Bunun yanı sıra, ülkenin çeşitli bölgelerinde yabani hayvanların verdiği zararlar mısır ve ayçiçeği hasar ihbarlarındaki artışta dikkat çekici oldu.
Yaz aylarında, Antalya, Balıkesir ve Edirne illerindeki yangınlar nedeniyle bitkisel ürünler, seracılık ve arıcılık alanlarında da hasarlar oluştu. Amasya, Çorum, Balıkesir, Tokat, Bilecik, Çanakkale ve Aydın da ise eylül ve ekim aylarında yabani hayvanlar ve kuşlar, ayçiçeği ve mısır ürünlerine zarar verdi.
Adana, Tokat ve Amasya'da narenciye ile ayçiçeği ve mısırda dolu ve fırtına kaynaklı hasarlar yaşanırken, Kahramanmaraş ve Isparta'da ise elmada dolu kaynaklı hasarlar gözlemlendi. Söz konusu süreçte, Samsun, Ordu ve Giresun illerinde fındık alanlarında sel, su baskını ve heyelan gibi olaylar yaşandı.
Şırnak’ta ise pamuk gibi ürünlerde yağmurun yanı sıra son dönemdeki yağışlar sebebiyle ayçiçeği alanlarında da sel ve su baskını kaynaklı hasarlar ortaya çıktı. Bitkisel ürünleri, seraları ve hayvanları zarar gören sigortalı çiftçilerden ekim ayı itibarıyla toplamda 478 bin hasar bildirimi alındı.
Bu ihbarların 311 bini bitkisel ürün ve sera sigortalarından, kalan 167 bini ise hayvan hayat sigortası branşlarına aitti.
EN ÇOK İHBAR 5 İLDEN GELDİ
Bitkisel ürün sigortası kapsamında en yüksek sayıda hasar bildirimi, buğday, ayçiçeği, arpa, kayısı ve üzüm gibi ürünlerden, ağırlıklı olarak dolu, sel, su baskını, yabani hayvan saldırıları, don ve fırtına gibi nedenlerden kaynaklandı. En fazla ihbarın geldiği iller ise Malatya, Manisa, Diyarbakır, Amasya ve Tokat oldu.
Hayvan hayat sigortaları branşında ise daha çok ölüm, zorunlu kesim ve yavru kaybı gibi durumları içeren ihbarlar yapıldı.
ÜRETİCİLERE 13 MİLYAR LİRA HASAR ÖDEMESİ YAPILDI
Hasar ihbarlarının alınmasının ardından TARSİM eksperleri, sahada incelemeler gerçekleştirerek bitkisel ürünleri, hayvanları ve seraları zarar gören sigortalı üreticilerin hasar dosyalarını tamamladı. Bu üreticilere toplamda 13 milyar lira ödeme gerçekleştirildi. Bitkisel ürün sigortaları kapsamında hasar ödemeleri, üreticilerin beyanlarına dayanarak belirlenen poliçe süresinin sona ermesinden itibaren en geç 30 gün içinde gerçekleştirilmektedir.
İşlemleri devam eden üreticiler için ise ilerleyen günlerde 5,4 milyar lira daha ödeme yapılmasına yönelik hazırlıklar sürdürülmektedir.
TARIM SİGORTALARINDA 2027 ÜRETİM SEZONU EYLÜLDE AÇILDI
Desteklerden yararlanmak için Çiftçi Kayıt Sistemi'ne (ÇKS) kayıtlı olmak büyük önem taşıyor. 2027 üretim yılı için ÇKS başvuruları ve devlet destekli bitkisel ürün sigortası yeni sezonu 1 Eylül'de başlamıştır. Üreticilerin tarım sigortası yaptırarak emeklerini güvende tutmaları için, öncelikle Tarım ve Orman Bakanlığı'nın ilgili sistemlerine kayıtlı olmaları veya mevcut bilgilerini güncellemeleri gerekmektedir.
Üreticiler, 31 Aralık 2026'ya kadar Bakanlık il ve ilçe müdürlüklerinden veya e-Devlet kapısı aracılığıyla ÇKS'ye kayıt yaptırabilir ya da mevcut kayıtlarını güncelleyebilirler. Tarım sigortası yaptırmayı planlayan çiftçiler, bitkisel ürün sigortası branşında ürün, risk ve lokasyona bağlı değişken son poliçe kabul tarihlerini TARSİM’in resmi web sitesinden takip edebilirler.
Büyükbaş, küçükbaş hayvanlar, kümes hayvanları ve su ürünleri hayat sigortası ile ayrıca arıcılık ve ipek böceği sigortaları, sera sigortası gibi poliçe tanzim işlemleri yıl boyunca herhangi bir takvime tabi olmaksızın devam etmektedir.
