Sosyal güvenlik sisteminin uzun vadeli mali sürdürülebilirliğini güçlendirmek amacıyla çeşitli önlemler alınacağı bildirildi. Prim tabanının genişletilmesi, vergi tahsilatının artırılması ve yeni çalışma biçimlerine uyum sağlanması hedefleniyor. Ayrıca, demografik değişimlerin sosyal güvenlik dengesi üzerindeki etkileri de dikkate alınacak.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, 2025 yılında 65 yaş ve üzeri nüfusun 9 milyon 583 bin 59 kişiye ulaşması öngörülüyor. Bu rakam, 2020'de 7 milyon 953 bin 555 kişiydi. O tarihte yaşlı nüfusun toplam nüfus içerisindeki oranı yüzde 9,5'ti ve bu oran şu an yüzde 11,1'e yükseldi.
YAŞLI NÜFUSUN YAŞ GRUPLARI
Geçen yıl itibarıyla Türkiye'deki yaşlı nüfusun yüzde 62,9'u 65-74 yaş grubundayken, yüzde 27,9'u 75-84 yaş aralığında bulunuyor. 85 yaş ve üzerindeki bireyler ise nüfusun yüzde 7,8'ini oluşturuyor. Ayrıca, ülkede 100 yaş ve üzerinde yaşayan 8 binden fazla birey mevcut.
Devlet, bu demografik göstergeleri ve doğurganlıktaki azalma eğilimini göz önünde bulundurarak sosyal güvenlik sisteminin mali sürdürülebilirliğini sağlamak için adımlar atmakta kararlı. Bu bağlamda, uzun dönemli bakım sigortası uygulaması, 2027-2029 dönemi Orta Vadeli Program'a (OVP) dahil edildi.
BAKIM HİZMETLERİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ
Yaşlılık ve kronik hastalık sorunları yaşayan bireylere yönelik evde veya kurumsal bakım desteği artırılacak. Süreklilik arz eden evde sağlık ve palyatif bakım hizmetlerinin sunumu, uzaktan sağlık hizmetleriyle entegre bir yapıya dönüştürülecek. Bu şekilde, yaşlı bağımlılık oranı ve aileler üzerindeki bakım yükü hafifletilecektir.
Bakım ekonomisinin güçlendirilmesi, sosyal güvenlik sisteminin mali sürdürülebilirliği için önemli bir politika oluşturuyor. Ayrıca, sağlık hizmetlerine erişimin kısıtlanmaması için OVP döneminde finansal sürdürülebilirlik sağlanacak.
DENETİM MODELLERİ GELİŞTİRİLECEK
Sağlık hizmetlerinin geri ödemesinde risk analizleri yapılacak ve hizmet sağlayıcıların davranışları dikkate alınarak denetim modelleri oluşturulacak. Veri analiziyle geri ödeme kriterlerinin incelenmesi ve değer bazlı geri ödeme yöntemlerinin yaygınlaştırılması da hedefleniyor. Hızla artan gruplardaki harcamaların etkin hale getirilmesi sağlanacaktır.
Yeni yılın ilk çeyreğinde bu konudaki somut çıktılar bekleniyor. Sağlık Market uygulaması, daha fazla ilaç ve medikal malzeme kapsayacak şekilde genişletilecek. Ayrıca, üniversite hastanelerinin yönetim modeli, eğitim, araştırma ve hizmet fonksiyonlarını etkin ve sürdürülebilir bir biçimde düzenlenecektir.
Alınacak bu önlemler, sosyal güvenlik sisteminin mali sürdürülebilirliğine katkı sağlamayı hedefliyor. OVP doğrultusunda, kişilerin daha uzun süre iş gücünde kalmasını teşvik eden ve hakların korunmasına yönelik düzenlemeler de hayata geçirilecek. Ayrıca, sosyal güvenlik sisteminin kapsamı genişletilerek, dahil edilmeyen grupların sisteme katılımı sağlanacak.
ESNEK ÇALIŞMA BİÇİMLERİNE UYUM
İlgili mevzuat, değişen iş gücü piyasası koşullarına ve yeni nesil esnek çalışma biçimlerine uyum sağlamaya yönelik olarak güncellenecek. Prim borçlarının takip ve tahsilat süreçleri etkinleştirilecek. Kurumların bilişim sistemleri güçlendirilecek, veri paylaşım oranı artırılacak ve uzun vadeli mali sürdürülebilirliğe ilişkin veriler düzenli olarak izlenecektir.
