Avrupa Konseyi bünyesinde faaliyet gösteren Yolsuzluğa Karşı Devletler Grubu (GRECO), Türkiye’nin yolsuzlukla mücadele çabalarına dair iki yeni raporun özetini duyurdu. Raporlarda, milletvekilleri, hakimler, savcılar ve kolluk kuvvetleri için getirilen bazı tavsiyelerin ne ölçüde yerine getirildiği değerlendirildi. Bazı alanlarda ilerleme kaydedildiği, ancak önerilerin önemli bir kısmının hala uygulanmadığı vurgulandı.
YENİ RAPORUN DETAYLARI
İlk rapor, milletvekilleri ile hakim ve savcılar açısından 2016 yılında belirlenen 22 tavsiyenin uygulanma durumunu ele aldı. GRECO, Türkiye’nin bu tavsiyelerden 6’sını tamamen yerine getirdiğini, 9’unun kısmen uygulandığını ve 7’sinin ise hiç uygulanmadığını bildirdi. Milletvekillerine yönelik tavsiyelerin tamamının uygulanmadığı ifade edildi.
Rapor, yasama sürecinin daha şeffaf hale getirilmesi noktasında atılan adımları takdirle karşılarken, parlamentodaki etik mevzuatının güçlendirilmesi gerektiği üzerinde durdu. Ayrıca, milletvekilleri için davranış kurallarının oluşturulması çağrısı yapıldı. GRECO, milletvekillerinin parlamento görüşmeleri sırasında kişisel veya mali çıkar çatışmalarını bildirebileceği bir sistemin eksik olduğunu belirtti. Ayrıca dokunulmazlık sisteminin yeniden gözden geçirilmesi gerektiği ifade edildi.
KOLLUK GÜCÜNDE İLERLEME VE ÖNERİLER
İkinci raporda ise merkezi hükümet ve kolluk kuvvetlerinde yolsuzluğun önlenmesi ile şeffaflığın artırılması adına getirilen 32 tavsiye değerlendirildi. Türkiye’nin bu tavsiyelerden 4’ünü tamamen yerine getirdiği kaydedilirken, genel uygulama düzeyinin tatmin edici olduğu ifade edildi. Kolluk kuvvetleri alanında belirli ilerlemelerin kaydedildiği, ancak üst düzey yürütme pozisyonlarında ilerlemenin sınırlı kaldığı belirtildi.
Rapor, lobi faaliyetlerine ilişkin uluslararası standartlarla uyumlu kuralların oluşturulmasını gerekli kıldı. Ayrıca, çıkar çatışmalarının bildirilmesi ve hediye kabulü ile ilgili hükümlerin daha net olması gerektiği ifade edildi. Danışman isimlerinin bakanlıkların web sitelerinde yayımlanması uygulamasının tüm bakanlıkları kapsamadığına dikkat çekildi.
Polis ve jandarma personeline yönelik tarafsızlık eğitimleri verilmesi, Yolsuzluk Risk Analizi hazırlanması ise olumlu gelişmeler arasında gösterildi. GRECO, Türkiye’den kabul edilen raporların en kısa sürede yayımlanmasını talep etti. Raporların Türkçeye çevrilerek kamuoyunun erişimine açılması istendi.
Türkiye’ye ait 5’inci Tur Değerlendirme Raporu’nun 1 Aralık 2023’te yayımlanmasına rağmen hala kamuoyuna sunulmadığı bilgisi verildi. Sonuç olarak, GRECO, Türkiye’ye yönelik tavsiyelerin hayata geçirilmesi için daha kararlı adımlar atılması gerektiğini vurguladı.
