Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO) Ekstrem Sıcaklık Hizmetleri Teknik Danışmanı Armel Castellan, El Nino hava olayının güçlendiğini ve kayıtlara geçmiş en sıcak iki ayı geride bıraktığımızı belirtti.
Castellan, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) İnsani Yardım, Afet Eylemi ve Sağlık Acil Durumları Müdahaleleri Birimi Başkanı Teresa Zakaria ile Birleşmiş Milletler (BM) Cenevre Ofisi'nde düzenlenen haftalık basın toplantısında El Nino'nun iklim ve sağlık üzerindeki etkilerini değerlendirdi.
Castellan, "El Nino hızla güçleniyor ve kayıtlara geçen en sıcak iki ayı geride bıraktık" diyerek, deniz yüzeyindeki sıcaklıkların rekor seviyelerde seyrettiğine dikkat çekti. El Nino'nun etkilerinin iklime duyarlı sektörlerde gözlemlenmeye başlandığını belirten Castellan, "Bu olayın yıl sonuna doğru zirve yapmasını bekliyoruz; ancak bu zirve noktası bir son değildir, yalnızca tahmin edilen bir tarihtir.
Etkileri ise bu tarihin çok ötesine uzanacak" ifadelerini kullandı. Castellan, El Nino'nun sadece sıcaklıkla ilgili bir durum olmadığını, WMO'nun eylül-kasım dönemi tahminlerinde bazı bölgelerde normalin üzerinde yağış, diğerlerinde ise kuraklık riski olduğunu vurguladı. "Bu durum, su güvenliği, beslenme ve vektör kaynaklı hastalıklar gibi konularla ilgili sorunları da gündeme getiriyor" dedi.
WMO, sağlık için iklim hizmetlerini güçlendirmek amacıyla ortaklarıyla işbirliği yaptığını belirten Castellan, bu sayede tahminlerin sağlık yetkililerine doğru zamanlamada ulaşmasını sağlamaya çalıştıklarını ifade etti.
Her El Nino olayının benzersiz olduğunu söyleyen Castellan, etkisinin bölgelere ve mevsimlere göre değişkenlik gösterdiğini belirtti. 2026'nın sonlarında zirveye ulaşması beklenen El Nino'nun, Güney Yarımküre'nin büyük kısmında, Güney Afrika, Güney Amerika ve Avustralya'nın 2027'nin ilk aylarında en sıcak mevsimlerini yaşamasına neden olacağı ifade edildi.
Bu süreçte mevsimsel sıcaklıkların El Nino'nun etkisiyle birleşmesinin kuraklık, orman yangınları, duman ve hava kirliliği risklerini artıracağına dikkat çekildi. Castellan, "El Nino küresel bir olgu olsa da, etkileri her zaman yerel düzeyde hissedilir. Bu olayın uzun süre devam edeceği neredeyse kesin, ancak belirli bir bölge veya hastane üzerindeki etkileri kesin olarak öngörülemez" şeklinde konuştu.
DSÖ yetkilisi Teresa Zakaria, El Nino'nun sadece iklim olgusuyla sınırlı kalmayıp, halk sağlığı için de önemli bir tehdit oluşturduğunu ifade etti. Zakaria, "El Nino, aşırı hava koşullarının artmasıyla birlikte hastalıklara yakalanma riskini de artırabilir. Bu durum kritik bir tehdit oluşturur ve dünya genelinde sağlık etkilerinin görülmesi beklenmektedir" değerlendirmesini yaptı.
Zakaria, sıcaklığın insan sağlığı üzerindeki direk etkilerine dikkat çekerek, bu durumun kalp, solunum, böbrek, metabolizma ve ruh sağlığı rahatsızlıklarını arttırabileceğine ve bu durumun ölümlere yol açabileceğine dair uyarıda bulundu. Dünya genelinde birçok bölgede sıcaklıkla ilişkili hastalıkların yanı sıra orman yangını dumanı ve kötü hava kalitesi sebebiyle solunum yolu hastalıklarının da artış göstermesi bekleniyor.
Kuraklık ve sel olaylarının ise evleri ve geçim kaynaklarını tehdit ettiğini, insanların yerinden edilmesine ve gıda, temiz su ile sağlık hizmetlerine erişiminde zorluklar yaşanmasına neden olabileceği öngörülüyor. Ayrıca sağlık tesisleri ve kritik altyapıların sık sık sel ve kuraklıktan etkilendiği kaydedildi.
Zakaria, El Nino'nun sağlık üzerindeki etkilerinin tahmin edilebilir olduğunun altını çizerek, bu risklerin krize dönüşmeden önce harekete geçmek için bir fırsat penceresi sunduğunu vurguladı. Zakaria, "DSÖ, hükümetleri, ortakları ve toplumları, hazırlık çalışmalarına şimdiden yatırım yapmaya ve hayat kurtarmak ile sağlık hizmetlerini korumak amacıyla acil önlemler almaya çağırıyor" dedi.
