ABD'nin Irak'taki askerlerini çekmesinin ardından, bölgedeki güç dengeleri ile ilgili tartışmalar devam ediyor. Suudi Arabistan merkezli Arab News yazarlarından Dr. Dania Koleilat Khatib, Türkiye'nin bu süreçte alabileceği rolün yeterince irdelenmediğini ifade etti.
Khatib, “Türkiye, Kuzey Irak'ta daha büyük bir rol üstlenmeye hazırlanıyor” başlıklı yazısında, Amerikan askerlerinin ayrılmasının ardından Irak Kürt Bölgesel Yönetimi'nin (IKBY) güvenlik endişelerinin arttığını belirtti. Mevcut durumun, Erbil’in Ankara ile ilişkilerini güçlendirmesine olanak tanıyabileceği düşünülüyor.
İRAN VE IKBY İLİŞKİLERİ
Yazar, Irak Haber Ajansı'nın ABD askerlerinin çekilmesini ülkenin egemenliğinin tamamlanması ve siyasi-ekonomik bağımsızlık açısından “tarihi bir dönüm noktası” olarak değerlendirdiğini aktardı. Ancak Bağdat ve İran yanlısı grupların durumu olumlu karşılamasına karşın, IKBY'de endişelerin farklı olduğunu vurguladı. Khatib, IKBY Başbakanı Mesrur Barzani’nin bölgenin savunma sistemi olmaksızın terk edilmesine yönelik kaygılarını dile getirdiğine dikkat çekti.
Ayrıca, İran'ın son zamanlarda IKBY'ye yönelik 1.000'den fazla füze ve insansız hava aracı saldırısı gerçekleştirdiğini ifade etti. Bu saldırılar, hem İranlı Kürt muhalif grupları hem de ABD varlığını hedef almakta.
Khatib, İran ile IKBY arasındaki ilişkilerin tarihsel olarak daha az gergin olduğunu belirterek, 2003 öncesinde İran'ın Saddam Hüseyin yönetimindeki Baas rejiminin yarattığı ortak tehdit ile Kürtlerle işbirliği yaptığını açıkladı. Ancak rejimin devrilmesinin ardından bu dinamiğin değiştiğini vurguladı.
TÜRKİYE'NİN EKONOMİK İLİŞKİLERİ
Irak'ın Türkiye'nin üçüncü büyük ihracat pazarı olduğunu kaydeden Khatib, Türkiye'nin Kuzey Irak ile olan ekonomik bağlarının önemine de dikkat çekti. Türkiye, 2023'te tükettiği petrolün yaklaşık yüzde 25'ini Kuzey Irak'tan tedarik etmektedir. Khatib, Uluslararası Ticaret Odası'nın IKBY'nin Bağdat'tan bağımsız petrol ihracatına dair kararının ardından petrol akışının durduğunu, ancak sonrasında yeniden başladığını hatırlattı.
Kerkük-Ceyhan boru hattının, Hürmüz Boğazı'nın kapalı olduğu durumda Irak petrolünün ihracatı açısından kritik bir güzergah haline geldiğini de aktardı. Yazar, PKK'nın Türkiye açısından diğer bir önemli mesele olduğunu belirtti. Türkiye'nin, IKBY'deki siyasi aktörlerin PKK ile ilgili tutumlarını paylaşmalarını istediğini ifade etti.
Bu durum, Ankara'nın Erbil ile yakın ilişkiler geliştirmesine neden olmaktadır. Türkiye ve İran arasında bazı ortak çıkarların bulunduğunu da belirten Khatib, Ankara ve Tahran'ın komşu ülkelerdeki Kürt silahlı hareketlerini engellemeye çalıştığını vurguladı. Khatib, Türkiye'nin Irak'taki etkisinin artmasının Tahran tarafından zımni olarak kabul edilebileceğini ve bu sürecin IKBY'nin Türkiye ile ilişkilerini güçlendirmesiyle gerçekleşebileceğini ifade etti.
Yazı, ABD'nin Irak'tan çekilmesinin ardından Türkiye'nin yürütmesi gereken politikaların önemine değinerek, Ankara'nın hamlelerine dikkat edilmesi gerektiğini vurguladı.
