ABD ile Rusya arasındaki enerji müzakerelerinin, Ukrayna'daki savaşın sona erdirilmesine yönelik çabalarla bağlantılı olduğu bildiriliyor. Konuya dair bilgi sahibi kaynaklardan edinilen bilgilere göre, Rus gazını Almanya’ya taşıyan Nord Stream boru hatlarına, ABD'li bir yatırımcının dahil olması konusu gündeme gelmiş durumda.
Görüşmelere Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in danışmanı Kirill Dmitriev ile ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı ve Özel Temsilcisi Jared Kushner’in katıldığı öğrenildi. Son haftalarda Moskova ve New York’ta bir araya gelen Kushner ile Dmitriev’in hangi konuları ele aldığına ilişkin net bir bilgi yok.
Nord Stream ile ilgili olarak, boru hatlarının yeniden kullanılmasına dair görüşmelerin öncelikli olarak ele alındığı ifade ediliyor. Olası bir anlaşmayla, ABD’li yatırımcıların savaş sona erdikten sonra Rusya’dan Avrupa’ya yeniden enerji akışı sağlamasından elde edeceği gelirlerin gündeme geldiği kaydedildi.
YETKİLİLERDEN AÇIKLAMALAR
Beyaz Saray’dan bir yetkili, gerçekleştirilmesi muhtemel bir anlaşmanın, Rusya ile ABD Uluslararası Kalkınma Finansmanı Kurumu ve Hazine Bakanlığı arasında müzakere edilmesi gerektiğini belirtti. Yetkili, bu anlaşmaların ABD'li vergi mükellefleri ve şirketlerinin yararına olması gerektiğini ifade etti. Bunun yanı sıra, son dönemde Nord Stream ile ilgili yeni bir görüşme yapılmadığını savundu.
Nord Stream’in tekrar faaliyete geçmesi için önemli hukuki ve siyasi engellerin bulunduğu, ABD ve Avrupa Birliği’nin yaptırım kararları çerçevesinde boru hatlarının kapsamına girdiği de aktarılıyor. Mevcut yaptırımlar devam ederken, Rus gazının Nord Stream üzerinden yeniden taşınması bu nedenle mümkün görünmüyor.
ALMANYA'DAN DİSTANS
ABD yönetimi, uygulanan yaptırımları gevşetme seçeneğini değerlendirebilirken, Avrupa Birliği’nin yaptırımlarının kaldırılması için siyasi uzlaşmanın sağlanması gerektiği ifade edildi. Ancak mevcut engeller nedeniyle, orta vadede anlaşmanın gerçekleşme olasılığı düşük olarak değerlendiriliyor. Almanya hükümeti, Nord Stream’in yeniden faaliyete geçmesi konusuna sıcak bakmadığını duyurdu.
Almanya Ekonomi ve Enerji Bakanlığı, Nord Stream ile ilgili Rus gazının Avrupa'da yaptırım kapsamında olduğu ve ülkenin alternatif enerji kaynakları oluşturma sürecinde olduğunu açıkladı. Boru hatlarının yeniden faaliyete geçmesinin hükümet onayı gerektirdiği ve böyle bir desteklemenin yapılmadığı vurgulandı. Rusya’nın Ukrayna’yı işgal ettiği Şubat 2022 öncesinde, Almanya doğal gaz ihtiyacının daha fazlasını Rusya’dan sağlıyordu.
Nord Stream boru hatları, Rusya'nın Avrupa’ya gaz akışını azaltmasının ardından kullanım dışı kalmış, Eylül 2022’de meydana gelen su altındaki patlamalar nedeniyle ağır hasar görmüştü. Nord Stream’i kontrol eden şirketin ortaklık yapısı, olası bir satışın önündeki engellerden biri olarak değerlendiriliyor.
Şirketin yüzde 51'i Rusya'nın devlet enerji firması Gazprom'a aitken, yüzde 31'lik kısmı iki Alman şirketi arasında paylaşılmıştır. Geri kalan hisseler ise Fransız ve Hollandalı firmaların elindedir. Alman ortaklar, Gazprom’un payını satması durumunda, şirket üzerindeki Alman etkisini koruma amacıyla kendi hisselerini elde tutmayı arzuluyor.
Alman hükümeti Nord Stream’in yeniden faaliyete geçmesine karşı çıkarken, Alternatif için Almanya (AfD) partisi, Rus gazının yeniden kullanımını destekliyor. Dmitriev’in, önümüzdeki yılın başında AfD yönetimiyle bir araya gelerek Rus gazının Almanya’ya yeniden satışı konusunu görüşmesi planlanıyor. Alman milletvekili Michael Kellner, olası anlaşmanın Avrupa için yüksek maliyetler yaratabileceği eleştirisinde bulundu.
Polonya hükümetinin de Nord Stream’in yeniden faaliyete geçişini takip ettiği ancak projeye karşı duruşunu sürdürdüğü bildiriliyor. Ayrıca, ABD-Rusya enerji müzakerelerinin Nord Stream ile sınırlı olmadığı öne sürülüyor. Kushner ile Dmitriev’in, Rus enerji şirketi Lukoil’in Avrupa ve diğer bölgelerdeki petrol rafinelerinin, akaryakıt istasyonlarının ve diğer varlıkların satışını da gündeme getirdiği belirtildi.
Plan dahilinde, ABD Uluslararası Kalkınma Finansmanı Kurumu ile Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri’nden yatırımcılarla bir konsorsiyum oluşturulması ve bu varlıkların satın alınmasının düşünüldüğü kaydedildi. Beyaz Saray yetkilisi, Lukoil konusunda Steve Witkoff ve Jared Kushner’in peşin ödeme ve kâr payı içeren bir yapı üzerinde çalıştıklarını bildirdi. Ancak Lukoil ve Gazprom, konuya ilişkin herhangi bir açıklama yapmadı.
