Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), yurtdışından elde edilen döviz gelirlerinin Türk Lirası’na dönüşümünü teşvik eden yeni bir düzenlemeye geçiş yapıyor. Bu yeni uygulama ile döviz almama taahhüdü kaldırılırken, destekten yararlanma şartları firmaların katma değer oranı ve döviz pozisyonu üzerinden yeniden belirlenecek.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, AA muhabirine yaptığı açıklamada, TCMB’nin döviz dönüşüm desteği uygulamasını daha etkin hale getirmek için adımlar atıldığını ifade etti. Şimşek, düzenlemenin amacının destek mekanizmasını kapsayıcı ve firmaların ekonomik faaliyetleriyle uyumlu hale getirmek olduğunu belirtti. İhracata katkı sağlayan firmaların destek mekanizmasından daha kolay yararlanacağını vurgulayan Şimşek, şunları ekledi:
“Merkez Bankası, döviz dönüşüm desteği için daha sade ve esnek uygulama şartları getirdi. Daha fazla firma bu destekten yararlanacak. Üreten, istihdam yaratan reel sektörün yanındayız ve sahadan gelen önerileri dikkate alarak desteklemeye devam edeceğiz.”
TCMB, “Firmaların Yurt Dışı Kaynaklı Dövizlerinin Türk Lirasına Dönüşümünün Desteklenmesi Hakkında Tebliğ’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ”i, ağustos ayında Resmi Gazete’de yayımlayarak düzenlemenin ayrıntılarını uygulama talimatında belirlemişti. Yeni uygulama talimatı, 1 Ekim 2023 tarihinden itibaren yürürlüğe girecek. Bu kapsamda destek kapsamında satılabilecek döviz tutarı, katma değer ile ilişkilendirilecek ve destek tutarına üst limit getirilecek.
Firmanın yıllık döviz satış limiti, Gelir İdaresi Başkanlığı’ndan alınacak yıllık faaliyet karı ile Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı’ndan alınacak 12 aylık iş gücü maliyetinin toplamı ile hesaplanacak katma değeri kadar olabilecek. Döviz almama taahhüdü kaldırılacak ancak firmaların döviz pozisyonu oranının yüzde 10’u aşmaması gerekecek.
Destekten yararlanmak isteyen firmalar, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından hazırlanan ve 15 gün geçerli olan “Döviz Pozisyonu Bildirim Formu” ile bu durumu belgeleyecekler. Aracı ihracatçı kullanan tedarikçi firmalar, kendi limitleri dâhilinde destekten yararlanabilecek. Aracılı ihracatta, ihracata yönelik ürün tedarik eden firmaların doğrudan destekten yararlanabilmesi sağlanacak.
Aracı ihracatçı tarafından yapılan döviz satışına ilişkin dövizin Türk Lirası karşılığı aracıya aktarılırken, destek ödemesi doğrudan tedarikçiye yapılacak. Bu işlemlerde tedarikçi firmanın döviz satış ve destekten yararlanma limitleri ile döviz pozisyonu oranı dikkate alınacak. Aracı bankaların görev ve sorumlulukları artırılırken, kontrol mekanizması da güçlendirilecek.
Aracı bankalara, firmalardan destek tutarı üzerinden azami yüzde 1 komisyon alma imkânı getirilecek. Uygulamanın etkinliğini artırmak için bankaların aracılık işlevleri güçlendirilecek, denetim süreçleri sıkılaştırılacak ve suistimallerin önüne geçilmesi sağlanacak.
