Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Kahramanmaraş'ta gerçekleştirilen bir toplantıda, 6 Şubat'ta meydana gelen depremler sonrasında başlatılan restorasyon ve ihya projelerine dair bilgiler sundu. Toplantıya, Kahramanmaraş Valisi Mükerrem Ünlüer, Adana Valisi Mustafa Yavuz, Adıyaman Valisi Abdullah Küçük ve diğer illerin valileri ile çok sayıda milletvekili katıldı.
Ersoy, depremlerden etkilenen 11 ilde, kaleler, müzeler, camiler, hanlar ve sivil mimarlık örnekleri gibi çeşitli alanlarda yapılacak olan projelerin kapsamını anlattı. Ayrıca, tamamlanan işler ile devam eden projelere dair ayrıntıları da paylaştı. Bakan, 2026-2027 dönemine yönelik hedefleri de açıkladı.
Toplantıya, ayrıca Kahramanmaraş Büyükşehir Belediye Başkanı Fırat Görgel, Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanı Fatma Şahin ve diğer yerel yöneticilerin yanı sıra Kültür ve Turizm Bakan Yardımcısı Nadir Alpaslan da katıldı. Ersoy'un konuşmasında, restorasyon çalışmalarının büyük bir titizlikle yürütüleceğini ve bu süreçte tarihi ve kültürel mirasın korunmasına büyük önem verileceğini vurguladı.
Ayrıca, Vakıflar Genel Müdürü Sinan Aksu ile Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürü Birol İnceciköz gibi isimler de toplantıda hazır bulundu. Depremler sonucunda hayatını kaybeden bireyler için duyduğu üzüntüyü ifade eden Ersoy, devletin ve milletin ilk andan itibaren tüm imkânlarıyla harekete geçtiğini vurguladı.
Şehirlerin yeniden inşasında tarihsel ve kültürel birikimin korunmasının önemine dikkat çeken Ersoy, şunları kaydetti: “Bir şehri yeniden canlandırmak, onun hafızasını, kimliğini, kültürel değerlerini ve tarihini de yeniden canlandırmak anlamına geliyor.
Bu anlayışla, Kültür ve Turizm Bakanlığı olarak deprem bölgesinde sadece hasar gören yapıların restorasyonu için değil, aynı zamanda medeniyet mirasımızın geleceğe güvenle taşınması amacıyla kapsamlı bir seferberlik başlattık.”
KÜLTÜREL MİRASA DEV KAYNAK: 24 MİLYAR LİRALIK İŞ GERÇEKLEŞTİRİLDİ
Bakan Ersoy, Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü vasıtasıyla bakanlığa ait yapıların restorasyon proje ve uygulamaları için bugüne kadar 12 milyar 265 milyon liranın üzerinde bir kaynak kullanıldığını açıkladı. Ersoy, Vakıflar Genel Müdürlüğü'nün ise deprem bölgesi için 22 milyar liralık bir bütçe ayırdığını belirtti.
Her iki genel müdürlüğün yürüttüğü çalışmaların toplam büyüklüğüne işaret eden Ersoy, “Bugüne kadar toplam 24 milyar liralık iş yapılırken, kalan projelerin tamamlanmasıyla deprem bölgesine yönelik toplam yatırımımız 34 milyar liraya ulaşacak.” ifadelerini kullandı. Ayrıca, Vakıflar Genel Müdürlüğü'nün bu geniş çaplı restorasyon ve ihya programını büyük ölçüde kendi öz gelirleriyle finanse ettiğini de sözlerine ekledi.
KALERLERDEN MÜZELERE 79 İŞ TAMAMLANDI
Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü tarafından yapılan çalışmalara dair bilgi veren Ersoy, 11 ilde 79 projenin tamamlandığını, 17 işte ise çalışmaların devam ettiğini ve 4 işin ihale aşamasında olduğunu bildirdi.
Gaziantep Kalesi’nin yeniden inşa edildiğini belirten Ersoy, Zeugma Mozaik Müzesi ile Gaziantep Arkeoloji Müzesi’nde de depremin ve diğer afetlerin yol açtığı zararların onarılmasına yönelik önemli adımların atıldığını ifade etti. Diyarbakır’daki surlardan müzelere, Saint George Kilisesi’nden Zerzevan Kalesi’ne kadar çok sayıda kültürel varlıkta restorasyon ve koruma çalışmalarının tamamlandığını da aktardı.
KAHRAMANMARAŞ KALESİ YENİDEN AYAĞA KALDIRILDI
Kahramanmaraş’ta gerçekleştirilen çalışmalara değinen Ersoy, Kahramanmaraş Kalesi’nin ziyaretçi karşılama merkezi ve çevre düzenlemesi ile birlikte yeniden inşa edilmesi çalışmalarının tamamlandığını kaydetti. Kurtuluş Mahallesi’nde etaplar halinde çalışmaların sürdüğünü belirten Ersoy, projeleri başarıyla tamamlanan tescilli yapıların restorasyonuna en kısa zamanda başlanacağını söyledi.
Ayrıca, Germenicia Antik Kenti ve Belediye Çarşısı'nın korunması ve ziyareti amacıyla proje çalışmalarının devam ettiğini de ekledi.
HATAY’IN TARİHÎ DOKUSU YENİDEN CANLANIYOR
Hatay'daki kültürel mirasın ve tarihî kent yapısının korunmasına yönelik geniş çaplı bir proje yürütüldüğü belirtildi. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Hatay Müzesi'nin tadilatının yanı sıra Gastronomi Merkezi'nin de restorasyonunun sürdüğünü ifade etti.
Eski Belediye Binası ve Kurtuluş Caddesi üzerindeki sivil mimarlık örneklerinin restorasyon işlemlerinin tamamlandığını belirten Ersoy, yüzlerce tescilli yapının projelendirilmesi için çalışmaların devam ettiğini aktardı.
Hatay'ın tarihi kent merkezindeki çarşılar, dükkanlar, hanlar, camiler ve çevresindeki tarihî dokunun bütüncül bir şekilde ele alındığını kaydeden Ersoy, "Bugün Hatay’da yalnızca ayrı ayrı yapıları değil, şehrin kültürel hafızasını ve tarihî kimliğini yeniden canlandırıyoruz." şeklinde konuştu.
MALATYA’DAN ŞANLIURFA’YA KÜLTÜREL MİRASA GÜÇLÜ KORUMA
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından deprem sonrası Malatya’nın koordinatörü olarak atanan Ersoy, burada Arslantepe, Atatürk Evi, Arkeoloji Müzesi ve Beşkonaklar gibi birçok alanda koruma ve yenileme faaliyetlerinin gerçekleştirildiğini aktardı. Diğer illerdeki projelere dair de bilgiler veren Ersoy, Şanlıurfa Kalesi’nin ikinci etap restorasyonunun tamamlanmasının ardından halkın ziyaretine açılacağını duyurdu.
Elazığ Arkeoloji ve Etnografya Müzesi'nin açıldığına dikkat çeken Ersoy, Adıyaman’da Cumhuriyet İlkokulu binasının müzeye dönüştürülmesi için rekonstrüksiyon çalışmalarının sürdüğünü açıkladı.
VATANDAŞLARIN TARİHÎ YAPILARINA 2,1 MİLYAR LİRAYI AŞAN DESTEK
Bakan Ersoy, deprem bölgesinde bulunan tescilli kültürel varlıkların mülkiyetini elinde bulunduran vatandaşlara sağlanan maddi yardımların, bu alandaki çalışmaları büyük ölçüde etkilediğini belirtti.
Taşınmaz Kültür Varlıklarına Yardım Sağlanmasına Dair Yönetmelik çerçevesinde 11 ilde, toplamda 1.608 taşınmaz kültür varlığı için 1.297 proje yardımı ve 311 uygulama yardımı sözleşmesi imzalandığını vurgulayan Ersoy, bu süreçte 2 milyar 140 milyon lirayı aşan bir destek programı yürütüldüğünü kaydetti.
Çalışmaların, tarihi kent dokularını ve şehir hafızasını koruma amacı güden bütünleşik bir yaklaşımla sürdürüldüğünü ifade eden Ersoy, deprem sonrası yıkılan veya ağır hasar alan eserlerdeki kültürel kalıntıların korunması, ayrıştırılması ve belgelenmesine öncelik verdiklerinin altını çizdi.
VAKIF ESERLERİNDE RESTORASYON PROGRAMININ YARISINDAN FAZLASI TAMAMLANDI
Vakıflar Genel Müdürlüğü'nün uzman ekipleri ile birlikte bölgedeki hasar tespit çalışmalarını gerçekleştirdiklerini belirten Ersoy, deprem bölgesindeki 678 vakıf kültür varlığının detaylı bir şekilde incelendiğini aktardı. İnceleme sonuçlarına göre, 31 eserin tamamen yıkıldığı veya yok olduğu, 144 eserin ağır hasar aldığını, 104 eserin orta, 98 eserin ise hafif hasarlı olduğu belirlendi.
Ayrıca, 301 eserin depremi hasarsız atlattığı kaydedildi. Ersoy, bu süreçte sözleşmeli işler çerçevesinde yürütülen çalışmaların 377 eser/parsel ölçeğine ulaştığını ve bunlardan 209’unun başarıyla tamamlandığını açıkladı. Ersoy, deprem bölgesindeki vakıf kültür varlıklarının restorasyon süreçleri hakkında bilgi vererek, bu alandaki iş yükünün yarısından fazlasının tamamlandığını ve çalışmaların devam ettiğini vurguladı.
2026–2027 DÖNEMİNDE 168 İŞ DAHA TAMAMLANACAK
Mevcut projeler bağlamında Ersoy, 2026 yılı sonuna kadar 58, 2027'de ise 50 olmak üzere toplamda 118 işin tamamlanmasının öngörüldüğünü açıkladı. 2026 yılının geri kalan aylarına dair takvimle ilgili detaylar da veren Ersoy, eylülde 1, ekimde 7, kasımda 15 ve aralıkta 35 eserin tamamlanmasının planlandığını ifade etti.
Ersoy, 2026–2027 döneminin deprem bölgesindeki vakıf eserleri için yoğun bir tamamlama ve açılış süreci olacağını belirtti.
ESERLER BİLİMSEL YÖNTEMLERLE VE ASLIYLA UYGUN ŞEKİLDE AYAKTA TUTULUYOR
Her eserin kendi ihtiyaçları doğrultusunda değerlendirilmesine dikkat çeken Ersoy, çalışmaların bilim kurulları ve Koruma Kurulu kararları çerçevesinde sürdürüldüğünü aktardı. Ersoy, önceliklerinin eserleri en kısa sürede, doğru yöntemler kullanarak, kalıcı ve aslına uygun bir şekilde restore etmek olduğunu belirtti. Ayrıca, farklı kurumların iş birliğinin restorasyon süreçlerine katkı sağladığını ifade etti.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile yapılan iş birlikleri çerçevesinde 16, diğer kurumlarla ise 5 ayrı proje üzerinde çalışıldığını dile getirdi.
KÜLTÜREL MİRAS AFETLERE KARŞI DAHA DİRİLİM GÜÇLÜ OLACAK
Ersoy, deprem bölgesindeki faaliyetlerin kültürel hafızayı koruma sorumluluğuyla yürütüldüğünü belirterek, ilerleyen dönemlerde kültürel varlıkların belgelenmesi, dijital envanterlerinin güçlendirilmesi ve yapısal risklerinin belirlenmesine yönelik çabaların devam edeceğini açıkladı.
Devam eden projelerin tamamlanmasıyla depremden etkilenen şehirlerin kültürel ve turizm potansiyelinin daha sağlam bir şekilde geleceğe taşınacağını ifade eden Ersoy, "Depremden etkilenen tüm şehirlerimizi, tarihi ve kültürel değerleri ile birlikte yeniden inşa edeceğiz." dedi.
Ayrıca, çalışmalara katkıda bulunan tüm kurumlar, bilim insanları, mimarlar, mühendisler, restoratörler, sanat tarihçileri, arkeologlar ve tüm mesai arkadaşlarına teşekkür eden Ersoy, depremler sırasında hayatını kaybeden vatandaşları anarak saygılarını sundu.
